ఆనీయ చోగ్రసేనాయ ద్వారవత్యాం న్యవేదయత్ పరాభిభవనిఃశఙ్కం బభూవ చ యదోః కులమ్
ఆ ధనాన్ని ఉగ్రసేనునికి ద్వారకలో అందజేసి, యాదవ వంశం ఓటమి భయమేమీ లేకుండా అయింది.
బలదేవో ఽపి విప్రేన్ద్రాః ప్రశాన్తాఖిలవిగ్రహః జ్ఞాతిదర్శనసోత్కణ్ఠః ప్రయయౌ నన్దగోకులమ్
బ్రాహ్మణులారా, బాలరాముడు అన్నీ కలహాలను శాంతింపజేసి, బంధువులను చూడాలని ఆకాంక్షతో నందగోకులానికి వెళ్లాడు.
తతో గోపాశ్ చ గోప్యశ్ చ యథాపూర్వమ్ అమిత్రజిత్ తథైవాభ్యవదత్ ప్రేమ్ణా బహుమానపురఃసరమ్
అప్పుడూ, గోపులు గోపికలు మునుపటిలాగే అమిత్రజిత్ ప్రేమతో, గౌరవంతో వారిని పలికాడు.
కైశ్ చాపి సంపరిష్వక్తః కాంశ్చిత్ స పరిషస్వజే హాసం చక్రే సమం కైశ్చిద్ గోపగోపీజనైస్ తథా
కొంతమంది అతన్ని ఆలింగనం చేసారు, అతడు మరికొందరిని ఆలింగనం చేసుకున్నాడు; ఇంకొందరితో గోపులు, గోపికలతో కలిసి నవ్వుతూ ఆనందంగా మాట్లాడాడు.
ప్రియాణ్య్ అనేకాన్య్ అవదన్ గోపాస్ తత్ర హలాయుధమ్ గోప్యశ్ చ ప్రేమముదితాః ప్రోచుః సేర్ష్యమ్ అథాపరాః
ఆ సమయంలో గోపులు హలాయుధునికి అనేక ప్రేమపూర్వకమైన మాటలు చెప్పారు. గోపికలు కూడా ఆనందంతో, ప్రేమతో మాట్లాడారు; మరికొందరు అసూయతో మాట్లాడారు.
గోప్యః పప్రచ్ఛుర్ అపరా నాగరీజనవల్లభః కచ్చిద్ ఆస్తే సుఖం కృష్ణశ్ చలత్ప్రేమరసాకులః
ఇంకొందరు గోపికలు, "నగరస్త్రీలకు ప్రియమైనవాడా, ప్రేమతో మనసు చలించిపోతున్న కృష్ణుడు సుఖంగా ఉన్నాడా?" అని అడిగారు.
అస్మచ్చేష్టోపహసనం న కచ్చిత్ పురయోషితామ్ సౌభాగ్యమానమ్ అధికం కరోతి క్షణసౌహృదః
"మన చేష్టలను కృష్ణుడు ఎప్పుడైనా నవ్వుతూ, నగరస్త్రీల అదృష్టాన్ని, గర్వాన్ని పెంచుతున్నాడా?"
కచ్చిత్ స్మరతి నః కృష్ణో గీతానుగమనం కృతమ్ అప్య్ అసౌ మాతరం ద్రష్టుం సకృద్ అప్య్ ఆగమిష్యతి
"మన పాటలతో అతడిని అనుసరించిన విషయాన్ని కృష్ణుడు గుర్తు చేసుకుంటాడా? కనీసం ఒక్కసారి అయినా తల్లి దగ్గరకు వస్తాడా?"
అథవా కిం తదాలాపైః క్రియన్తామ్ అపరాః కథాః యద్ అస్మాభిర్ వినా తేన వినాస్మాకం భవిష్యతి
"ఇలాంటి మాటలు ఎందుకు? ఇంకొన్ని విషయాలు మాట్లాడుకుందాం. మనం అతడిని లేకుండా ఉన్నట్లే, అతడూ మనల్ని లేకుండా ఉంటాడు."
పితా మాతా తథా భ్రాతా భర్తా బన్ధుజనశ్ చ కః న త్యక్తస్ తత్కృతే శ్మాభిర్ అకృతజ్ఞస్ తతో హి సః
"అతని కోసం మనలో ఎవరు తండ్రిని, తల్లిని, అన్నను, భర్తను, బంధువులను వదలలేదు? అతడు కృతఘ్నుడు, అందుకే మనమూ అలాగే ఉన్నాం."
తథాపి కచ్చిద్ ఆత్మీయమ్ ఇహాగమనసంశ్రయమ్ కరోతి కృష్ణో వక్తవ్యం భవతా వచనామృతమ్
"అయినా, కృష్ణుడు ఇక్కడికి వస్తానని ఎప్పుడైనా చెప్పాడా? నీవు నీ అమృతసమానమైన మాటలతో మాకు చెప్పాలి."
దామోదరో ఽసౌ గోవిన్దః పురస్త్రీసక్తమానసః అపేతప్రీతిర్ అస్మాసు దుర్దర్శః ప్రతిభాతి నః
"ఆ దామోదరుడు, గోవిందుడు, నగరస్త్రీలపై మనసు పెట్టినవాడు, మనపై ప్రేమను కోల్పోయాడు. అతడిని చూడడం మనకు అసాధ్యంగా అనిపిస్తోంది."
ఆమన్త్రితః స కృష్ణేతి పునర్ దామోదరేతి చ జహసుః సుస్వరం గోప్యో హరిణా కృష్టచేతసః
కృష్ణా! దామోదరా! అని పిలిచినప్పుడు, హరిలో మనసు లీనమైన గోపికలు మధురంగా నవ్వారు.
సందేశైః సౌమ్యమధురైః ప్రేమగర్భైర్ అగర్వితైః రామేణాశ్వాసితా గోప్యః కృష్ణస్యాతిమధుస్వరైః
రాముడు, కృష్ణుని తీపి స్వరంతో, మృదువుగా, ప్రేమతో, వినయంగా చెప్పిన సందేశాలతో గోపికలు ఓదార్పు పొందారు.
గోపైశ్ చ పూర్వవద్ రామః పరిహాసమనోహరైః కథాశ్ చకార ప్రేమ్ణా చ సహ తైర్ వ్రజభూమిషు
రాముడు కూడా మునుపటిలాగే గోపులతో కలిసి సరదా మాటలు, ప్రేమతో కూడిన కథలు వ్రజభూమిలో చెప్పాడు.
వనే విహరతస్ తస్య సహ గోపైర్ మహాత్మనః మానుషచ్ఛద్మరూపస్య శేషస్య ధరణీభృతః
ఆ మహాత్ముడు, మానవ రూపంలో ఉన్న శేషుడు, భూమిని మోసేవాడు, గోపులతో అడవిలో విహరిస్తూ ఉన్నాడు.
నిష్పాదితోరుకార్యస్య కార్యేణైవావతారిణః ఉపభోగార్థమ్ అత్యర్థం వరుణః ప్రాహ వారుణీమ్
పెద్ద పనులు పూర్తి చేసి, తన కార్యం కోసం అవతరించిన వాడు కావడంతో, వరుణుడు తన ఆనందార్థం వరుణిని ఇలా అన్నాడు.
అభీష్టాం సర్వదా హ్య్ అస్య మదిరే త్వం మహౌజసః అనన్తస్యోపభోగాయ తస్య గచ్ఛ ముదే శుభే
"నీవు ఎప్పుడూ అతనికి ఇష్టమైనవాడివి, మహోజస్వినీ! అనంతుని ఆనందానికి వెళ్లి, అతడికి సంతోషాన్ని కలిగించు."
ఇత్య్ ఉక్తా వారుణీ తేన సంనిధానమ్ అథాకరోత్ వృన్దావనతటోత్పన్నకదమ్బతరుకోటరే
ఇలా వరుణుడు చెప్పిన తర్వాత, వరుణి వృద్ధావన తీరంలో ఉన్న కదంబ వృక్షపు బొడ్డులో తనను ప్రత్యక్షంగా చూపించింది.
విచరన్ బలదేవో ఽపి మదిరాగన్ధమ్ ఉద్ధతమ్ ఆఘ్రాయ మదిరాహర్షమ్ అవాపాథ పురాతనమ్
బలరాముడు అడవిలో సంచరిస్తూ ఉండగా, మద్యం వాసన గట్టిగా వచ్చి, పాతకాలపు మద్యం ఆనందాన్ని అనుభవించాడు.
తతః కదమ్బాత్ సహసా మద్యధారాం స లాఙ్గలీ పతన్తీం వీక్ష్య మునయః ప్రయయౌ పరమాం ముదమ్
అప్పుడు కదంబ చెట్టు నుండి اچانక మద్యం ప్రవాహం జారిపడుతుంటే, లాంగలాన్ని పట్టుకున్నవాడు మరియు మునులు ఆ దృశ్యాన్ని చూసి ఎంతో ఆనందపడ్డారు.
పపౌ చ గోపగోపీభిః సమవేతో ముదాన్వితః ఉపగీయమానో లలితం గీతవాద్యవిశారదైః
ఆయన గోపులు, గోపికలతో కలిసి, హర్షంతో మద్యం పానముచేసాడు. ఆ సమయంలో, పాటలు పాడడంలో, వాద్యాల వాయించడంలో నిపుణులైన వారు ఆయనను మధురంగా స్తుతించారు.
శ్రమతో ఽత్యన్తఘర్మామ్భఃకణికామౌక్తికోజ్జ్వలః ఆగచ్ఛ యమునే స్నాతుమ్ ఇచ్ఛామీత్య్ ఆహ విహ్వలః
శ్రమతో, ఆయన శరీరం చెమటతో, నీటి బొట్లు ముత్యాల్లా మెరిసిపోతుండగా, ఆయన వాక్యం కంపించుతూ, 'యమునే, రా, నేను స్నానం చేయాలనుకుంటున్నాను' అని అన్నాడు.
తస్య వాచం నదీ సా తు మత్తోక్తామ్ అవమన్య వై నాజగామ తతః క్రుద్ధో హలం జగ్రాహ లాఙ్గలీ
ఆ intoxicated ఆజ్ఞను యమునా నది లెక్కచేయక, రాలేదు. అప్పుడు కోపంతో లాంగలాన్ని పట్టుకున్నాడు.
గృహీత్వా తాం తటేనైవ చకర్ష మదవిహ్వలః పాపే నాయాసి నాయాసి గమ్యతామ్ ఇచ్ఛయాన్యతః
మద్యం మత్తులో, ఆమెను ఒడ్డున పట్టుకుని లాగుతూ, 'పాపినీ, రాలేదు, రాలేదు, నీ ఇష్టానుసారం ఎక్కడికైనా పో' అని అన్నాడు.
సా కృష్టా తేన సహసా మార్గం సంత్యజ్య నిమ్నగా యత్రాస్తే బలదేవో ఽసౌ ప్లావయామ్ ఆస తద్ వనమ్
ఆయన అకస్మాత్తుగా లాగడంతో, యమునా నది తన మార్గాన్ని వదిలి, బాలదేవుడు ఉన్న అటవిని ముంచేసింది.
శరీరిణీ తథోపేత్య త్రాసవిహ్వలలోచనా ప్రసీదేత్య్ అబ్రవీద్ రామం ముఞ్చ మాం ముశలాయుధ
దేహధారిణిగా వచ్చి, భయంతో కళ్లతో వణుకుతూ, 'రామా, దయచూపు, ముషలాయుధా, నన్ను విడిచిపెట్టు' అని చెప్పింది.
సో ఽబ్రవీద్ అవజానాసి మమ శౌర్యబలం యది సో ఽహం త్వాం హలపాతేన నయిష్యామి సహస్రధా
'నీవు నా శౌర్యబలాన్ని తక్కువగా అంచనా వేస్తే, నేను నిన్ను లాంగలంతో వేల ముక్కలుగా చీల్చుతాను' అని అన్నాడు.
ఇత్య్ ఉక్తయాతిసంత్రస్తస్ తయా నద్యా ప్రసాదితః భూభాగే ప్లావితే తత్ర ముమోచ యమునాం బలః
అలా చెప్పగానే, నది భయంతో ఆయనను శాంతిపరిచింది. అప్పుడు ఆ ప్రదేశం నీటితో మునిగిపోయినప్పుడు, బలరాముడు యమునను విడిచిపెట్టాడు.
తతః స్నాతస్య వై కాన్తిర్ ఆజగామ మహావనే అవతంసోత్పలం చారు గృహీత్వైకం చ కుణ్డలమ్
తర్వాత స్నానం చేసిన తరువాత, అతనికి మళ్లీ కాంతి వచ్చింది. అటవిలో ఒక అందమైన ఉత్పలాన్ని తలలో అలంకరించుకుని, ఒక చెవి కుండలాన్ని ధరించాడు.