అసిలోమా పులోమా చ బాష్కలః ప్రమదో మదః స్వమిశ్రః కాలవదనః కరాలః కేశిర్ ఏవ చ
అసిలోమా, పులోమా, బాష్కలుడు, ప్రమదుడు, మదుడు, స్వమిశ్రుడు, కాలవదనుడు, కరాళుడు, కేసి కూడా,
ఏకాక్షశ్ చన్ద్రమా రాహుః సంహ్రాదః సమ్బరః స్వనః శతఘ్నీచక్రహస్తాశ్ చ తథా ముశలపాణయః
ఏకాక్షుడు, చంద్రమా, రాహువు, సంహ్రాదుడు, సంబరుడు, స్వనుడు, శతఘ్నీ చక్రాలను ధరించినవారు, ముషలాలను పట్టుకున్నవారు,
అశ్వయన్త్రాయుధోపేతా భిన్దిపాలాయుధాస్ తథా శూలోలూఖలహస్తాశ్ చ పరశ్వధధరాస్ తథా
అశ్వయంత్ర ఆయుధాలు ధరించినవారు, భిందిపాల ఆయుధాలు పట్టుకున్నవారు, శూలాలు, ఊలకలతో చేతిలో ఉన్నవారు, పరశువులను ధరించినవారు కూడా,
పాశముద్గరహస్తాశ్ చ తథా పరిఘపాణయః మహాశిలాప్రహరణాః శూలహస్తాశ్ చ దానవాః
పాశాలు, ముద్గరాలు చేతిలో పట్టుకున్నవారు, పరిఘాలను పట్టుకున్నవారు, పెద్ద రాళ్లతో ఆయుధాలు ధరించినవారు, శూలాలను పట్టుకున్న దానవులు,
నానాప్రహరణా ఘోరా నానావేశా మహాబలాః కూర్మకుక్కుటవక్త్రాశ్ చ శశోలూకముఖాస్ తథా
వివిధ ఆయుధాలతో భయంకరులు, అనేక రూపాలతో మహాబలులు, తాబేలు, కోడి ముఖాలు కలవారు, మొసలి, గుడ్లగూబ ముఖాలు కలవారు కూడా,
ఖరోష్ట్రవదనాశ్ చైవ వరాహవదనాస్ తథా మార్జారశిఖివక్త్రాశ్ చ మహావక్త్రాస్ తథా పరే
గాడిద, ఒంటె ముఖాలు కలవారు, వరాహ ముఖాలు కలవారు, పిల్లి, నెమలి ముఖాలు కలవారు, మరికొందరు పెద్ద నోట్లు కలవారు,
నక్రమేషాననాః శూరా గోజావిమహిషాననాః గోధాశల్లకివక్త్రాశ్ చ క్రోష్టువక్త్రాశ్ చ దానవాః
ముక్కల ముఖాలు, మేక ముఖాలు కలిగిన వీరులు, ఆవు, ఏనుగు, మహిషి ముఖాలు కలవారు, గోదా, శల్లకి ముఖాలు కలవారు, కోయిల ముఖాలు కలిగిన దానవులు,
ఆఖుదర్దురవక్త్రాశ్ చ ఘోరా వృకముఖాస్ తథా భీమా మకరవక్త్రాశ్ చ క్రౌఞ్చవక్త్రాశ్ చ దానవాః
ఎలుక, కప్ప ముఖాలు కలవారు, భయంకరమైన నక్క ముఖాలు కలవారు, భయానకమైన మకర ముఖాలు కలవారు, క్రౌంచ ముఖాలు కలిగిన దానవులు.
అశ్వాననాః ఖరముఖా మయూరవదనాస్ తథా గజేన్ద్రచర్మవసనాస్ తథా కృష్ణాజినామ్బరాః
అక్కడ గుర్రం ముఖాలు, గాడిద నోర్లు, నెమలి ముఖాలు కలిగినవారు, ఏనుగు చర్మాలను ధరించినవారు, అలాగే నల్ల కృష్ణమృగ చర్మాల దుస్తులు వేసుకున్నవారు ఉన్నారు.
చీరసంవృతగాత్రాశ్ చ తథా నీలకవాససః ఉష్ణీషిణో ముకుటినస్ తథా కుణ్డలినో ఽసురాః
వారు చెక్కబట్టలతో శరీరాన్ని కప్పుకున్నవారు, నీలిరంగు వస్త్రాలు ధరించినవారు, తలపై పాగాలు, కిరీటాలు, చెవుల్లో కుండలాలు వేసుకున్న అసురులు.
కిరీటినో లమ్బశిఖాః కమ్బుగ్రీవాః సువర్చసః నానావేశధరా దైత్యా నానామాల్యానులేపనాః
కిరీటాలు ధరించినవారు, పొడవాటి జడలు, శంఖంలా మెడలు, ప్రకాశవంతమైన రూపం, వివిధ వేషధారణలు, అనేక రకాల పూలమాలలు, అంగరాగాలు వేసుకున్న దైత్యులు.
స్వాన్య్ ఆయుధాని సంగృహ్య ప్రదీప్తాని చ తేజసా క్రమమాణం హృషీకేశమ్ ఉపావర్తన్త సర్వశః
వారు తమ ఆయుధాలను తీసుకుని, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, ముందుకు సాగుతున్న హృషీకేశుని వైపు అందరూ చేరారు.
ప్రమథ్య సర్వాన్ దైతేయాన్ పాదహస్తతలైర్ విభుః రూపం కృత్వా మహాభీమం జహారాశు స మేదినీమ్
ఆ మహాశక్తివంతుడు భయంకరమైన రూపం ధరించి, తన చేతులు, కాళ్లతో అందరు దైత్యులను నుజ్జు చేసి, వెంటనే భూమిని ఆక్రమించాడు.
తస్య విక్రమతో భూమిం చన్ద్రాదిత్యౌ స్తనాన్తరే నభః ప్రక్రమమాణస్య నాభ్యాం కిల తథా స్థితౌ
అతడు భూమిపై అడుగులు వేస్తూ ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు అతని వక్షోజాల మధ్య ఉండగా, ఆకాశంలో అడుగులు వేస్తున్నప్పుడు, అవి అతని నాభి వద్ద ఉన్నాయని చెబుతారు.
పరమ్ ఆక్రమమాణస్య జానుదేశే వ్యవస్థితౌ విష్ణోర్ అమితవీర్యస్య వదన్త్య్ ఏవం ద్విజాతయః
విష్ణువు పరాక్రమంతో అడుగు వేసినప్పుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు అతని మోకాల వద్ద ఉన్నారని, అపారశక్తి కలిగిన విష్ణువును గురించి ద్విజులు ఇలా చెబుతారు.
హృత్వా స మేదినీం కృత్స్నాం హత్వా చాసురపుంగవాన్ దదౌ శక్రాయ వసుధాం విష్ణుర్ బలవతాం వరః
అతడు మొత్తం భూమిని ఆక్రమించి, ముఖ్యమైన అసురులను సంహరించి, శక్తివంతుల్లో శ్రేష్ఠుడైన విష్ణువు భూమిని ఇంద్రునికి అప్పగించాడు.
ఏష వో వామనో నామ ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః వేదవిద్భిర్ ద్విజైర్ ఏతత్ కథ్యతే వైష్ణవం యశః
ఇది వామనుని అవతారం, ఆ మహాత్ముని ప్రాకట్యం; వేదాలు తెలిసిన ద్విజులు దీనిని విష్ణువు మహిమగా వర్ణిస్తారు.
భూయో భూతాత్మనో విష్ణోః ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః దత్తాత్రేయ ఇతి ఖ్యాతః క్షమయా పరయా యుతః
మళ్లీ భూతాత్ముడైన విష్ణువు మహాత్ముడిగా దత్తాత్రేయునిగా ప్రాకటించగా, అతడు పరాకాష్ఠ స్థాయిలో ఓర్పు కలిగి ఉన్నాడు.
తేన నష్టేషు వేదేషు ప్రక్రియాసు మఖేషు చ చాతుర్వర్ణ్యే చ సంకీర్ణే ధర్మే శిథిలతాం గతే
అప్పుడు వేదాలు, యాగాలు, క్రతువులు నశించిపోయి, చాతుర్వర్ణ్యం కలవరపడి, ధర్మం బలహీనమైపోయింది.
అతివర్ధతి చాధర్మే సత్యే నష్టే ఽనృతే స్థితే ప్రజాసు శీర్యమాణాసు ధర్మే చాకులతాం గతే
అధర్మం అత్యంత పెరిగిపోయి, సత్యం పోయి, అసత్యమే మిగిలి, ప్రజలు క్షీణించి, ధర్మం కలవరానికి లోనైంది.
సయజ్ఞాః సక్రియా వేదాః ప్రత్యానీతా హి తేన వై చాతుర్వర్ణ్యమ్ అసంకీర్ణం కృతం తేన మహాత్మనా
అతడు యజ్ఞాలతో కూడిన వేదాలను తిరిగి స్థాపించి, చాతుర్వర్ణ్యాన్ని మళ్లీ కలవరంలేకుండా ఏర్పరిచాడు, ఆ మహాత్ముడు.
తేన హైహయరాజస్య కార్తవీర్యస్య ధీమతః వరదేన వరో దత్తో దత్తాత్రేయేణ ధీమతా
హైహయ వంశానికి చెందిన ధీరుడైన కార్తవీర్యునికి, దత్తాత్రేయుడు వరప్రదాతగా వరమిచ్చాడు.
ఏతద్ బాహుద్వయం యత్ తే తత్ తే మమ కృతే నృప శతాని దశ బాహూనాం భవిష్యన్తి న సంశయః
రాజా! నీ ఈ రెండు భుజాలు నా కోసం పది వందల భుజాలుగా మారతాయి, దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
పాలయిష్యసి కృత్స్నాం చ వసుధాం వసుధేశ్వర దుర్నిరీక్ష్యో ఽరివృన్దానాం యుద్ధస్థశ్ చ భవిష్యసి
భూమిని మొత్తం పాలించగలవు, భూమిపాలకా! శత్రువుల సమూహాలకు నీవు చూడలేనివాడవు, యుద్ధంలో ధైర్యంగా నిలబడతావు.
ఏష వో వైష్ణవః శ్రీమాన్ ప్రాదుర్భావో ఽద్భుతః శుభః భూయశ్ చ జామదగ్న్యో ఽయం ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః
ఇది మీకు విష్ణువు యొక్క మహిమయైన, అద్భుతమైన, మంగళకరమైన అవతారం; మళ్లీ ఇదే మహాత్ముడైన జామదగ్న్యుని అవతారం.
యత్ర బాహుసహస్రేణ ద్విషతాం దుర్జయం రణే రామో ఽర్జునమ్ అనీకస్థం జఘాన నృపతిం ప్రభుః
అక్కడ, వెయ్యి భుజాలతో రాముడు, యుద్ధంలో ఓడించలేని అర్జునుడిని, సైన్యంలో నిలబడి ఉన్న రాజును సంహరించాడు.
రథస్థం పార్థివం రామః పాతయిత్వార్జునం భువి ధర్షయిత్వార్జునం రామః క్రోశమానం చ మేఘవత్
రథంలో కూర్చున్న రాజును రాముడు నేలపై పడగొట్టి, అర్జునుడిని ఓడించి, మేఘం మోగినట్టు గట్టిగా అరవడం చేశాడు.
కృత్స్నం బాహుసహస్రం చ చిచ్ఛేద భృగునన్దనః పరశ్వధేన దీప్తేన జ్ఞాతిభిః సహితస్య వై
భృగునందనుడు తన ప్రకాశవంతమైన పరశుతో, సహచరులతో కూడిన ఆ వేల చేతుల సైన్యాన్ని పూర్తిగా నరికివేశాడు.
కీర్ణా క్షత్రియకోటీభిర్ మేరుమన్దరభూషణా త్రిః సప్తకృత్వః పృథివీ తేన నిఃక్షత్రియా కృతా
మేరూ, మందర పర్వతాలతో అలంకరించబడిన భూమి, కోట్లాది క్షత్రియులతో నిండిపోయినా, ఆయన మూడు సార్లు ఏడుసార్లు భూమిని క్షత్రియుల్లేకుండా చేశాడు.
కృత్వా నిఃక్షత్రియాం చైనాం భార్గవః సుమహాయశాః సర్వపాపవినాశాయ వాజిమేధేన చేష్టవాన్
భార్గవుడు, గొప్ప కీర్తి కలవాడు, భూమిని క్షత్రియుల్లేకుండా చేసి, సమస్త పాపాలను తొలగించేందుకు అశ్వమేధయాగం నిర్వహించాడు.