తతో నిర్యాతయామ్ ఆసుః సామ్బం పత్న్యా సమన్వితమ్ నిష్క్రమ్య స్వపురీం తూర్ణం కౌరవా మునిసత్తమాః
ఆ తరువాత సాంబుడు తన భార్యతో కలిసి విడుదలయ్యాడు. కౌరవులు, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, త్వరగా తమ పట్టణానికి వెళ్లిపోయారు.
భీష్మద్రోణకృపాదీనాం ప్రణమ్య వదతాం ప్రియమ్ క్షాన్తమ్ ఏవ మయేత్య్ ఆహ బలో బలవతాం వరః
బలరాముడు, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు మరియు ఇతరులకు నమస్కరించి, మధురంగా మాట్లాడుతూ, 'నేను మిమ్మల్ని క్షమించాను' అని చెప్పాడు.
అద్యాప్య్ ఆఘూర్ణితాకారం లక్ష్యతే తత్ పురం ద్విజాః ఏష ప్రభావో రామస్య బలశౌర్యవతో ద్విజాః
ఇప్పటికీ ఆ పట్టణం అశాంతిగా కనిపిస్తుంది, ద్విజులారా. ఇది బలశౌర్యంతో కూడిన రాముని ప్రభావం.
తతస్ తు కౌరవాః సామ్బం సంపూజ్య హలినా సహ ప్రేషయామ్ ఆసుర్ ఉద్వాహధనభార్యాసమన్వితమ్
తర్వాత కౌరవులు, సాంబుడిని బలరామునితో కలిసి గౌరవించి, అతని భార్యతో పాటు వివాహానికి కావలసిన బహుమతులు ఇచ్చి పంపించారు.
శృణుధ్వం మునయః సర్వే బలస్య బలశాలినః కృతం యద్ అన్యద్ ఏవాభూత్ తద్ అపి శ్రూయతాం ద్విజాః
మహర్షులారా, బలరాముడు చేసిన మరొక కార్యాన్ని కూడా వినండి. దానిని కూడా మీరు తెలుసుకోండి, ద్విజులారా.
నరకస్యాసురేన్ద్రస్య దేవపక్షవిరోధినః సఖాభవన్ మహావీర్యో ద్వివిదో నామ వానరః
నరకాసురునికి స్నేహితుడిగా, దేవతలకు శత్రువుగా ఉన్న ద్వివిద అనే వానరుడు ఉండేవాడు. అతడు మహా బలవంతుడు.
వైరానుబన్ధం బలవాన్ స చకార సురాన్ ప్రతి
అతడు బలవంతుడై దేవతలపై శత్రుత్వాన్ని పెంచుకున్నాడు.
నరకం హతవాన్ కృష్ణో బలదర్పసమన్వితమ్ కరిష్యే సర్వదేవానాం తస్మాద్ ఏష ప్రతిక్రియామ్
కృష్ణుడు బలపరాక్రమంతో నరకాసురుడిని సంహరించాడు. అందుకే నేను దేవతలందరిపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాను అని నిర్ణయించాడు.
యజ్ఞవిధ్వంసనం కుర్వన్ మర్త్యలోకక్షయం తథా తతో విధ్వంసయామ్ ఆస యజ్ఞాన్ అజ్ఞానమోహితః
యజ్ఞాలను ధ్వంసం చేసి, మానవ లోకాన్ని నాశనం చేస్తూ, అవిద్యతో మోహితుడై యజ్ఞాలను పూర్తిగా ధ్వంసం చేయసాగాడు.
బిభేద సాధుమర్యాదాం క్షయం చక్రే చ దేహినామ్ దదాహ చపలో దేశం పురగ్రామాన్తరాణి చ
సద్బుద్ధి గలవారి నియమాలను చెరిపేసి, ప్రాణులకు నాశనం తెచ్చాడు. అతడు చంచలంగా ప్రాంతాలు, పట్టణాలు, గ్రామాల మధ్య భాగాలను కాల్చేశాడు.
క్వచిచ్ చ పర్వతక్షేపాద్ గ్రామాదీన్ సమచూర్ణయత్ శైలాన్ ఉత్పాట్య తోయేషు ముమోచామ్బునిధౌ తథా
కొన్నిసార్లు పర్వతాలను విసిరి గ్రామాలను నాశనం చేసేవాడు. కొండలను పీకి వాటిని నీటిలో, సముద్రంలో పడేసేవాడు.
పునశ్ చార్ణవమధ్యస్థః క్షోభయామ్ ఆస సాగరమ్ తేనాతిక్షోభితశ్ చాబ్ధిర్ ఉద్వేలో జాయతే ద్విజాః
మళ్లీ సముద్ర మధ్యలో నిలబడి, సముద్రాన్ని కలవరపరిచాడు. దాంతో, ద్విజులారా, ఆ సముద్రం బాగా ఉప్పొంగిపోయింది.
ప్లావయంస్ తీరజాన్ గ్రామాన్ పురాదీన్ అతివేగవాన్ కామరూపం మహారూపం కృత్వా సస్యాన్య్ అనేకశః
అతడు అతి వేగంగా తీరం పక్కన ఉన్న గ్రామాలు, పట్టణాలను ముంచెత్తి, కావలసిన రూపం ధరించి, అనేక పంటలను నాశనం చేశాడు.
లుఠన్ భ్రమణసంమర్దైః సంచూర్ణయతి వానరః తేన విప్రకృతం సర్వం జగద్ ఏతద్ దురాత్మనా
గుర్రుగా తిరుగుతూ, నడుస్తూ, నలిపేస్తూ ఆ వానరుడు నాశనం చేశాడు. ఈ దురాత్ముడు మొత్తం లోకాన్ని కలవరపరిచాడు.
నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారం ద్విజాశ్ చాసీత్ సుదుఃఖితమ్ కదాచిద్ రైవతోద్యానే పపౌ పానం హలాయుధః
స్వాధ్యాయం, వషట్కారాలు లేకుండా ద్విజులు చాలా బాధపడ్డారు. ఒకసారి రైవత ఉద్యానవనంలో హలాయుధుడు మద్యం సేవించాడు.
రేవతీ చ మహాభాగా తథైవాన్యా వరస్త్రియః ఉద్గీయమానో విలసల్లలనామౌలిమధ్యగః
మహాభాగ్యవంతురాలైన రేవతీ మరియు ఇతర స్త్రీలు కూడా, ఆటపాటలతో ఉన్న యువతులతో కలిసి పాటలు పాడారు.
రేమే యదువరశ్రేష్ఠః కుబేర ఇవ మన్దరే తతః స వానరో ఽభ్యేత్య గృహీత్వా సీరిణో హలమ్
యాదవులలో శ్రేష్ఠుడు బలరాముడు, మందర పర్వతంపై కుబేరుడు ఆనందించునట్లు, ఆనందంగా గడిపాడు. అప్పుడా వానరుడు వచ్చి, సీరిణుని హలాన్ని పట్టుకున్నాడు.
ముశలం చ చకారాస్య సంముఖః స విడమ్బనామ్ తథైవ యోషితాం తాసాం జహాసాభిముఖం కపిః
ముషలాన్ని ముందుంచి, హాస్యంగా ప్రవర్తించాడు. అలాగే, ఆ వానరుడు ఆ స్త్రీల ఎదుట నవ్వాడు.
పానపూర్ణాంశ్ చ కరకాంశ్ చిక్షేపాహత్య వై తదా తతః కోపపరీతాత్మా భర్త్సయామ్ ఆస తం బలమ్
ఆ సమయంలో కోపంతో మనసు నిండిన బాలరాముడు, పానంతో నిండిన పాత్రలను కొట్టి పడేసి, ఆ బలాన్ని గట్టిగా మందలించసాగాడు.
తథాపి తమ్ అవజ్ఞాయ చక్రే కిలకిలాధ్వనిమ్ తతః సముత్థాయ బలో జగృహే ముశలం రుషా
అయినా కూడా, అతన్ని పట్టించుకోకుండా ద్వివిదుడు గొంతు చప్పుళ్లు చేస్తూ, కోపంతో లేచి ముషలాన్ని పట్టుకున్నాడు.
సో ఽపి శైలశిలాం భీమాం జగ్రాహ ప్లవగోత్తమః చిక్షేప చ స తాం క్షిప్తాం ముశలేన సహస్రధా
అప్పుడు ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు ఒక పెద్ద పర్వతశిలను ఎత్తి విసిరాడు. కానీ బాలరాముడు తన ముషలంతో ఆ శిలను వెయ్యి ముక్కలు చేశాడు.
బిభేద యాదవశ్రేష్ఠః సా పపాత మహీతలే అపతన్ ముశలం చాసౌ సముల్లఙ్ఘ్య ప్లవంగమః
యాదవులలో శ్రేష్ఠుడు ఆ శిలను పగలగొట్టగా, అది నేలపై పడిపోయింది. వానరుడు ఎగిరి, పడుతున్న ముషలాన్ని తప్పించుకున్నాడు.
వేగేనాయమ్య రోషేణ బలేనోరస్య్ అతాడయత్ తతో బలేన కోపేన ముష్టినా మూర్ధ్ని తాడితః
తీవ్రతతో, కోపంతో బాలరాముడు అతని ఛాతిపై బలంగా కొట్టాడు. ఆ తరువాత మళ్లీ కోపంతో తన ముష్టితో తలపై బలంగా కొట్టాడు.
పపాత రుధిరోద్గారీ ద్వివిదః క్షీణజీవితః పతతా తచ్ఛరీరేణ గిరేః శృఙ్గమ్ అశీర్యత
ద్వివిదుడు రక్తం ఉప్పొంగుతూ, ప్రాణాలు విడిచిపెట్టి కింద పడిపోయాడు. అతని శరీరం నేలపై పడగానే, ఆ పర్వతశిఖరం కూడా విరిగిపోయింది.
మునయః శతధా వజ్రివజ్రేణేవ హి తాడితమ్ పుష్పవృష్టిం తతో దేవా రామస్యోపరి చిక్షిపుః
ఆ శిఖరాన్ని ఇంద్రుని వజ్రాయుధంతో కొట్టినట్టు చూసిన మునులు ఆశ్చర్యపోయారు. ఆ తరువాత దేవతలు రామునిపై పుష్పవర్షం కురిపించారు.
ప్రశశంసుస్ తదాభ్యేత్య సాధ్వ్ ఏతత్ తే మహత్ కృతమ్ అనేన దుష్టకపినా దైత్యపక్షోపకారిణా జగన్ నిరాకృతం వీర దిష్ట్యా స క్షయమ్ ఆగతః
అప్పుడు వారు దగ్గరకు వచ్చి, 'బాగా చేసావు, ఇది నీ గొప్ప కార్యం! ఈ దుష్ట వానరుడు, రాక్షస పక్షానికి తోడుగా ఉండి, లోకాన్ని బాధించాడు. అదృష్టవశాత్తు, ఇప్పుడు అతడు నాశనం అయ్యాడు,' అని ప్రశంసించారు.
ఏవంవిధాన్య్ అనేకాని బలదేవస్య ధీమతః కర్మాణ్య్ అపరిమేయాని శేషస్య ధరణీభృతః
ఇలా ధీరుడైన బాలరాముడు, ఆది శేషుడు, భూమిని మోయువాడు, ఎన్నో అపారమైన కార్యాలు చేశాడని ప్రసిద్ధి.
ఏవం దైత్యవధం కృష్ణో బలదేవసహాయవాన్ చక్రే దుష్టక్షితీశానాం తథైవ జగతః కృతే
ఇలా కృష్ణుడు, బాలరాముని సహాయంతో, లోకానికి మేలు కోసం రాక్షసులను మరియు దుష్ట రాజులను సంహరించాడు.
క్షితేశ్ చ భారం భగవాన్ ఫాల్గునేన సమం విభుః అవతారయామ్ ఆస హరిః సమస్తాక్షౌహిణీవధాత్
భగవంతుడు అర్జునునితో కలిసి, సమస్త సేనలను నాశనం చేసి, భూమిపై భారం తగ్గించాడు.
కృత్వా భారావతరణం భువో హత్వాఖిలాన్ నృపాన్ శాపవ్యాజేన విప్రాణామ్ ఉపసంహృతవాన్ కులమ్
అన్ని రాజులను సంహరించి, భూమి భారం తీయగా, బ్రాహ్మణుల శాపాన్ని నిమిత్తంగా తన వంశాన్ని కూడా అంతం చేశాడు.