యస్మిన్ యజ్ఞే మహాదానే దక్షిణాం భృగునన్దనః మారీచాయ దదౌ ప్రీతః కశ్యపాయ వసుంధరామ్
ఆ మహాయాగంలో, గొప్ప దానంలో, భృగునందనుడు సంతోషంతో మారీచునికి దక్షిణా ఇచ్చి, కశ్యపునికి భూమిని సమర్పించాడు.
వారణాంస్ తురగాఞ్ శుభ్రాన్ రథాంశ్ చ రథినాం వరః హిరణ్యమ్ అక్షయం ధేనుర్ గజేన్ద్రాంశ్ చ మహీపతిః
రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆయన, ఏనుగులు, శుభ్రమైన గుర్రాలు, రథాలు, ఎండని బంగారం, ఆవులు, గొప్ప ఏనుగులను దానం చేశాడు.
దదౌ తస్మిన్ మహాయజ్ఞే వాజిమేధే మహాయశాః అద్యాపి చ హితార్థాయ లోకానాం భృగునన్దనః
ఆ మహా అశ్వమేధయాగంలో, గొప్ప కీర్తి కలిగిన భృగునందనుడు అనేక దానాలు చేశాడు; ఇంకా ఈరోజు కూడా లోకాల హితార్థంగా ఆయన దానం కొనసాగుతూనే ఉంది.
చరమాణస్ తపో ఘోరం జామదగ్న్యః పునః ప్రభుః ఆస్తే వై దేవవచ్ ఛ్రీమాన్ మహేన్ద్రే పర్వతోత్తమే
ఘోరమైన తపస్సు ఆచరిస్తూ, జమదగ్ని కుమారుడు, ప్రభావంతుడైన వాడు, దేవతలవలె మహేంద్రపర్వతంపై మహిమతో నివసిస్తున్నాడు.
ఏష విష్ణోః సురేశస్య శాశ్వతస్యావ్యయస్య చ జామదగ్న్య ఇతి ఖ్యాతః ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః
ఈయననే మహాత్ముడైన జమదగ్ని కుమారుడి అవతారంగా, శాశ్వతమైన, అవినాశి అయిన విష్ణువు, దేవతాధిపతి అని ప్రసిద్ధి.
చతుర్వింశే యుగే వాపి విశ్వామిత్రపురఃసరః జజ్ఞే దశరథస్యాథ పుత్రః పద్మాయతేక్షణః
ఇరవై నాలుగవ యుగంలో, విశ్వామిత్రుడు ముందుండగా, దశరథునికి పద్మాకార నేత్రాలు కలిగిన కుమారుడు జన్మించాడు.
కృత్వాత్మానం మహాబాహుశ్ చతుర్ధా ప్రభుర్ ఈశ్వరః లోకే రామ ఇతి ఖ్యాతస్ తేజసా భాస్కరోపమః
మహాబాహువు, ప్రభువు, తనను నలుగురుగా విభజించుకొని, లోకంలో రాముడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు; ఆయన తేజస్సు సూర్యుని వంటిది.
ప్రసాదనార్థం లోకస్య రక్షసాం నిగ్రహాయ చ ధర్మస్య చ వివృద్ధ్యర్థం జజ్ఞే తత్ర మహాయశాః
లోకానికి సంతోషాన్ని కలిగించేందుకు, రాక్షసులను సంహరించేందుకు, ధర్మాన్ని పెంచేందుకు, ఆ మహాకీర్తి కలవాడు అక్కడ జన్మించాడు.
తమ్ అప్య్ ఆహుర్ మనుష్యేన్ద్రం సర్వభూతహితే రతమ్ యః సమాః సర్వధర్మజ్ఞశ్ చతుర్దశ వనే ఽవసత్
అతడిని కూడా మానవులలో రాజుగా, సమస్త జీవుల హితానికి నిత్యం తపనపడేవాడిగా, అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడిగా, పద్నాలుగు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో నివసించినవాడిగా పిలుస్తారు.
లక్ష్మణానుచరో రామః సర్వభూతహితే రతః చతుర్దశ వనే తప్త్వా తపో వర్షాణి రాఘవః
లక్ష్మణుడు తోడుగా ఉండగా, రాముడు సమస్త జీవుల హితానికి తపనతో, పద్నాలుగు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో తపస్సు చేశాడు.
రూపిణీ తస్య పార్శ్వస్థా సీతేతి ప్రథితా జనే పూర్వోదితా తు యా లక్ష్మీర్ భర్తారమ్ అనుగచ్ఛతి
అతని పక్కన అందమైన సీతా దేవి నిలిచింది; జనంలో ప్రసిద్ధురాలైన ఆమె, ముందుగా చెప్పిన లక్ష్మీదేవిగా, భర్తను అనుసరిస్తుంది.
జనస్థానే వసన్ కార్యం త్రిదశానాం చకార సః తస్యాపకారిణం క్రూరం పౌలస్త్యం మనుజర్షభః
జనస్థానంలో నివసిస్తూ, దేవతల కార్యాన్ని నెరవేర్చాడు; ఆమెకు అపకారం చేసిన క్రూరుడైన పౌలస్త్యుడిని ఆ మానవశ్రేష్ఠుడు సంహరించాడు.
సీతాయాః పదమ్ అన్విచ్ఛన్ నిజఘాన మహాయశాః దేవాసురగణానాం చ యక్షరాక్షసభోగినామ్
సీతా దేవి అడుగుజాడ వెతుకుతూ, ఆ మహాకీర్తి కలవాడు దేవతలు, అసురులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాము వంశస్థులను సంహరించాడు.
యత్రావధ్యం రాక్షసేన్ద్రం రావణం యుధి దుర్జయమ్ యుక్తం రాక్షసకోటీభిర్ నీలాఞ్జనచయోపమమ్
అక్కడ యుద్ధంలో, రాక్షసులకు రాజైన, దుర్జయుడైన, నీలమబ్బుల సమూహంలా కనిపించే కోట్లాది రాక్షసులతో కూడిన రావణుడిని సంహరించాడు.
త్రైలోక్యద్రావణం క్రూరం రావణం రాక్షసేశ్వరమ్ దుర్జయం దుర్ధరం దృప్తం శార్దూలసమవిక్రమమ్
రాక్షసుల అధిపతి రావణుడు మూడు లోకాలకూ భయంకరుడు, దుర్జేయుడు, దుర్గ్రాహుడు, గర్వంతో నిండినవాడు, పులి వలె పరాక్రమశాలి.
దుర్నిరీక్ష్యం సురగణైర్ వరదానేన దర్పితమ్ జఘాన సచివైః సార్ధం ససైన్యం రావణం యుధి
దేవతలకూ భయపెట్టే, వరప్రభావంతో గర్వపడిన రావణుడు తన మంత్రులతో, సైన్యంతో కూడి యుద్ధంలో సంహరించబడ్డాడు.
మహాభ్రగణసంకాశం మహాకాయం మహాబలమ్ రావణం నిజఘానాశు రామో భూతపతిః పురా
పూర్వం భూతపతి రాముడు, మేఘాల మాదిరి విస్తారమైన రూపం, గొప్ప శరీరం, అపారమైన బలమున్న రావణుని తక్షణమే సంహరించాడు.
సుగ్రీవస్య కృతే యేన వానరేన్ద్రో మహాబలః వాలీ వినిహతః సంఖ్యే సుగ్రీవశ్ చాభిషేచితః
సుగ్రీవుని కోసం, మహాబలశాలి వానరరాజు వాలిని యుద్ధంలో సంహరించి, సుగ్రీవుని రాజుగా అభిషేకించాడు.
మధోశ్ చ తనయో దృప్తో లవణో నామ దానవః హతో మధువనే వీరో వరమత్తో మహాసురః
మధువు కుమారుడు, గర్వంతో నిండిన లవణాసురుడు, మధువనంలో ధైర్యవంతుడైన రామచంద్రుడు సంహరించాడు.
యజ్ఞవిఘ్నకరౌ యేన మునీనాం భావితాత్మనామ్ మారీచశ్ చ సుబాహుశ్ చ బలేన బలినాం వరౌ
తపస్సులో నిమగ్నమైన మునుల యజ్ఞాలను అడ్డగించిన మారీచుడు, సుబాహువు వంటి బలవంతులైన రాక్షసులను రాముడు తన బలంతో జయించాడు.
నిహతౌ చ నిరాశౌ చ కృతౌ తేన మహాత్మనా సమరే యుద్ధశౌణ్డేన తథాన్యే చాపి రాక్షసాః
ఆ మహాత్ముడు, యుద్ధ నిపుణుడు, వారిని యుద్ధంలో సంహరించి, ఆశలు లేకుండా చేశాడు; అలాగే మరికొంతమంది రాక్షసులను కూడా.
విరాధశ్ చ కబన్ధశ్ చ రాక్షసౌ భీమవిక్రమౌ జఘాన పురుషవ్యాఘ్రో గన్ధర్వౌ శాపమోహితౌ
విరాధుడు, కబంధుడు అనే భయంకర పరాక్రమశాలి రాక్షసులను, శాపగ్రస్తులైన ఇద్దరు గంధర్వులను, మానవసింహుడు రాముడు సంహరించాడు.
హుతాశనార్కాంశుతడిద్గుణాభైః ప్రతప్తజామ్బూనదచిత్రపుఙ్ఖైః మహేన్ద్రవజ్రాశనితుల్యసారై రిపూన్ స రామః సమరే నిజఘ్నే
అగ్ని, సూర్యుడు, మెరుపు వంటి తేజస్సుతో, కరిగిన బంగారం వలె మెరిసే ఈరలు కలిగిన బాణాలతో, ఇంద్రుని వజ్రాయుధానికి సమానమైన బలంతో రాముడు శత్రువులను యుద్ధంలో సంహరించాడు.
తస్మై దత్తాని శస్త్రాణి విశ్వామిత్రేణ ధీమతా వధార్థం దేవశత్రూణాం దుర్ధర్షాణాం సురైర్ అపి
దేవతలకు కూడా భయంకరమైన శత్రువులను సంహరించేందుకు, ధీమంతుడు విశ్వామిత్రుడు రామునికి ఆయుధాలను ప్రసాదించాడు.
వర్తమానే మఖే యేన జనకస్య మహాత్మనః భగ్నం మాహేశ్వరం చాపం క్రీడతా లీలయా పురా
మహాత్ముడు జనకుని యజ్ఞంలో, ఒకసారి రాముడు లీలగా మహేశ్వరుని ధనుస్సును విరిచాడు.
ఏతాని కృత్వా కర్మాణి రామో ధర్మభృతాం వరః దశాశ్వమేధాఞ్ జారూథ్యాన్ ఆజహార నిరర్గలాన్
ఇలాంటి కార్యాలు చేసి, ధర్మాన్ని పరిరక్షించేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు, అడ్డంకులు లేకుండా పది అశ్వమేధ యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు.
నాశ్రూయన్తాశుభా వాచో నాకులం మారుతో వవౌ న విత్తహరణం చాసీద్ రామే రాజ్యం ప్రశాసతి
రాముడు రాజ్యం పాలించేటప్పుడు, అపశకునమైన మాటలు వినిపించలేదు, గాలి బలంగా వీచలేదు, ధనం దొంగతనం జరగలేదు.
పరిదేవన్తి విధవా నానర్థాశ్ చ కదాచన సర్వమ్ ఆసీచ్ ఛుభం తత్ర రామే రాజ్యం ప్రశాసతి
రాముని పాలనలో, విధవలు విలపించలేదు, ఎలాంటి అనర్థాలు సంభవించలేదు; అక్కడ అన్నీ మంగళకరంగానే ఉండేవి.
న ప్రాణినాం భయం చాసీజ్ జలాగ్న్యనిలఘాతజమ్ న చాపి వృద్ధా బాలానాం ప్రేతకార్యాణి చక్రిరే
నీరు, అగ్ని, గాలి, మెరుపు వల్ల ఏ ప్రాణికీ భయం ఉండేది కాదు; వృద్ధులు, పిల్లలు అంత్యక్రియలు చేయాల్సిన అవసరం రాలేదు.
బ్రహ్మచర్యపరం క్షత్రం విశస్ తు క్షత్రియే రతాః శూద్రాశ్ చైవ హి వర్ణాంస్ త్రీఞ్ శుశ్రూషన్త్య్ అనహంకృతాః
క్షత్రియులు బ్రహ్మచర్యంలో నిమగ్నమై ఉండేవారు, వైశ్యులు తమ వృత్తిలో ఆనందించేవారు, శూద్రులు అహంకారం లేకుండా మూడువర్గాలకు సేవచేసేవారు.