సో ఽహం సాంప్రతమ్ ఆయాతో యన్నిమిత్తం జనార్దన తచ్ ఛ్రుత్వా తత్ప్రతీకారప్రయత్నం కర్తుమ్ అర్హసి
కాబట్టి జనార్దనా, నేను ఇప్పుడు ఈ కారణంతో ఇక్కడికి వచ్చాను. ఇది వినిన తర్వాత, దానికి పరిష్కారం కోసం నీవు యత్నించాలి.
భౌమో ఽయం నరకో నామ ప్రాగ్జ్యోతిషపురేశ్వరః కరోతి సర్వభూతానామ్ అపఘాతమ్ అరిందమ
ప్రాగ్జ్యోతిషపురానికి అధిపతిగా ఉన్న భౌముడు నరకుడు, శత్రువులను జయించేవాడా, అన్ని జీవులకు నాశనం చేస్తున్నాడు.
దేవసిద్ధసురాదీనాం నృపాణాం చ జనార్దన హత్వా తు సో ఽసురః కన్యా రురోధ నిజమన్దిరే
జనార్దనా, ఆ అసురుడు దేవతలు, సిద్ధులు, ఇతర దేవులు, రాజులను చంపి, కన్యలను తన మందిరంలో బంధించాడు.
ఛత్త్రం యత్ సలిలస్రావి తజ్ జహార ప్రచేతసః మన్దరస్య తథా శృఙ్గం హృతవాన్ మణిపర్వతమ్
వారుṇa దేవునికి చెందిన నీరు జల్లించే గొడుగును, అలాగే మణిపర్వతమైన మందరశిఖరాన్ని కూడా ఆ అసురుడు అపహరించాడు.
అమృతస్రావిణీ దివ్యే మాతుర్ మే ఽమృతకుణ్డలే జహార సో ఽసురో ఽదిత్యా వాఞ్ఛత్య్ ఐరావతం ద్విపమ్
నా తల్లికి ఉన్న అమృతాన్ని ప్రసరించే దివ్యకుండలాలను ఆ అసురుడు దొంగిలించాడు. ఇప్పుడు అతడు ఆదితి వద్ద ఉన్న ఐరావతాన్ని కూడా కోరుతున్నాడు.
దుర్నీతమ్ ఏతద్ గోవిన్ద మయా తస్య తవోదితమ్ యద్ అత్ర ప్రతికర్తవ్యం తత్ స్వయం పరిమృశ్యతామ్
గోవిందా, నేను చెప్పినట్లు ఇది చాలా దుర్మార్గమైన పని. ఇక్కడ ఏం చేయాలో నీవే ఆలోచించు.
ఇతి శ్రుత్వా స్మితం కృత్వా భగవాన్ దేవకీసుతః గృహీత్వా వాసవం హస్తే సముత్తస్థౌ వరాసనాత్
ఇలా విని, దేవకీ కుమారుడు చిరునవ్వుతో, ఇంద్రుడిని చేతిపట్టి, తన ఉత్తమ ఆసనంనుండి లేచాడు.
సంచిన్తితమ్ ఉపారుహ్య గరుడం గగనేచరమ్ సత్యభామాం సమారోప్య యయౌ ప్రాగ్జ్యోతిషం పురమ్
ఆకాశంలో సంచరించే గరుత్మంతునిపై ఎక్కి, సత్యభామను కూడా తనతో తీసుకుని, ప్రాగ్జ్యోతిషపురానికి వెళ్లాడు.
ఆరుహ్యైరావతం నాగం శక్రో ఽపి త్రిదశాలయమ్ తతో జగామ సుమనాః పశ్యతాం ద్వారకౌకసామ్
ఇంద్రుడు కూడా ఐరావతం పై ఎక్కి, మనసు ప్రశాంతంగా, ద్వారకావాసులందరూ చూస్తుండగా, దేవతల లోకానికి వెళ్లాడు.
ప్రాగ్జ్యోతిషపురస్యాస్య సమన్తాచ్ ఛతయోజనమ్ ఆచితం భైరవైః పాశైః పరసైన్యనివారణే
ప్రాగ్జ్యోతిషపురం చుట్టూ వంద యోజనల దూరం భైరవుల పాశాలతో శత్రు సైన్యాలను అడ్డుకునేందుకు గట్టి బందోబస్తు ఏర్పాటయ్యింది.
తాంశ్ చిచ్ఛేద హరిః పాశాన్ క్షిప్త్వా చక్రం సుదర్శనమ్ తతో మురః సముత్తస్థౌ తం జఘాన చ కేశవః
హరి సుదర్శనచక్రాన్ని విసిరి ఆ పాశాలను కోసాడు. వెంటనే మురుడు లేచి వచ్చాడు, కేశవుడు అతన్ని సంహరించాడు.
మురోస్ తు తనయాన్ సప్త సహస్రాస్ తాంస్ తతో హరిః చక్రధారాగ్నినిర్దగ్ధాంశ్ చకార శలభాన్ ఇవ
తర్వాత హరి, మురుని ఏడువేల మంది కుమారులను చక్రం నుండి వచ్చిన అగ్ని ప్రవాహంతో చిత్తుగా చేసి, పురుగుల్లా కాల్చేశాడు.
హత్వా మురం హయగ్రీవం తథా పఞ్చజనం ద్విజాః ప్రాగ్జ్యోతిషపురం ధీమాంస్ త్వరావాన్ సముపాద్రవత్
మురుడు, హయగ్రీవుడు, అలాగే పంచజనుడిని సంహరించిన అనంతరం, బుద్ధిమంతుడు, వేగంగా ప్రాగ్జ్యోతిషపురాన్ని దాడి చేశాడు.
నరకేనాస్య తత్రాభూన్ మహాసైన్యేన సంయుగః కృష్ణస్య యత్ర గోవిన్దో జఘ్నే దైత్యాన్ సహస్రశః
అక్కడ నరకుడు తన గొప్ప సైన్యంతో యుద్ధానికి దిగాడు. ఆ యుద్ధంలో గోవిందుడు, కృష్ణుడు, వేలాది దైత్యులను సంహరించాడు.
శస్త్రాస్త్రవర్షం ముఞ్చన్తం స భౌమం నరకం బలీ క్షిప్త్వా చక్రం ద్విధా చక్రే చక్రీ దైతేయచక్రహా
బలవంతుడైన నరకుడు ఆయుధాలు, అస్త్రాల వర్షం కురిపించగా, చక్రధారి తన సుదర్శనాన్ని విసిరి దైత్యుని ఆయుధాన్ని రెండు ముక్కలు చేశాడు.
హతే తు నరకే భూమిర్ గృహీత్వాదితికుణ్డలే ఉపతస్థే జగన్నాథం వాక్యం చేదమ్ అథాబ్రవీత్
నరకుడు సంహరించబడిన తర్వాత, భూమి అమ్మ తన వద్ద ఉన్న కుండలాలను తీసుకుని జగన్నాథుని దగ్గరకు వచ్చి ఇలా చెప్పింది.
యదాహమ్ ఉద్ధృతా నాథ త్వయా శూకరమూర్తినా త్వత్సంస్పర్శభవః పుత్రస్ తదాయం మయ్య్ అజాయత
ప్రభూ, నీవు వరాహరూపంలో నన్ను పైకి లాగినప్పుడు, నీ స్పర్శ వల్ల నాకు ఈ కుమారుడు జన్మించాడు.
సో ఽయం త్వయైవ దత్తో మే త్వయైవ వినిపాతితః గృహాణ కుణ్డలే చేమే పాలయాస్య చ సంతతిమ్
ఈ కుమారుణ్ని నీవే నాకు ఇచ్చావు, ఇప్పుడు నీవే అతన్ని సంహరించావు. ఈ కుండలాలను స్వీకరించు, అతని వంశాన్ని కాపాడు.
భారావతరణార్థాయ మమైవ భగవాన్ ఇమమ్ అంశేన లోకమ్ ఆయాతః ప్రసాదసుముఖ ప్రభో
ప్రభూ, భూమి భారాన్ని తీయడానికి, మీ స్వంత భాగంతో మీరు స్వయంగా ఈ లోకానికి అవతరించారు. కరుణామయుడా, ప్రసన్నమైన ముఖముతో ఉన్న స్వామీ!
త్వం కర్తా చ వికర్తా చ సంహర్తా ప్రభవో ఽవ్యయః జగత్స్వరూపో యశ్ చ త్వం స్తూయసే ఽచ్యుత కిం మయా
మీరు సృష్టికర్త, మార్పు చేయువాడు, లయకర్త, ఎప్పటికీ నశించని మూలము. జగత్తు రూపమైన అచ్యుతా, అందరూ మిమ్మల్ని స్తుతిస్తున్నారు. నేను మళ్లీ ఎందుకు స్తుతించాలి?
వ్యాపీ వ్యాప్యః క్రియా కర్తా కార్యం చ భగవాన్ సదా సర్వభూతాత్మభూతాత్మా స్తూయసే ఽచ్యుత కిం మయా
ప్రభూ, మీరు అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉన్నవారు, వ్యాపింపబడినవారు, కార్యానికి కారణమైనవారు, కార్యమే అయినవారు. ఎప్పుడూ సర్వభూతాలలో ఆత్మగా, ఆత్మలో ఆత్మగా ఉన్న అచ్యుతా, అందరూ మిమ్మల్ని స్తుతిస్తున్నారు. నేను మళ్లీ ఎందుకు స్తుతించాలి?
పరమాత్మా త్వమ్ ఆత్మా చ భూతాత్మా చావ్యయో భవాన్ యదా తదా స్తుతిర్ నాస్తి కిమర్థం తే ప్రవర్తతామ్
మీరు పరమాత్మ, వ్యక్తిగత ఆత్మ, భూతాల ఆత్మ, నశించని స్వామీ. ఎప్పుడూ మిమ్మల్ని తప్ప మరెవ్వరిని స్తుతించరు. మరి మిమ్మల్ని స్తుతించడం ఎందుకు?
ప్రసీద సర్వభూతాత్మన్ నరకేన కృతం చ యత్ తత్ క్షమ్యతామ్ అదోషాయ మత్సుతః స నిపాతితః
సర్వభూతాత్మా, దయచూపండి. నరకుడు చేసిన దుష్కార్యాన్ని క్షమించండి. నా కుమారుడు పతించిపోయినా, అతనికి తప్పు లేదు.
తథేతి చోక్త్వా ధరణీం భగవాన్ భూతభావనః రత్నాని నరకావాసాజ్ జగ్రాహ మునిసత్తమాః
భూతభావనుడైన భగవంతుడు 'అలాగే కావాలి' అని చెప్పి, నరకుని ఇంట్లోని రత్నాలను తీసుకుని భూమికి ఇచ్చాడు, మునిశ్రేష్ఠులారా.
కన్యాపురే స కన్యానాం షోడశాతులవిక్రమః శతాధికాని దదృశే సహస్రాణి ద్విజోత్తమాః
ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఆ కన్యాపురిలో, పదహారు మంది బలానికి సమానమైన శక్తి కలిగిన వెయ్యికి మించి కన్యలను ఆయన చూశాడు.
చతుర్దంష్ట్రాన్ గజాంశ్ చోగ్రాన్ షట్ సహస్రాణి దృష్టవాన్ కామ్బోజానాం తథాశ్వానాం నియుతాన్య్ ఏకవింశతిమ్
అతడు నాలుగు దంతాలు ఉన్న ఆరు వేల భయంకరమైన ఏనుగులను, అలాగే కామ్బోజ దేశానికి చెందిన ఇరవై ఒక కోట్ల గుర్రాలను చూశాడు.
కన్యాస్ తాశ్ చ తథా నాగాంస్ తాన్ అశ్వాన్ ద్వారకాం పురీమ్ ప్రాపయామ్ ఆస గోవిన్దః సద్యో నరకకింకరైః
గోవిందుడు ఆ కన్యలను, ఆ ఏనుగులను, ఆ గుర్రాలను, నరకుని సేవకులతో పాటు వెంటనే ద్వారకా నగరానికి తీసుకెళ్లాడు.
దదృశే వారుణం ఛత్త్రం తథైవ మణిపర్వతమ్ ఆరోపయామ్ ఆస హరిర్ గరుడే పతగేశ్వరే
అతడు వరుణుని ఛత్రాన్ని, మణిపర్వతాన్ని చూసి, వాటిని పక్షిరాజు గరుడుని మీద హరిః ఎక్కించాడు.
ఆరుహ్య చ స్వయం కృష్ణః సత్యభామాసహాయవాన్ అదిత్యాః కుణ్డలే దాతుం జగామ త్రిదశాలయమ్
తర్వాత కృష్ణుడు సత్యభామతో కలిసి, ఆదితి కుండలాలను ఇవ్వడానికి దేవతల లోకానికి వెళ్లాడు.
గరుడో వారుణం ఛత్త్రం తథైవ మణిపర్వతమ్ సభార్యం చ హృషీకేశం లీలయైవ వహన్ యయౌ
గరుడుడు వరుణుని ఛత్రాన్ని, మణిపర్వతాన్ని, భార్యతో కూడిన హృషీకేశుడిని సులభంగా మోసుకుంటూ ప్రయాణించాడు.