సయజ్ఞాః సక్రియా వేదాః ప్రత్యానీతా హి తేన వై చాతుర్వర్ణ్యమ్ అసంకీర్ణం కృతం తేన మహాత్మనా
అతడు యజ్ఞాలతో కూడిన వేదాలను తిరిగి స్థాపించి, చాతుర్వర్ణ్యాన్ని మళ్లీ కలవరంలేకుండా ఏర్పరిచాడు, ఆ మహాత్ముడు.
తేన హైహయరాజస్య కార్తవీర్యస్య ధీమతః వరదేన వరో దత్తో దత్తాత్రేయేణ ధీమతా
హైహయ వంశానికి చెందిన ధీరుడైన కార్తవీర్యునికి, దత్తాత్రేయుడు వరప్రదాతగా వరమిచ్చాడు.
ఏతద్ బాహుద్వయం యత్ తే తత్ తే మమ కృతే నృప శతాని దశ బాహూనాం భవిష్యన్తి న సంశయః
రాజా! నీ ఈ రెండు భుజాలు నా కోసం పది వందల భుజాలుగా మారతాయి, దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
పాలయిష్యసి కృత్స్నాం చ వసుధాం వసుధేశ్వర దుర్నిరీక్ష్యో ఽరివృన్దానాం యుద్ధస్థశ్ చ భవిష్యసి
భూమిని మొత్తం పాలించగలవు, భూమిపాలకా! శత్రువుల సమూహాలకు నీవు చూడలేనివాడవు, యుద్ధంలో ధైర్యంగా నిలబడతావు.
ఏష వో వైష్ణవః శ్రీమాన్ ప్రాదుర్భావో ఽద్భుతః శుభః భూయశ్ చ జామదగ్న్యో ఽయం ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః
ఇది మీకు విష్ణువు యొక్క మహిమయైన, అద్భుతమైన, మంగళకరమైన అవతారం; మళ్లీ ఇదే మహాత్ముడైన జామదగ్న్యుని అవతారం.
యత్ర బాహుసహస్రేణ ద్విషతాం దుర్జయం రణే రామో ఽర్జునమ్ అనీకస్థం జఘాన నృపతిం ప్రభుః
అక్కడ, వెయ్యి భుజాలతో రాముడు, యుద్ధంలో ఓడించలేని అర్జునుడిని, సైన్యంలో నిలబడి ఉన్న రాజును సంహరించాడు.
రథస్థం పార్థివం రామః పాతయిత్వార్జునం భువి ధర్షయిత్వార్జునం రామః క్రోశమానం చ మేఘవత్
రథంలో కూర్చున్న రాజును రాముడు నేలపై పడగొట్టి, అర్జునుడిని ఓడించి, మేఘం మోగినట్టు గట్టిగా అరవడం చేశాడు.
కృత్స్నం బాహుసహస్రం చ చిచ్ఛేద భృగునన్దనః పరశ్వధేన దీప్తేన జ్ఞాతిభిః సహితస్య వై
భృగునందనుడు తన ప్రకాశవంతమైన పరశుతో, సహచరులతో కూడిన ఆ వేల చేతుల సైన్యాన్ని పూర్తిగా నరికివేశాడు.
కీర్ణా క్షత్రియకోటీభిర్ మేరుమన్దరభూషణా త్రిః సప్తకృత్వః పృథివీ తేన నిఃక్షత్రియా కృతా
మేరూ, మందర పర్వతాలతో అలంకరించబడిన భూమి, కోట్లాది క్షత్రియులతో నిండిపోయినా, ఆయన మూడు సార్లు ఏడుసార్లు భూమిని క్షత్రియుల్లేకుండా చేశాడు.
కృత్వా నిఃక్షత్రియాం చైనాం భార్గవః సుమహాయశాః సర్వపాపవినాశాయ వాజిమేధేన చేష్టవాన్
భార్గవుడు, గొప్ప కీర్తి కలవాడు, భూమిని క్షత్రియుల్లేకుండా చేసి, సమస్త పాపాలను తొలగించేందుకు అశ్వమేధయాగం నిర్వహించాడు.
యస్మిన్ యజ్ఞే మహాదానే దక్షిణాం భృగునన్దనః మారీచాయ దదౌ ప్రీతః కశ్యపాయ వసుంధరామ్
ఆ మహాయాగంలో, గొప్ప దానంలో, భృగునందనుడు సంతోషంతో మారీచునికి దక్షిణా ఇచ్చి, కశ్యపునికి భూమిని సమర్పించాడు.
వారణాంస్ తురగాఞ్ శుభ్రాన్ రథాంశ్ చ రథినాం వరః హిరణ్యమ్ అక్షయం ధేనుర్ గజేన్ద్రాంశ్ చ మహీపతిః
రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆయన, ఏనుగులు, శుభ్రమైన గుర్రాలు, రథాలు, ఎండని బంగారం, ఆవులు, గొప్ప ఏనుగులను దానం చేశాడు.
దదౌ తస్మిన్ మహాయజ్ఞే వాజిమేధే మహాయశాః అద్యాపి చ హితార్థాయ లోకానాం భృగునన్దనః
ఆ మహా అశ్వమేధయాగంలో, గొప్ప కీర్తి కలిగిన భృగునందనుడు అనేక దానాలు చేశాడు; ఇంకా ఈరోజు కూడా లోకాల హితార్థంగా ఆయన దానం కొనసాగుతూనే ఉంది.
చరమాణస్ తపో ఘోరం జామదగ్న్యః పునః ప్రభుః ఆస్తే వై దేవవచ్ ఛ్రీమాన్ మహేన్ద్రే పర్వతోత్తమే
ఘోరమైన తపస్సు ఆచరిస్తూ, జమదగ్ని కుమారుడు, ప్రభావంతుడైన వాడు, దేవతలవలె మహేంద్రపర్వతంపై మహిమతో నివసిస్తున్నాడు.
ఏష విష్ణోః సురేశస్య శాశ్వతస్యావ్యయస్య చ జామదగ్న్య ఇతి ఖ్యాతః ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః
ఈయననే మహాత్ముడైన జమదగ్ని కుమారుడి అవతారంగా, శాశ్వతమైన, అవినాశి అయిన విష్ణువు, దేవతాధిపతి అని ప్రసిద్ధి.
చతుర్వింశే యుగే వాపి విశ్వామిత్రపురఃసరః జజ్ఞే దశరథస్యాథ పుత్రః పద్మాయతేక్షణః
ఇరవై నాలుగవ యుగంలో, విశ్వామిత్రుడు ముందుండగా, దశరథునికి పద్మాకార నేత్రాలు కలిగిన కుమారుడు జన్మించాడు.
కృత్వాత్మానం మహాబాహుశ్ చతుర్ధా ప్రభుర్ ఈశ్వరః లోకే రామ ఇతి ఖ్యాతస్ తేజసా భాస్కరోపమః
మహాబాహువు, ప్రభువు, తనను నలుగురుగా విభజించుకొని, లోకంలో రాముడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు; ఆయన తేజస్సు సూర్యుని వంటిది.
ప్రసాదనార్థం లోకస్య రక్షసాం నిగ్రహాయ చ ధర్మస్య చ వివృద్ధ్యర్థం జజ్ఞే తత్ర మహాయశాః
లోకానికి సంతోషాన్ని కలిగించేందుకు, రాక్షసులను సంహరించేందుకు, ధర్మాన్ని పెంచేందుకు, ఆ మహాకీర్తి కలవాడు అక్కడ జన్మించాడు.
తమ్ అప్య్ ఆహుర్ మనుష్యేన్ద్రం సర్వభూతహితే రతమ్ యః సమాః సర్వధర్మజ్ఞశ్ చతుర్దశ వనే ఽవసత్
అతడిని కూడా మానవులలో రాజుగా, సమస్త జీవుల హితానికి నిత్యం తపనపడేవాడిగా, అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడిగా, పద్నాలుగు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో నివసించినవాడిగా పిలుస్తారు.
లక్ష్మణానుచరో రామః సర్వభూతహితే రతః చతుర్దశ వనే తప్త్వా తపో వర్షాణి రాఘవః
లక్ష్మణుడు తోడుగా ఉండగా, రాముడు సమస్త జీవుల హితానికి తపనతో, పద్నాలుగు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో తపస్సు చేశాడు.
రూపిణీ తస్య పార్శ్వస్థా సీతేతి ప్రథితా జనే పూర్వోదితా తు యా లక్ష్మీర్ భర్తారమ్ అనుగచ్ఛతి
అతని పక్కన అందమైన సీతా దేవి నిలిచింది; జనంలో ప్రసిద్ధురాలైన ఆమె, ముందుగా చెప్పిన లక్ష్మీదేవిగా, భర్తను అనుసరిస్తుంది.
జనస్థానే వసన్ కార్యం త్రిదశానాం చకార సః తస్యాపకారిణం క్రూరం పౌలస్త్యం మనుజర్షభః
జనస్థానంలో నివసిస్తూ, దేవతల కార్యాన్ని నెరవేర్చాడు; ఆమెకు అపకారం చేసిన క్రూరుడైన పౌలస్త్యుడిని ఆ మానవశ్రేష్ఠుడు సంహరించాడు.
సీతాయాః పదమ్ అన్విచ్ఛన్ నిజఘాన మహాయశాః దేవాసురగణానాం చ యక్షరాక్షసభోగినామ్
సీతా దేవి అడుగుజాడ వెతుకుతూ, ఆ మహాకీర్తి కలవాడు దేవతలు, అసురులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాము వంశస్థులను సంహరించాడు.
యత్రావధ్యం రాక్షసేన్ద్రం రావణం యుధి దుర్జయమ్ యుక్తం రాక్షసకోటీభిర్ నీలాఞ్జనచయోపమమ్
అక్కడ యుద్ధంలో, రాక్షసులకు రాజైన, దుర్జయుడైన, నీలమబ్బుల సమూహంలా కనిపించే కోట్లాది రాక్షసులతో కూడిన రావణుడిని సంహరించాడు.
త్రైలోక్యద్రావణం క్రూరం రావణం రాక్షసేశ్వరమ్ దుర్జయం దుర్ధరం దృప్తం శార్దూలసమవిక్రమమ్
రాక్షసుల అధిపతి రావణుడు మూడు లోకాలకూ భయంకరుడు, దుర్జేయుడు, దుర్గ్రాహుడు, గర్వంతో నిండినవాడు, పులి వలె పరాక్రమశాలి.
దుర్నిరీక్ష్యం సురగణైర్ వరదానేన దర్పితమ్ జఘాన సచివైః సార్ధం ససైన్యం రావణం యుధి
దేవతలకూ భయపెట్టే, వరప్రభావంతో గర్వపడిన రావణుడు తన మంత్రులతో, సైన్యంతో కూడి యుద్ధంలో సంహరించబడ్డాడు.
మహాభ్రగణసంకాశం మహాకాయం మహాబలమ్ రావణం నిజఘానాశు రామో భూతపతిః పురా
పూర్వం భూతపతి రాముడు, మేఘాల మాదిరి విస్తారమైన రూపం, గొప్ప శరీరం, అపారమైన బలమున్న రావణుని తక్షణమే సంహరించాడు.
సుగ్రీవస్య కృతే యేన వానరేన్ద్రో మహాబలః వాలీ వినిహతః సంఖ్యే సుగ్రీవశ్ చాభిషేచితః
సుగ్రీవుని కోసం, మహాబలశాలి వానరరాజు వాలిని యుద్ధంలో సంహరించి, సుగ్రీవుని రాజుగా అభిషేకించాడు.
మధోశ్ చ తనయో దృప్తో లవణో నామ దానవః హతో మధువనే వీరో వరమత్తో మహాసురః
మధువు కుమారుడు, గర్వంతో నిండిన లవణాసురుడు, మధువనంలో ధైర్యవంతుడైన రామచంద్రుడు సంహరించాడు.
యజ్ఞవిఘ్నకరౌ యేన మునీనాం భావితాత్మనామ్ మారీచశ్ చ సుబాహుశ్ చ బలేన బలినాం వరౌ
తపస్సులో నిమగ్నమైన మునుల యజ్ఞాలను అడ్డగించిన మారీచుడు, సుబాహువు వంటి బలవంతులైన రాక్షసులను రాముడు తన బలంతో జయించాడు.