రమ్భాతిలోత్తమాద్యాశ్ చ శతశో ఽథ సహస్రశః తుష్టువుస్ తం మహాత్మానం ప్రశశంసుశ్ చ పాణ్డవ
రంభా, తిలోత్తమా తదితరులు వందలాది, వేలాది అప్సరసలు ఆ మహాత్ముడిని స్తుతిస్తూ, ప్రశంసిస్తూ నిలబడ్డారు, ఓ పాండవా!
ఆకణ్ఠమగ్నం సలిలే జటాభారధరం మునిమ్ వినయావనతాశ్ చైవ ప్రణేముః స్తోత్రతత్పరాః
కంఠం వరకు నీటిలో మునిగిన, జటలు ధరించిన ఆ మునిని, వినయంతో నమస్కరిస్తూ, స్తోత్రపారాయణలో నిమగ్నమైన వారు వందనం చేశారు.
యథా యథా ప్రసన్నో ఽభూత్ తుష్టువుస్ తం తథా తథా సర్వాస్ తాః కౌరవశ్రేష్ఠ వరిష్ఠం తం ద్విజన్మనామ్
ఆ ముని ఎంత సంతోషపడ్డాడో, అంతగా ఆ అప్సరసలు కూడా, ఓ కౌరవశ్రేష్ఠా, ఆ ద్విజోత్తముడిని స్తుతిస్తూ కొనియాడారు.
ప్రసన్నో ఽహం మహాభాగా భవతీనాం యద్ ఇష్యతే మత్తస్ తద్ వ్రియతాం సర్వం ప్రదాస్యామ్య్ అపి దుర్లభమ్
"మీరు మహాభాగ్యవంతులు, నేను సంతోషించాను. మీకు కావలసినది ఏదైనా అడగండి. దొరకని దానినికూడా నేను ఇస్తాను." అని ముని అన్నాడు.
రమ్భాతిలోత్తమాద్యాశ్ చ దివ్యాశ్ చాప్సరసో ఽబ్రువన్
అప్పుడు రంభా, తిలోత్తమా మరియు ఇతర అప్సరసలు మాట్లాడారు.
ప్రసన్నే త్వయ్య్ అసంప్రాప్తం కిమ్ అస్మాకమ్ ఇతి ద్విజాః
"మీరు సంతోషించారంటే, ఓ ద్విజా, మాకు లభించని దేని ఉంది?" అని వారు ప్రశ్నించారు.
ఇతరాస్ త్వ్ అబ్రువన్ విప్ర ప్రసన్నో భగవన్ యది తద్ ఇచ్ఛామః పతిం ప్రాప్తుం విప్రేన్ద్ర పురుషోత్తమమ్
ఇతరులు ఇలా అన్నారు: "ఓ మునీశ్వరా! మీరు సంతోషించారంటే, మేము పరమ పురుషుడిని భర్తగా పొందాలని కోరుకుంటున్నాం, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా!"
ఏవం భవిష్యతీత్య్ ఉక్త్వా ఉత్తతార జలాన్ మునిః తమ్ ఉత్తీర్ణం చ దదృశుర్ విరూపం వక్రమ్ అష్టధా
అలా జరుగుతుందని చెప్పి, ఆ ముని నీటిలో నుంచి పైకి వచ్చాడు. బయటకు వచ్చినప్పుడు, వారు అతన్ని ఎనిమిది విధాల వంకరగా, వికలంగా చూశారు.
తం దృష్ట్వా గూహమానానాం యాసాం హాసః స్ఫుటో ఽభవత్ తాః శశాప మునిః కోపమ్ అవాప్య కురునన్దన
అతన్ని చూసి, కొందరు నవ్వును దాచుకుంటూ ఉన్నా, ఒక్కసారిగా గట్టిగా నవ్వేశారు. ఆ ముని కోపంతో, ఓ కురునందనా, వారికి శాపమిచ్చాడు.
యస్మాద్ విరూపరూపం మాం మత్వా హాసావమాననా భవతీభిః కృతా తస్మాద్ ఏష శాపం దదామి వః
"నన్ను వికలరూపంలో చూసి, మీరు నవ్వి, అవమానించారని, అందుకే నేను మీకు ఈ శాపాన్ని ఇస్తున్నాను." అని ముని అన్నాడు.
మత్ప్రసాదేన భర్తారం లబ్ధ్వా తు పురుషోత్తమమ్ మచ్ఛాపోపహతాః సర్వా దస్యుహస్తం గమిష్యథ
నా అనుగ్రహంతో మీరు పరమపురుషుడైన భర్తను పొందిన తరువాత, నా శాపం వల్ల కలిగిన బాధతో, మీరు అందరూ దొంగల చేతిలో పడతారు.
ఇత్య్ ఉదీరితమ్ ఆకర్ణ్య మునిస్ తాభిః ప్రసాదితః పునః సురేన్ద్రలోకం వై ప్రాహ భూయో గమిష్యథ
ఇలా ఆయన మాటలు విని, ఆ ముని వారి ప్రార్థనతో సంతుష్టుడై, మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'మీరు మళ్లీ దేవతల లోకానికి చేరుకుంటారు.'
ఏవం తస్య మునేః శాపాద్ అష్టావక్రస్య కేశవమ్ భర్తారం ప్రాప్య తాః ప్రాప్తా దస్యుహస్తం వరాఙ్గనాః
అలా ఆ మునివర్యుని శాపం వల్ల, ఆ మహిళలు కేశవుడిని భర్తగా పొందిన తరువాత, దొంగల చేతిలోకి వెళ్లిపోయారు.
తత్ త్వయా నాత్ర కర్తవ్యః శోకో ఽల్పో ఽపి హి పాణ్డవ తేనైవాఖిలనాథేన సర్వం తద్ ఉపసంహృతమ్
కాబట్టి, ఓ పాండవా, ఇక్కడ నీకు ఏమాత్రం కూడా శోకం అవసరం లేదు. ఎందుకంటే ఆ సమస్త లోకాధిపతి చేత అన్ని విషయాలు ముగిసిపోయాయి.
భవతాం చోపసంహారమ్ ఆసన్నం తేన కుర్వతా బలం తేజస్ తథా వీర్యం మాహాత్మ్యం చోపసంహృతమ్
మీ వంశానికి కూడా అంతం సమీపంలోనే ఉంది. ఆయన చేత మీ బలం, తేజస్సు, వీర్యం, మహాత్మ్యం అన్నీ తొలగించబడ్డాయి.
జాతస్య నియతో మృత్యుః పతనం చ తథోన్నతేః విప్రయోగావసానం తు సంయోగః సంచయః క్షయః
పుట్టినవాడికి మరణం తప్పదు. ఎత్తుకు చేరిన తర్వాత పతనం కూడా తప్పదు. కలయికకు చివర విడిపోవడమే, కూడికకు చివర కోల్పోవడమే.
విజ్ఞాయ న బుధాః శోకం న హర్షమ్ ఉపయాన్తి యే తేషామ్ ఏవేతరే చేష్టాం శిక్షన్తః సన్తి తాదృశాః
ఇది తెలిసిన జ్ఞానులు శోకంలోనికీ ఆనందంలోనికీ పడరు. తమ చర్యల్ని చూసి నేర్చుకునేవారు అటువంటి వారు.
తస్మాత్ త్వయా నరశ్రేష్ఠ జ్ఞాత్వైతద్ భ్రాతృభిః సహ పరిత్యజ్యాఖిలం రాజ్యం గన్తవ్యం తపసే వనమ్
అందువల్ల, ఓ మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇది తెలుసుకుని నీవు నీ అన్నదమ్ములతో కలిసి రాజ్యాన్ని పూర్తిగా వదిలి, తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్లాలి.
తద్ గచ్ఛ ధర్మరాజాయ నివేద్యైతద్ వచో మమ పరశ్వో భ్రాతృభిః సార్ధం గతిం వీర యథా కురు
ఇప్పుడు, ఈ మాటలు ధర్మరాజుకు చెప్పి, రేపటి ముళ్లలో నీ అన్నదమ్ములతో కలిసి యోగ్యంగా ప్రయాణించు.
ఇత్య్ ఉక్తో ధర్మరాజం తు సమభ్యేత్య తథోక్తవాన్ దృష్టం చైవానుభూతం వా కథితం తద్ అశేషతః
ఇలా చెప్పబడిన తరువాత, అతడు ధర్మరాజును దగ్గరకు వెళ్లి చెప్పినట్టు అన్నాడు. తాను చూసినదాన్ని, అనుభవించినదాన్ని అన్నీ పూర్తిగా వివరించాడు.
వ్యాసవాక్యం చ తే సర్వే శ్రుత్వార్జునసమీరితమ్ రాజ్యే పరీక్షితం కృత్వా యయుః పాణ్డుసుతా వనమ్
అర్జునుడు చెప్పిన వ్యాసుని మాటలు అందరూ విని, రాజ్యాన్ని పరీక్షితునికి అప్పగించి, పాండవులు అడవికి వెళ్లారు.
ఇత్య్ ఏవం వో మునిశ్రేష్ఠా విస్తరేణ మయోదితమ్ జాతస్య చ యదోర్ వంశే వాసుదేవస్య చేష్టితమ్
ఇలా, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, యదువంశంలో జన్మించిన వాసుదేవుని కార్యాలను నేను మీకు విస్తారంగా వివరించాను.
అహో కృష్ణస్య మాహాత్మ్యమ్ అద్భుతం చాతిమానుషమ్ రామస్య చ మునిశ్రేష్ఠ త్వయోక్తం భువి దుర్లభమ్
అయ్యో! కృష్ణుని మహిమ ఎంత అద్భుతంగా, మానవులకు అందని విధంగా ఉంది! అలాగే, రాముని గొప్పతనమూ, భూమిపై అరుదైనదిగా నీవు చెప్పినట్టు ఉంది, ఓ మునిశ్రేష్ఠుడా.
న తృప్తిమ్ అధిగచ్ఛామః శృణ్వన్తో భగవత్కథామ్ తస్మాద్ బ్రూహి మహాభాగ భూయో దేవస్య చేష్టితమ్
భగవంతుని కథలు వింటూ మాకు ఎప్పటికీ తృప్తి రావడం లేదు. అందువల్ల, ఓ మహాభాగుడా, మళ్లీ ఆ దేవుని కార్యాలను చెప్పు.
ప్రాదుర్భావః పురాణేషు విష్ణోర్ అమితతేజసః సతాం కథయతామ్ ఏవ వరాహ ఇతి నః శ్రుతమ్
పురాణాలలో సత్సంగతులు చెప్పినట్టు, అపారమైన తేజస్సు కలిగిన విష్ణువు వరాహరూపంలో అవతరించినట్టు మేము విన్నాము.
న జానీమో ఽస్య చరితం న విధిం న చ విస్తరమ్ న కర్మగుణసద్భావం న హేతుత్వమనీషితమ్
ఆయన చరిత్ర ఏమిటో, స్వభావం ఏమిటో, వివరమేమిటో, ఆయన కార్యాలు, లక్షణాలు, నిజమైన స్వరూపం, తాను ఉద్దేశించిన కారణం — ఇవేమీ మాకు తెలియవు.
కిమాత్మకో వరాహో ఽసౌ కా మూర్తిః కా చ దేవతా కిమాచారప్రభావో వా కిం వా తేన తదా కృతమ్
ఆ వరాహుని స్వరూపం ఏమిటి? ఆయన రూపం ఎలా ఉంది? ఏ దేవత ఆయన? ఆయన ప్రవర్తన, ప్రభావం ఏమిటి? అప్పట్లో ఆయన ఏం చేశాడు?
యజ్ఞార్థే సమవేతానాం మిషతాం చ ద్విజన్మనామ్ మహావరాహచరితం సర్వలోకసుఖావహమ్
యజ్ఞార్ధంగా ద్విజాతులు కూడి చూస్తుండగా, అన్ని లోకాలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే ఆ మహావరాహుని చరిత్రను చెప్పు.
యథా నారాయణో బ్రహ్మన్ వారాహం రూపమ్ ఆస్థితః దంష్ట్రయా గాం సముద్రస్థామ్ ఉజ్జహారారిమర్దనః
బ్రహ్మన్, నారాయణుడు ఎలాగైతే వరాహరూపంలో సముద్రంలో ఉన్న భూమిని తన దంతంతో పైకి ఎత్తి, శత్రువులను సంహరించాడో అలాగే.
విస్తరేణైవ కర్మాణి సర్వాణి రిపుఘాతినః శ్రోతుం నో వర్తతే బుద్ధిర్ హరేః కృష్ణస్య ధీమతః
హరి అయిన కృష్ణుడి శత్రువులను సంహరించిన అన్ని కార్యాలను పూర్తిగా వినేందుకు మనస్సు సరిపోదు.