అనోస్ తు పుత్రో ధర్మో ఽభూద్ ద్యూతస్ తస్యాత్మజో ఽభవత్ ద్యూతాద్ వనదుహో జజ్ఞే ప్రచేతాస్ తస్య చాత్మజః
అనోకు కుమారుడు ధర్ముడు. ధర్మునికి కుమారుడు ద్యూతుడు. ద్యూతుని కుమారుడు వనదుహుడు. వనదుహునికి కుమారుడు ప్రచేతసుడు.
ప్రచేతసః సుచేతాస్ తు కీర్తితాస్ త్వ్ అనవో మయా బభూవుస్ తు యదోః పుత్రాః పఞ్చ దేవసుతోపమాః
ప్రచేతసునికి కుమారుడు సుచేతుడు. ఇలా నేను అనువంశాన్ని వివరించాను. యదువు కు ఐదుగురు కుమారులు, వారు దేవపుత్రులవలే ప్రసిద్ధి.
సహస్రాదః పయోదశ్ చ క్రోష్టా నీలో ఽఞ్జికస్ తథా సహస్రాదస్య దాయాదాస్ త్రయః పరమధార్మికాః
సహస్రాదుడు, పయోదుడు, క్రోష్టా, నీలుడు, అంజికుడు. సహస్రాదునికి ముగ్గురు ధర్మాత్ములు వారసులయ్యారు.
హైహయశ్ చ హయశ్ చైవ రాజా వేణుహయస్ తథా హైహయస్యాభవత్ పుత్రో ధర్మనేత్ర ఇతి శ్రుతః
హైహయుడు, హయుడు, రాజు వేణుహయుడు. హైహయునికి కుమారుడు ధర్మనేత్రుడు అని ప్రసిద్ధి.
ధర్మనేత్రస్య కార్తస్ తు సాహఞ్జస్ తస్య చాత్మజః సాహఞ్జనీ నామ పురీ తేన రాజ్ఞా నివేశితా
ధర్మనేత్రునికి కుమారుడు కార్తుడు. అతనికి కుమారుడు సాహంజుడు. సాహంజుడు అనే పట్టణాన్ని ఆ రాజు నిర్మించాడు.
ఆసీన్ మహిష్మతః పుత్రో భద్రశ్రేణ్యః ప్రతాపవాన్ భద్రశ్రేణ్యస్య దాయాదో దుర్దమో నామ విశ్రుతః
మహిష్మతునికి కుమారుడు భద్రశ్రేణ్యుడు, అతడు పరాక్రమశాలి. భద్రశ్రేణ్యుని వారసుడు దుర్దముడు అని పేరు పొందాడు.
దుర్దమస్య సుతో ధీమాన్ కనకో నామ నామతః కనకస్య తు దాయాదాశ్ చత్వారో లోకవిశ్రుతాః
దుర్దమునికి కుమారుడు బుద్ధిమంతుడు కనకుడు. కనకునికి నలుగురు ప్రసిద్ధి చెందిన వారసులు పుట్టారు.
కృతవీర్యః కృతౌజాశ్ చ కృతధన్వా తథైవ చ కృతాగ్నిస్ తు చతుర్థో ఽభూత్ కృతవీర్యాద్ అథార్జునః
కృతవీర్యుడు, కృతౌజుడు, కృతధన్వుడు, కృతాగ్ని—ఇవాళ్ల నలుగురు. కృతవీర్యుని నుంచి అర్జునుడు జన్మించాడు.
యో ఽసౌ బాహుసహస్రేణ సప్తద్వీపేశ్వరో ఽభవత్ జిగాయ పృథివీమ్ ఏకో రథేనాదిత్యవర్చసా
అతడు వెయ్యి చేతులతో ఏడుద్వీపాలకు అధిపతిగా నిలిచాడు. ఒకే రథంలో, సూర్యుడి తేజస్సుతో, భూమిని ఒంటరిగా జయించాడు.
స హి వర్షాయుతం తప్త్వా తపః పరమదుశ్చరమ్ దత్తమ్ ఆరాధయామ్ ఆస కార్తవీర్యో ఽత్రిసంభవమ్
ఆ కర్తవీర్యుడు పది వేల సంవత్సరాలు కఠినమైన తపస్సు చేసి, దాతను సంతుష్టిపరిచాడు. అతడు అత్రివంశంలో జన్మించాడు.
తస్మై దత్తో వరాన్ ప్రాదాచ్ చతురో భూరితేజసః పూర్వం బాహుసహస్రం తు ప్రార్థితం సుమహద్ వరమ్
ఆయనకు దాతుడు నాలుగు గొప్ప వరాలు ఇచ్చాడు. ముందుగా వెయ్యి చేతుల వరాన్ని కోరుకున్నాడు, అది అద్భుతమైన వరం.
అధర్మే ఽధీయమానస్య సద్భిస్ తత్ర నివారణమ్ ఉగ్రేణ పృథివీం జిత్వా ధర్మేణైవానురఞ్జనమ్
అధర్మం పెరిగినప్పుడు, సద్బుద్ధిగలవారు దాన్ని అడ్డుకున్నారు. అతడు భూమిని బలంగా జయించి, ధర్మంతో ప్రజలను సంతోషపరిచాడు.
సంగ్రామాన్ సుబహూఞ్ జిత్వా హత్వా చారీన్ సహస్రశః సంగ్రామే వర్తమానస్య వధం చాభ్యధికాద్ రణే
అతడు అనేక యుద్ధాలలో విజయం సాధించి, వేలాది శత్రువులను సంహరించి, యుద్ధరంగంలోనే ఇంకా పోరాడుతూ మరణానికి మరింత దగ్గరైన ప్రమాదాలను ఎదుర్కొన్నాడు.
తస్య బాహుసహస్రం తు యుధ్యతః కిల భో ద్విజాః యోగాద్ యోగీశ్వరస్యేవ ప్రాదుర్భవతి మాయయా
బ్రాహ్మణులారా! అతడు యుద్ధంలో పోరాడుతున్నప్పుడు, యోగబలంతో, యోగేశ్వరుడికి మాయ వల్ల ఎలా వేల చేతులు వస్తాయో, అతనికీ అలా వేల చేతులు కలిగాయి.
తేనేయం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపా సపత్తనా ససముద్రా సనగరా ఉగ్రేణ విధినా జితా
అతడు భయంకరమైన శక్తితో ఈ భూమిని, ఏడు ద్వీపాలతో, పట్టణాలతో, సముద్రాలతో, నగరాలతో కూడినదాన్ని పూర్తిగా జయించాడు.
తేన సప్తసు ద్వీపేషు సప్త యజ్ఞశతాని చ ప్రాప్తాని విధినా రాజ్ఞా శ్రూయన్తే మునిసత్తమాః
మహర్షులారా! ఆ రాజు ఏడు ద్వీపాలలో ఏడు వందల యజ్ఞాలను సక్రమంగా నిర్వహించాడని చెబుతారు.
సర్వే యజ్ఞా మునిశ్రేష్ఠాః సహస్రశతదక్షిణాః సర్వే కాఞ్చనయూపాశ్ చ సర్వే కాఞ్చనవేదయః
మహర్షులారా! ఆ యజ్ఞాలన్నీ లక్షలాది దానాలతో, బంగారు యూపాలతో, బంగారు వేదికలతో ఘనంగా జరిగాయి.
సర్వే దేవైర్ మునిశ్రేష్ఠా విమానస్థైర్ అలంకృతైః గన్ధర్వైర్ అప్సరోభిశ్ చ నిత్యమ్ ఏవోపశోభితాః
మహర్షులారా! ఆ యజ్ఞాలన్నీ దేవతలు అలంకరించిన విమానాలలో, గంధర్వులు, అప్సరసలతో కలిసి ఎల్లప్పుడూ అలంకరించబడ్డాయి.
యస్య యజ్ఞే జగౌ గాథాం గన్ధర్వో నారదస్ తథా వరీదాసాత్మజో విద్వాన్ మహిమ్నా తస్య విస్మితః
అతని యజ్ఞంలో వరీదుని కుమారుడైన గంధర్వుడు నారదుడు, అతని మహిమ చూసి ఆశ్చర్యపడి, గాథను పాడాడు.
న నూనం కార్తవీర్యస్య గతిం యాస్యన్తి పార్థివాః యజ్ఞైర్ దానైస్ తపోభిశ్ చ విక్రమేణ శ్రుతేన చ
కర్తవీర్యుని మార్గాన్ని యజ్ఞాలతో, దానాలతో, తపస్సుతో, పరాక్రమంతో, విద్యతో ఇతర రాజులు చేరలేరు.
స హి సప్తసు ద్వీపేషు చర్మీ ఖడ్గీ శరాసనీ రథీ ద్వీపాన్ అనుచరన్ యోగీ సందృశ్యతే నృభిః
అతడు కవచం ధరించి, ఖడ్గంతో, బాణాసనంతో, రథంపై యోగబలంతో ఏడు ద్వీపాల్లో సంచరిస్తూ, ప్రజలకు కనబడేవాడు.
అనష్టద్రవ్యతా చైవ న శోకో న చ విభ్రమః ప్రభావేణ మహారాజ్ఞః ప్రజా ధర్మేణ రక్షతః
ఆ మహారాజు తన ప్రభావంతో ప్రజలను ధర్మంతో రక్షించగా, వారికి ధనం నష్టం, శోకం, గందరగోళం ఏదీ కలగలేదు.
స సర్వరత్నభాక్ సమ్రాట్ చక్రవర్తీ బభూవ హ స ఏవ పశుపాలో ఽభూత్ క్షేత్రపాలః స ఏవ చ
అతడు సమస్త రత్నాలకు అధిపతిగా, చక్రవర్తిగా, గొల్లెవాడిగా, పొలాల కాపరిగా కూడా అయ్యాడు.
స ఏవ వృష్ట్యా పర్జన్యో యోగిత్వాద్ అర్జునో ఽభవత్ స వై బాహుసహస్రేణ జ్యాఘాతకఠినత్వచా
అతడు యోగబలంతో వర్షాన్ని కురిపించే మేఘంలా, అర్జునుడిగా, వేల చేతులతో ధనుస్సు తాడుతో తన చర్మాన్ని కఠినంగా మార్చుకున్నవాడయ్యాడు.
భాతి రశ్మిసహస్రేణ శరదీవ చ భాస్కరః స హి నాగాన్ మనుష్యేషు మాహిష్మత్యాం మహాద్యుతిః
అతడు శరదృతువులో సూర్యుడు ఎలా వేల కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడో, అలా మహిష్మతీనగరంలో మానవులలో మహాతేజస్సుతో నాగుని పోలికగా వెలిగిపోయాడు.
కర్కోటకసుతాఞ్ జిత్వా పుర్యాం తస్యాం న్యవేశయత్ స వై వేగం సముద్రస్య ప్రావృట్కాలే ఽమ్బుజేక్షణః
కర్కోటకుని కుమారులను జయించి, ఆ పట్టణంలో నివసింపజేశాడు. పద్మలోచనుడా! వర్షాకాలంలో సముద్రపు వేగాన్ని కూడా ఆపేశాడు.
క్రీడన్న్ ఇవ భుజోద్భిన్నం ప్రతిస్రోతశ్ చకార హ లుణ్ఠితా క్రీడతా తేన నదీ తద్గ్రామమాలినీ
ఆడుకుంటున్నట్లు, తన చేతులతో నదిని వెనక్కు మళ్లించాడు. ఆ నది గ్రామాలతో నిండినదిగా అతని ఆటలో దోచబడింది.
చలదూర్మిసహస్రేణ శఙ్కితాభ్యేతి నర్మదా తస్య బాహుసహస్రేణ క్షిప్యమాణే మహోదధౌ
వేల అలలు ఉప్పొంగుతుండగా, అతడు వేల చేతులతో మహాసముద్రాన్ని ఎగురవేస్తుంటే, నర్మదా భయంతో దగ్గరికి వచ్చింది.
భయాన్ నిలీనా నిశ్చేష్ఠాః పాతాలస్థా మహీసురాః చూర్ణీకృతమహావీచిం చలన్మీనమహాతిమిమ్
పాతాళంలో ఉన్న మహానాగులు భయంతో కదలకుండా దాగిపోయారు. అతడు సముద్రాన్ని కలిపి, పెద్ద అలలను, చేపలను, భారీ తిమింగలాలను చిదిమేశాడు.
మారుతావిద్ధఫేనౌఘమ్ ఆవర్తక్షోభసంకులమ్ ప్రావర్తయత్ తదా రాజా సహస్రేణ చ బాహునా
ఆ రాజు తన వేల చేతులతో గాలికి తాకిన నురుగు గడ్డలతో, ఆవర్తనాలతో కలిసిన నీటిని కలిపాడు.