సమస్తభూభుజాం నాథ ఉగ్రసేనః స తిష్ఠతు అద్య నిష్కౌరవామ్ ఉర్వీం కృత్వా యాస్యామి తాం పురీమ్
ప్రపంచ రాజులందరికీ అధిపతిగా ఉగ్రసేనుడు ఉండాలి. ఈ రోజు కౌరవులను భూమి మీద లేకుండా చేసి, ఆ పట్టణానికి నేను వెళ్ళిపోతాను.
కర్ణం దుర్యోధనం ద్రోణమ్ అద్య భీష్మం సబాహ్లికమ్ దుఃశాసనాదీన్ భూరిం చ భూరిశ్రవసమ్ ఏవ చ
ఈ రోజు నేను కర్ణుడిని, దుర్యోధనుడిని, ద్రోణాచార్యునిని, భీష్ముడిని, బాహ్లికుడితో పాటు, దుఃశాసనుడు మరియు ఇతరులను, భూరిని, భూరిశ్రవసుని కూడా సంహరిస్తాను.
సోమదత్తం శలం భీమమ్ అర్జునం సయుధిష్ఠిరమ్ యమజౌ కౌరవాంశ్ చాన్యాన్ హన్యాం సాశ్వరథద్విపాన్
సోమదత్తుడు, శలుడు, భీముడు, అర్జునుడు, యుధిష్ఠిరుడు, యముని కుమారులు, ఇతర కౌరవులు, వారి గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో సహా అందరినీ నేను హతముచేస్తాను.
వీరమ్ ఆదాయ తం సామ్బం సపత్నీకం తతః పురీమ్ ద్వారకామ్ ఉగ్రసేనాదీన్ గత్వా ద్రక్ష్యామి బాన్ధవాన్
ఆ వీరుడు సామ్బుడిని అతని భార్యతో కలిసి తీసుకుని, ద్వారకకు వెళ్ళి, అక్కడ ఉగ్రసేనుడు మరియు ఇతర బంధువులను కలుస్తాను.
అథవా కౌరవాదీనాం సమస్తైః కురుభిః సహ భారావతరణే శీఘ్రం దేవరాజేన చోదితః
లేదా, దేవేంద్రుడు ప్రేరేపిస్తే, కౌరవాధిపతులతో పాటు అందరితో కలిసి భూమి భారాన్ని తొలగిస్తాను.
భాగీరథ్యాం క్షిపామ్య్ ఆశు నగరం నాగసాహ్వయమ్
నేను హస్తినాపురాన్ని భగీరథి నదిలో వేగంగా పడవేస్తాను.
ఇత్య్ ఉక్త్వా క్రోధరక్తాక్షస్ తాలాఙ్కో ఽధోముఖం హలమ్ ప్రాకారవప్రే విన్యస్య చకర్ష ముశలాయుధః
ఇలా చెప్పి, కోపంతో కన్నులు ఎర్రగా మారిన ముషలాయుధుడు తన తాళపు గుర్తుతో, హలం rampart, moat మీద పెట్టి లాగడం ప్రారంభించాడు.
ఆఘూర్ణితం తత్ సహసా తతో వై హస్తినాపురమ్ దృష్ట్వా సంక్షుబ్ధహృదయాశ్ చుక్రుశుః సర్వకౌరవాః
ఆకస్మాత్తుగా హస్తినాపురం ఊగిపోయింది. ఇది చూసి, కౌరవులందరి హృదయాలు కలవరపడి, వారు అరవసాగారు.
రామ రామ మహాబాహో క్షమ్యతాం క్షమ్యతాం త్వయా ఉపసంహ్రియతాం కోపః ప్రసీద ముశలాయుధ
రామా, రామా, మహాబాహువా! మమ్మల్ని క్షమించు, మమ్మల్ని క్షమించు! ముషలాయుధా, నీ కోపాన్ని ఆపు, దయచూపు.
ఏష సామ్బః సపత్నీకస్ తవ నిర్యాతితో బల అవిజ్ఞాతప్రభావాణాం క్షమ్యతామ్ అపరాధినామ్
ఇక్కడ సామ్బుడు తన భార్యతో కలిసి నీకోసం విడుదల చేయబడ్డాడు, బలా! మా శక్తి తెలియని మేము చేసిన తప్పులను క్షమించు.
తతో నిర్యాతయామ్ ఆసుః సామ్బం పత్న్యా సమన్వితమ్ నిష్క్రమ్య స్వపురీం తూర్ణం కౌరవా మునిసత్తమాః
ఆ తరువాత సాంబుడు తన భార్యతో కలిసి విడుదలయ్యాడు. కౌరవులు, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, త్వరగా తమ పట్టణానికి వెళ్లిపోయారు.
భీష్మద్రోణకృపాదీనాం ప్రణమ్య వదతాం ప్రియమ్ క్షాన్తమ్ ఏవ మయేత్య్ ఆహ బలో బలవతాం వరః
బలరాముడు, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు మరియు ఇతరులకు నమస్కరించి, మధురంగా మాట్లాడుతూ, 'నేను మిమ్మల్ని క్షమించాను' అని చెప్పాడు.
అద్యాప్య్ ఆఘూర్ణితాకారం లక్ష్యతే తత్ పురం ద్విజాః ఏష ప్రభావో రామస్య బలశౌర్యవతో ద్విజాః
ఇప్పటికీ ఆ పట్టణం అశాంతిగా కనిపిస్తుంది, ద్విజులారా. ఇది బలశౌర్యంతో కూడిన రాముని ప్రభావం.
తతస్ తు కౌరవాః సామ్బం సంపూజ్య హలినా సహ ప్రేషయామ్ ఆసుర్ ఉద్వాహధనభార్యాసమన్వితమ్
తర్వాత కౌరవులు, సాంబుడిని బలరామునితో కలిసి గౌరవించి, అతని భార్యతో పాటు వివాహానికి కావలసిన బహుమతులు ఇచ్చి పంపించారు.
శృణుధ్వం మునయః సర్వే బలస్య బలశాలినః కృతం యద్ అన్యద్ ఏవాభూత్ తద్ అపి శ్రూయతాం ద్విజాః
మహర్షులారా, బలరాముడు చేసిన మరొక కార్యాన్ని కూడా వినండి. దానిని కూడా మీరు తెలుసుకోండి, ద్విజులారా.
నరకస్యాసురేన్ద్రస్య దేవపక్షవిరోధినః సఖాభవన్ మహావీర్యో ద్వివిదో నామ వానరః
నరకాసురునికి స్నేహితుడిగా, దేవతలకు శత్రువుగా ఉన్న ద్వివిద అనే వానరుడు ఉండేవాడు. అతడు మహా బలవంతుడు.
వైరానుబన్ధం బలవాన్ స చకార సురాన్ ప్రతి
అతడు బలవంతుడై దేవతలపై శత్రుత్వాన్ని పెంచుకున్నాడు.
నరకం హతవాన్ కృష్ణో బలదర్పసమన్వితమ్ కరిష్యే సర్వదేవానాం తస్మాద్ ఏష ప్రతిక్రియామ్
కృష్ణుడు బలపరాక్రమంతో నరకాసురుడిని సంహరించాడు. అందుకే నేను దేవతలందరిపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాను అని నిర్ణయించాడు.
యజ్ఞవిధ్వంసనం కుర్వన్ మర్త్యలోకక్షయం తథా తతో విధ్వంసయామ్ ఆస యజ్ఞాన్ అజ్ఞానమోహితః
యజ్ఞాలను ధ్వంసం చేసి, మానవ లోకాన్ని నాశనం చేస్తూ, అవిద్యతో మోహితుడై యజ్ఞాలను పూర్తిగా ధ్వంసం చేయసాగాడు.
బిభేద సాధుమర్యాదాం క్షయం చక్రే చ దేహినామ్ దదాహ చపలో దేశం పురగ్రామాన్తరాణి చ
సద్బుద్ధి గలవారి నియమాలను చెరిపేసి, ప్రాణులకు నాశనం తెచ్చాడు. అతడు చంచలంగా ప్రాంతాలు, పట్టణాలు, గ్రామాల మధ్య భాగాలను కాల్చేశాడు.
క్వచిచ్ చ పర్వతక్షేపాద్ గ్రామాదీన్ సమచూర్ణయత్ శైలాన్ ఉత్పాట్య తోయేషు ముమోచామ్బునిధౌ తథా
కొన్నిసార్లు పర్వతాలను విసిరి గ్రామాలను నాశనం చేసేవాడు. కొండలను పీకి వాటిని నీటిలో, సముద్రంలో పడేసేవాడు.
పునశ్ చార్ణవమధ్యస్థః క్షోభయామ్ ఆస సాగరమ్ తేనాతిక్షోభితశ్ చాబ్ధిర్ ఉద్వేలో జాయతే ద్విజాః
మళ్లీ సముద్ర మధ్యలో నిలబడి, సముద్రాన్ని కలవరపరిచాడు. దాంతో, ద్విజులారా, ఆ సముద్రం బాగా ఉప్పొంగిపోయింది.
ప్లావయంస్ తీరజాన్ గ్రామాన్ పురాదీన్ అతివేగవాన్ కామరూపం మహారూపం కృత్వా సస్యాన్య్ అనేకశః
అతడు అతి వేగంగా తీరం పక్కన ఉన్న గ్రామాలు, పట్టణాలను ముంచెత్తి, కావలసిన రూపం ధరించి, అనేక పంటలను నాశనం చేశాడు.
లుఠన్ భ్రమణసంమర్దైః సంచూర్ణయతి వానరః తేన విప్రకృతం సర్వం జగద్ ఏతద్ దురాత్మనా
గుర్రుగా తిరుగుతూ, నడుస్తూ, నలిపేస్తూ ఆ వానరుడు నాశనం చేశాడు. ఈ దురాత్ముడు మొత్తం లోకాన్ని కలవరపరిచాడు.
నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారం ద్విజాశ్ చాసీత్ సుదుఃఖితమ్ కదాచిద్ రైవతోద్యానే పపౌ పానం హలాయుధః
స్వాధ్యాయం, వషట్కారాలు లేకుండా ద్విజులు చాలా బాధపడ్డారు. ఒకసారి రైవత ఉద్యానవనంలో హలాయుధుడు మద్యం సేవించాడు.
రేవతీ చ మహాభాగా తథైవాన్యా వరస్త్రియః ఉద్గీయమానో విలసల్లలనామౌలిమధ్యగః
మహాభాగ్యవంతురాలైన రేవతీ మరియు ఇతర స్త్రీలు కూడా, ఆటపాటలతో ఉన్న యువతులతో కలిసి పాటలు పాడారు.
రేమే యదువరశ్రేష్ఠః కుబేర ఇవ మన్దరే తతః స వానరో ఽభ్యేత్య గృహీత్వా సీరిణో హలమ్
యాదవులలో శ్రేష్ఠుడు బలరాముడు, మందర పర్వతంపై కుబేరుడు ఆనందించునట్లు, ఆనందంగా గడిపాడు. అప్పుడా వానరుడు వచ్చి, సీరిణుని హలాన్ని పట్టుకున్నాడు.
ముశలం చ చకారాస్య సంముఖః స విడమ్బనామ్ తథైవ యోషితాం తాసాం జహాసాభిముఖం కపిః
ముషలాన్ని ముందుంచి, హాస్యంగా ప్రవర్తించాడు. అలాగే, ఆ వానరుడు ఆ స్త్రీల ఎదుట నవ్వాడు.
పానపూర్ణాంశ్ చ కరకాంశ్ చిక్షేపాహత్య వై తదా తతః కోపపరీతాత్మా భర్త్సయామ్ ఆస తం బలమ్
ఆ సమయంలో కోపంతో మనసు నిండిన బాలరాముడు, పానంతో నిండిన పాత్రలను కొట్టి పడేసి, ఆ బలాన్ని గట్టిగా మందలించసాగాడు.
తథాపి తమ్ అవజ్ఞాయ చక్రే కిలకిలాధ్వనిమ్ తతః సముత్థాయ బలో జగృహే ముశలం రుషా
అయినా కూడా, అతన్ని పట్టించుకోకుండా ద్వివిదుడు గొంతు చప్పుళ్లు చేస్తూ, కోపంతో లేచి ముషలాన్ని పట్టుకున్నాడు.