సఖ్యః పశ్యత కృష్ణస్య ముఖమ్ అప్య్ అమ్బుజేక్షణమ్ గజయుద్ధకృతాయాసస్వేదామ్బుకణికాఞ్చితమ్
సఖులారా! కృష్ణుని ముఖాన్ని చూడండి, అతని కమలమువంటి కళ్లను చూడండి. ఏనుగు పోరాటంలో అలసటతో వచ్చిన చెమటబొట్లు అతని ముఖాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి.
వికాసీవ సరోమ్భోజమ్ అవశ్యాయజలోక్షితమ్ పరిభూతాక్షరం జన్మ సఫలం క్రియతాం దృశః
అతని ముఖం తడిసిన కమలంలా వికసిస్తోంది; అతన్ని చూస్తే మన కళ్ల జన్మ సార్థకమైందని అనిపిస్తుంది, మాటలు కూడా తక్కువైపోతున్నాయి.
శ్రీవత్సాఙ్కం జగద్ధామ బాలస్యైతద్ విలోక్యతామ్ విపక్షక్షపణం వక్షో భుజయుగ్మం చ భామిని
శ్రీవత్సం ఉన్న ఈ బాలుడిని చూడండి, జగత్తుకు ఆధారమైనవాడిని. సుందరినీ! శత్రువులను నాశనం చేసిన అతని ఛాతీను, రెండు భుజాలను చూడండి.
వల్గతా ముష్టికేనైవ చాణూరేణ తథా పరైః క్రియతే బలభద్రస్య హాస్యమ్ ఈషద్ విలోక్యతామ్
ముష్టికుడు, చాణూరుడు, మరికొందరు బలవంతులు బలరామునితో పోరాడుతున్నప్పుడు, అతని చిరునవ్వు ఎలా మెరిసిపోతుందో చూడండి.
సఖ్యః పశ్యత చాణూరం నియుద్ధార్థమ్ అయం హరిః సముపైతి న సన్త్య్ అత్ర కిం వృద్ధా యుక్తకారిణః
సఖులారా! చాణూరుని యుద్ధానికి హరి ఎలా సమీపిస్తున్నాడో చూడండి. ఇక్కడ పెద్దలు లేరా? ఎవ్వరూ సరైన పని చేయడం లేదు.
క్వ యౌవనోన్ముఖీభూతః సుకుమారతనుర్ హరిః క్వ వజ్రకఠినాభోగశరీరో ఽయం మహాసురః
హరి యవ్వనంతో, సున్నితమైన శరీరంతో ఉన్నాడు. ఈ మహాసురుడు మాత్రం వజ్రంలా గట్టి శరీరంతో ఉన్నాడు. వీరిద్దరి మధ్య పోలిక ఎక్కడ?
ఇమౌ సులలితౌ రఙ్గే వర్తేతే నవయౌవనౌ దైతేయమల్లాశ్ చాణూరప్రముఖాస్ త్వ్ అతిదారుణాః
ఈ ఇద్దరూ అందంగా, యవ్వనంతో రంగస్థలంలో నిలబడి ఉన్నారు. చాణూరుడు ముందుండి, ఇతర దైత్యమల్లులు చాలా క్రూరంగా ఉన్నారు.
నియుద్ధప్రాశ్నికానాం తు మహాన్ ఏష వ్యతిక్రమః యద్ బాలబలినోర్ యుద్ధం మధ్యస్థైః సముపేక్ష్యతే
మల్లయుద్ధ నిపుణుల మధ్య ఇది గొప్ప తప్పు. ఇద్దరు బాలకులు యుద్ధం చేస్తుంటే, మధ్యలో ఉన్నవారు నిర్లక్ష్యంగా చూస్తున్నారు.
ఇత్థం పురస్త్రీలోకస్య వదతశ్ చాలయన్ భువమ్ వవర్ష హర్షోత్కర్షం చ జనస్య భగవాన్ హరిః
ఈ విధంగా మూడు లోకాల ముందు భూమిని కంపింపజేస్తూ భగవంతుడు హరి ప్రజలందరికీ అపారమైన ఆనందాన్ని కురిపించాడు.
బలభద్రో ఽపి చాస్ఫోట్య వవల్గ లలితం యదా పదే పదే తదా భూమిర్ న శీర్ణా యత్ తద్ అద్భుతమ్
బలరాముడు కూడా ప్రతి అడుగులో సుందరంగా ఎగిరి, గట్టిగా మోది నడిచినా భూమి పగలకపోవడం నిజంగా ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
చాణూరేణ తతః కృష్ణో యుయుధే ఽమితవిక్రమః నియుద్ధకుశలో దైత్యో బలదేవేన ముష్టికః
తర్వాత అపారవీరుడు కృష్ణుడు చాణూరుని తో పోరాడగా, ముష్టికుడు అనే రాక్షసుడు బలరామునితో కుస్తీ పోరాటం చేశాడు.
సంనిపాతావధూతైశ్ చ చాణూరేణ సమం హరిః క్షేపణైర్ ముష్టిభిశ్ చైవ కీలావజ్రనిపాతనైః
హరి, చాణూరుతో దగ్గరగా పోరాడుతూ, ఇద్దరూ ఒకరిని ఒకరు గట్టిగా గుద్దుతూ, విసిరిపారేస్తూ, మెరుపు మంటలతో కొట్టినట్టు తలపడారు.
పాదోద్భూతైః ప్రమృష్టాభిస్ తయోర్ యుద్ధమ్ అభూన్ మహత్ అశస్త్రమ్ అతిఘోరం తత్ తయోర్ యుద్ధం సుదారుణమ్
వారిద్దరి మధ్య ఆయుధాలు లేకుండా, పాదాలతో తన్నుతూ, చేతులతో బలంగా నొక్కుతూ, భయంకరంగా, ఉగ్రంగా యుద్ధం జరిగింది.
స్వబలప్రాణనిష్పాద్యం సమాజోత్సవసంనిధౌ యావద్ యావచ్ చ చాణూరో యుయుధే హరిణా సహ
సమాజోత్సవం జరుగుతున్న సమయంలో చాణూరు తన శక్తినంతా, ప్రాణాన్ని పెట్టి హరివై పోరాడినంతకాలం యుద్ధం కొనసాగింది.
ప్రాణహానిమ్ అవాపాగ్ర్యాం తావత్ తావన్ న బాన్ధవమ్ కృష్ణో ఽపి యుయుధే తేన లీలయైవ జగన్మయః
చివరికి ప్రాణాలు పూర్తిగా తగ్గే వరకు ఇద్దరూ బంధుత్వాన్ని చూపలేదు; జగత్తు అంతా కలిసిన కృష్ణుడు ఆడుకుంటూ అతనితో పోరాడాడు.
ఖేదాచ్ చాలయతా కోపాన్ నిజశేషకరే కరమ్ బలక్షయం వివృద్ధిం చ దృష్ట్వా చాణూరకృష్ణయోః
చాణూరు, కృష్ణులిద్దరూ మిగిలిన శక్తితో కొట్టుకుంటూ అలసట, కోపంతో తలపడుతూ, వారి బలహీనత, బలవృద్ధిని చూసారు.
వారయామ్ ఆస తూర్యాణి కంసః కోపపరాయణః మృదఙ్గాదిషు వాద్యేషు ప్రతిషిద్ధేషు తత్క్షణాత్
కోపంతో ఉన్న కంసుడు వెంటనే మృదంగాది వాద్యాలను ఆపేయమని ఆజ్ఞాపించాడు.
ఖసంగతాన్య్ అవాద్యన్త దైవతూర్యాణ్య్ అనేకశః జయ గోవిన్ద చాణూరం జహి కేశవ దానవమ్
అయితే ఆకాశంలో అనేక దేవతా వాద్యాలు మోగాయి: 'గోవిందా విజయము! చాణూరుని సంహరించు! కేశవా, ఆ రాక్షసుడిని నశింపజేయు!' అని.
ఇత్య్ అన్తర్ధిగతా దేవాస్ తుష్టువుస్ తే ప్రహర్షితాః చాణూరేణ చిరం కాలం క్రీడిత్వా మధుసూదనః
అంతరించిపోయిన దేవతలు ఆనందంతో కీర్తించాయి; చాణూరుతో చాలా కాలం ఆడుకున్న అనంతరం మధుసూదనుడు—
ఉత్పాట్య భ్రామయామ్ ఆస తద్వధాయ కృతోద్యమః భ్రామయిత్వా శతగుణం దైత్యమల్లమ్ అమిత్రజిత్
వధకు సిద్ధమై, చాణూరుని పైకి లేపి, వందసార్లు తిప్పి, శత్రువులను జయించినవాడు అతన్ని తిప్పాడు.
భూమావ్ ఆస్ఫోటయామ్ ఆస గగనే గతజీవితమ్ భూమావ్ ఆస్ఫోటితస్ తేన చాణూరః శతధా భవన్
ఆత్మ ఆకాశానికి వెళ్లిపోయేలా భూమిపై గట్టిగా కొట్టి పడగొట్టాడు; ఆ దెబ్బతో చాణూరు నూరుకుక్కలుగా విరిగిపోయాడు.
రక్తస్రావమహాపఙ్కాం చకార స తదా భువమ్ బలదేవస్ తు తత్కాలం ముష్టికేన మహాబలః
ఆ సమయంలో భూమి రక్తంతో మడిగిపోయింది; అదే సమయంలో బలరాముడు ముష్టికుడితో యుద్ధం చేశాడు.
యుయుధే దైత్యమల్లేన చాణూరేణ యథా హరిః సో ఽప్య్ ఏనం ముష్టినా మూర్ధ్ని వక్షస్య్ ఆహత్య జానునా
హరి చాణూరునితో యుద్ధం చేసినట్లే బలరాముడు ముష్టికుడితో పోరాడాడు; అతన్ని మోది, తలపై, ఛాతిపై ముద్దు గుద్దుతో, మోకాలి దెబ్బతో కొట్టాడు.
పాతయిత్వా ధరాపృష్ఠే నిష్పిపేష గతాయుషమ్ కృష్ణస్ తోశలకం భూయో మల్లరాజం మహాబలమ్
భూమిపై పడగొట్టి, ప్రాణం పోయిన ముష్టికుడిని నుజ్జునుజ్జు చేశాడు; ఆ తరువాత కృష్ణుడు మళ్లీ మహాబలుడు తోషలకుడితో యుద్ధం చేశాడు.
వామముష్టిప్రహారేణ పాతయామ్ ఆస భూతలే చాణూరే నిహతే మల్లే ముష్టికే చ నిపాతితే
వైపు ముద్దు గుద్దుతో భూమిపై పడగొట్టాడు; చాణూరు చనిపోయి, ముష్టికుడు పడిపోయిన తరువాత—
నీతే క్షయం తోశలకే సర్వే మల్లాః ప్రదుద్రువుః వవల్గతుస్ తదా రఙ్గే కృష్ణసంకర్షణావ్ ఉభౌ
తోషలకుడు నాశనం అయినప్పుడు మిగతా మల్లయోధులు అందరూ పారిపోయారు; అప్పుడు కృష్ణుడు, సంకర్షణుడు ఇద్దరూ రంగస్థలంలో ఆనందంగా ఉప్పొంగారు.
సమానవయసో గోపాన్ బలాద్ ఆకృష్య హర్షితౌ కంసో ఽపి కోపరక్తాక్షః ప్రాహోచ్చైర్ వ్యాయతాన్ నరాన్
ఆ ఇద్దరూ ఆనందంగా, తాము వయస్సులో సమానమైన గోపాలులను బలవంతంగా పట్టుకున్నారు. కంసుడు కూడా కోపంతో కళ్లెర్రబెట్టుకుని, అలసిపోయిన మనుష్యులను గట్టిగా ఆదేశించాడు.
గోపావ్ ఏతౌ సమాజౌఘాన్ నిష్క్రమ్యేతాం బలాద్ ఇతః నన్దో ఽపి గృహ్యతాం పాపో నిగడైర్ ఆశు బధ్యతామ్
ఈ ఇద్దరు గోపాలులను బలవంతంగా ఈ సభ నుండి బయటకు తోలివేయండి. ఆ పాపి నందునీ పట్టుకుని, వెంటనే గొలుసులతో కట్టేయండి.
అవృద్ధార్హేణ దణ్డేన వసుదేవో ఽపి వధ్యతామ్ వల్గన్తి గోపాః కృష్ణేన యే చేమే సహితాః పునః
వసుదేవుని వయస్సుకు తగినది కాని శిక్షతో చంపండి. కృష్ణుడితో ఉన్న ఈ గోపాలులందరినీ కూడా కట్టేయండి.
గావో హ్రియన్తామ్ ఏషాం చ యచ్ చాస్తి వసు కించన ఏవమ్ ఆజ్ఞాపయన్తం తం ప్రహస్య మధుసూదనః
వాళ్ల గోవులను తీసుకెళ్లండి. వాళ్ల దగ్గర ఉన్న ధనమంతా తీసేయండి. ఇలా ఆదేశిస్తున్న కంసుని చూసి మధుసూదనుడు నవ్వాడు.