దైత్యం సో ఽతిబలం దృష్ట్వా దృప్తశార్దూలవిక్రమః దృప్తైర్ దైత్యగణైర్ గుప్తం హతవాన్ ఏకపాణినా
అతిగా బలమైన దైత్యుడిని, గర్వంతో ఉన్న పులిలా ఉత్సాహంగా ఉన్న వాడిని, గర్వంతో నిండిన దైత్య గణాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న వాడిని, అతడు ఒక్కడే చేతితో సంహరించాడు.
నృసింహ ఏష కథితో భూయో ఽయం వామనః పరః యత్ర వామనమ్ ఆస్థాయ రూపం దైత్యవినాశనమ్
ఈయన నరసింహుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు; మళ్లీ, వామనుడే పరముడు. వామన రూపాన్ని ధరించి, దైత్యులను నాశనం చేశాడు.
బలేర్ బలవతో యజ్ఞే బలినా విష్ణునా పురా విక్రమైస్ త్రిభిర్ అక్షోభ్యాః క్షోభితాస్ తే మహాసురాః
బలవంతుడైన బలిచక్రవర్తి యజ్ఞంలో, అప్పట్లో, అప్రతిహతమైన మహాసురులను, బలవంతుడైన విష్ణువు తన మూడు అడుగులతో ఓడించాడు.
విప్రచిత్తిః శివః శఙ్కుర్ అయఃశఙ్కుస్ తథైవ చ అయఃశిరా అశ్వశిరా హయగ్రీవశ్ చ వీర్యవాన్
విప్రచిత్తి, శివుడు, శంకు, ఆయశంకు, ఆయశిరా, అశ్వశిరా, మరియు శక్తివంతుడైన హయగ్రీవుడు—
వేగవాన్ కేతుమాన్ ఉగ్రః సోగ్రవ్యగ్రో మహాసురః పుష్కరః పుష్కలశ్ చైవ శాశ్వో ఽశ్వపతిర్ ఏవ చ
వేగవాన్, కేతుమాన్, ఉగ్రుడు, సోగ్రవ్యగ్రుడు అనే మహాసురుడు, పుష్కరుడు, పుష్కలుడు, శాశ్వుడు, అశ్వపతి కూడా,
ప్రహ్లాదో ఽశ్వపతిః కుమ్భః సంహ్రాదో గమనప్రియః అనుహ్రాదో హరిహయో వారాహః సంహరో ఽనుజః
ప్రహ్లాదుడు, అశ్వపతి, కుంభుడు, సంహ్రాదుడు, గమనప్రియుడు, అనుహ్రాదుడు, హరిహయుడు, వారాహుడు, సంహరుడు, అతని తమ్ముడు,
శరభః శలభశ్ చైవ కుపథః క్రోధనః క్రథః బృహత్కీర్తిర్ మహాజిహ్వః శఙ్కుకర్ణో మహాస్వనః
శరభుడు, శలభుడు, కుపథుడు, క్రోధనుడు, క్రథుడు, బృహత్కీర్తి, మహాజిహ్వుడు, శంకుకర్ణుడు, మహాస్వనుడు,
దీప్తజిహ్వో ఽర్కనయనో మృగపాదో మృగప్రియః వాయుర్ గరిష్ఠో నముచిః సమ్బరో విస్కరో మహాన్
దీప్తజిహ్వుడు, అర్కనయనుడు, మృగపాదుడు, మృగప్రియుడు, వాయువు, గరిష్ఠుడు, నముచిది, సంబరుడు, విశ్కరుడు అనే మహాసురుడు,
చన్ద్రహన్తా క్రోధహన్తా క్రోధవర్ధన ఏవ చ కాలకః కాలకోపశ్ చ వృత్రః క్రోధో విరోచనః
చంద్రహంత, క్రోధహంత, క్రోధవర్ధనుడు, కాలకుడు, కాలకోపుడు, వృత్రుడు, క్రోధుడు, విరోచనుడు,
గరిష్ఠశ్ చ వరిష్ఠశ్ చ ప్రలమ్బనరకావ్ ఉభౌ ఇన్ద్రతాపనవాతాపీ కేతుమాన్ బలదర్పితః
గరిష్ఠుడు, వరిష్ఠుడు, ప్రలంబుడు, నరకుడు ఇద్దరూ, ఇంద్రతాపనుడు, వాతాపి, కేతుమాన్, బలదర్పితుడు,
అసిలోమా పులోమా చ బాష్కలః ప్రమదో మదః స్వమిశ్రః కాలవదనః కరాలః కేశిర్ ఏవ చ
అసిలోమా, పులోమా, బాష్కలుడు, ప్రమదుడు, మదుడు, స్వమిశ్రుడు, కాలవదనుడు, కరాళుడు, కేసి కూడా,
ఏకాక్షశ్ చన్ద్రమా రాహుః సంహ్రాదః సమ్బరః స్వనః శతఘ్నీచక్రహస్తాశ్ చ తథా ముశలపాణయః
ఏకాక్షుడు, చంద్రమా, రాహువు, సంహ్రాదుడు, సంబరుడు, స్వనుడు, శతఘ్నీ చక్రాలను ధరించినవారు, ముషలాలను పట్టుకున్నవారు,
అశ్వయన్త్రాయుధోపేతా భిన్దిపాలాయుధాస్ తథా శూలోలూఖలహస్తాశ్ చ పరశ్వధధరాస్ తథా
అశ్వయంత్ర ఆయుధాలు ధరించినవారు, భిందిపాల ఆయుధాలు పట్టుకున్నవారు, శూలాలు, ఊలకలతో చేతిలో ఉన్నవారు, పరశువులను ధరించినవారు కూడా,
పాశముద్గరహస్తాశ్ చ తథా పరిఘపాణయః మహాశిలాప్రహరణాః శూలహస్తాశ్ చ దానవాః
పాశాలు, ముద్గరాలు చేతిలో పట్టుకున్నవారు, పరిఘాలను పట్టుకున్నవారు, పెద్ద రాళ్లతో ఆయుధాలు ధరించినవారు, శూలాలను పట్టుకున్న దానవులు,
నానాప్రహరణా ఘోరా నానావేశా మహాబలాః కూర్మకుక్కుటవక్త్రాశ్ చ శశోలూకముఖాస్ తథా
వివిధ ఆయుధాలతో భయంకరులు, అనేక రూపాలతో మహాబలులు, తాబేలు, కోడి ముఖాలు కలవారు, మొసలి, గుడ్లగూబ ముఖాలు కలవారు కూడా,
ఖరోష్ట్రవదనాశ్ చైవ వరాహవదనాస్ తథా మార్జారశిఖివక్త్రాశ్ చ మహావక్త్రాస్ తథా పరే
గాడిద, ఒంటె ముఖాలు కలవారు, వరాహ ముఖాలు కలవారు, పిల్లి, నెమలి ముఖాలు కలవారు, మరికొందరు పెద్ద నోట్లు కలవారు,
నక్రమేషాననాః శూరా గోజావిమహిషాననాః గోధాశల్లకివక్త్రాశ్ చ క్రోష్టువక్త్రాశ్ చ దానవాః
ముక్కల ముఖాలు, మేక ముఖాలు కలిగిన వీరులు, ఆవు, ఏనుగు, మహిషి ముఖాలు కలవారు, గోదా, శల్లకి ముఖాలు కలవారు, కోయిల ముఖాలు కలిగిన దానవులు,
ఆఖుదర్దురవక్త్రాశ్ చ ఘోరా వృకముఖాస్ తథా భీమా మకరవక్త్రాశ్ చ క్రౌఞ్చవక్త్రాశ్ చ దానవాః
ఎలుక, కప్ప ముఖాలు కలవారు, భయంకరమైన నక్క ముఖాలు కలవారు, భయానకమైన మకర ముఖాలు కలవారు, క్రౌంచ ముఖాలు కలిగిన దానవులు.
అశ్వాననాః ఖరముఖా మయూరవదనాస్ తథా గజేన్ద్రచర్మవసనాస్ తథా కృష్ణాజినామ్బరాః
అక్కడ గుర్రం ముఖాలు, గాడిద నోర్లు, నెమలి ముఖాలు కలిగినవారు, ఏనుగు చర్మాలను ధరించినవారు, అలాగే నల్ల కృష్ణమృగ చర్మాల దుస్తులు వేసుకున్నవారు ఉన్నారు.
చీరసంవృతగాత్రాశ్ చ తథా నీలకవాససః ఉష్ణీషిణో ముకుటినస్ తథా కుణ్డలినో ఽసురాః
వారు చెక్కబట్టలతో శరీరాన్ని కప్పుకున్నవారు, నీలిరంగు వస్త్రాలు ధరించినవారు, తలపై పాగాలు, కిరీటాలు, చెవుల్లో కుండలాలు వేసుకున్న అసురులు.
కిరీటినో లమ్బశిఖాః కమ్బుగ్రీవాః సువర్చసః నానావేశధరా దైత్యా నానామాల్యానులేపనాః
కిరీటాలు ధరించినవారు, పొడవాటి జడలు, శంఖంలా మెడలు, ప్రకాశవంతమైన రూపం, వివిధ వేషధారణలు, అనేక రకాల పూలమాలలు, అంగరాగాలు వేసుకున్న దైత్యులు.
స్వాన్య్ ఆయుధాని సంగృహ్య ప్రదీప్తాని చ తేజసా క్రమమాణం హృషీకేశమ్ ఉపావర్తన్త సర్వశః
వారు తమ ఆయుధాలను తీసుకుని, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, ముందుకు సాగుతున్న హృషీకేశుని వైపు అందరూ చేరారు.
ప్రమథ్య సర్వాన్ దైతేయాన్ పాదహస్తతలైర్ విభుః రూపం కృత్వా మహాభీమం జహారాశు స మేదినీమ్
ఆ మహాశక్తివంతుడు భయంకరమైన రూపం ధరించి, తన చేతులు, కాళ్లతో అందరు దైత్యులను నుజ్జు చేసి, వెంటనే భూమిని ఆక్రమించాడు.
తస్య విక్రమతో భూమిం చన్ద్రాదిత్యౌ స్తనాన్తరే నభః ప్రక్రమమాణస్య నాభ్యాం కిల తథా స్థితౌ
అతడు భూమిపై అడుగులు వేస్తూ ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు అతని వక్షోజాల మధ్య ఉండగా, ఆకాశంలో అడుగులు వేస్తున్నప్పుడు, అవి అతని నాభి వద్ద ఉన్నాయని చెబుతారు.
పరమ్ ఆక్రమమాణస్య జానుదేశే వ్యవస్థితౌ విష్ణోర్ అమితవీర్యస్య వదన్త్య్ ఏవం ద్విజాతయః
విష్ణువు పరాక్రమంతో అడుగు వేసినప్పుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు అతని మోకాల వద్ద ఉన్నారని, అపారశక్తి కలిగిన విష్ణువును గురించి ద్విజులు ఇలా చెబుతారు.
హృత్వా స మేదినీం కృత్స్నాం హత్వా చాసురపుంగవాన్ దదౌ శక్రాయ వసుధాం విష్ణుర్ బలవతాం వరః
అతడు మొత్తం భూమిని ఆక్రమించి, ముఖ్యమైన అసురులను సంహరించి, శక్తివంతుల్లో శ్రేష్ఠుడైన విష్ణువు భూమిని ఇంద్రునికి అప్పగించాడు.
ఏష వో వామనో నామ ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః వేదవిద్భిర్ ద్విజైర్ ఏతత్ కథ్యతే వైష్ణవం యశః
ఇది వామనుని అవతారం, ఆ మహాత్ముని ప్రాకట్యం; వేదాలు తెలిసిన ద్విజులు దీనిని విష్ణువు మహిమగా వర్ణిస్తారు.
భూయో భూతాత్మనో విష్ణోః ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః దత్తాత్రేయ ఇతి ఖ్యాతః క్షమయా పరయా యుతః
మళ్లీ భూతాత్ముడైన విష్ణువు మహాత్ముడిగా దత్తాత్రేయునిగా ప్రాకటించగా, అతడు పరాకాష్ఠ స్థాయిలో ఓర్పు కలిగి ఉన్నాడు.
తేన నష్టేషు వేదేషు ప్రక్రియాసు మఖేషు చ చాతుర్వర్ణ్యే చ సంకీర్ణే ధర్మే శిథిలతాం గతే
అప్పుడు వేదాలు, యాగాలు, క్రతువులు నశించిపోయి, చాతుర్వర్ణ్యం కలవరపడి, ధర్మం బలహీనమైపోయింది.
అతివర్ధతి చాధర్మే సత్యే నష్టే ఽనృతే స్థితే ప్రజాసు శీర్యమాణాసు ధర్మే చాకులతాం గతే
అధర్మం అత్యంత పెరిగిపోయి, సత్యం పోయి, అసత్యమే మిగిలి, ప్రజలు క్షీణించి, ధర్మం కలవరానికి లోనైంది.