హాహాకారో మహాఞ్ జజ్ఞే సర్వరఙ్గేష్వ్ అనన్తరమ్ కృష్ణో ఽయం బలభద్రో ఽయమ్ ఇతి లోకస్య విస్మయాత్
అక్కడ అక్కడ అంతటా ఒక్కసారిగా గొప్ప గోల మోగింది. ప్రజలు ఆశ్చర్యంతో, "ఇతనే కృష్ణుడు, ఇతనే బలరాముడు" అని పరస్పరం చెప్పుకుంటూ చూశారు.
సో ఽయం యేన హతా ఘోరా పూతనా సా నిశాచరీ ప్రక్షిప్తం శకటం యేన భగ్నౌ చ యమలార్జునౌ
ఇతనే భయంకరమైన పూతనను సంహరించినవాడు, ఇతనే ఆ బండను విసిరినవాడు, ఇతనే యమలార్జున వృక్షాలను విరిగిపోయేలా చేసినవాడు.
సో ఽయం యః కాలియం నాగం ననర్తారుహ్య బాలకః ధృతో గోవర్ధనో యేన సప్తరాత్రం మహాగిరిః
ఇతనే బాలుడై కాళీయ సర్పంపై నాట్యం చేసినవాడు, ఇతనే ఏడు రాత్రులు గొవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తిపట్టుకున్నవాడు.
అరిష్టో ధేనుకః కేశీ లీలయైవ మహాత్మనా హతో యేన చ దుర్వృత్తో దృశ్యతే సో ఽయమ్ అచ్యుతః
అరిష్టుడు, ధేనుకుడు, కేశి — వీళ్లంతా దుష్టులు — వీరిని ఈ మహాత్ముడు సులభంగా సంహరించాడు; చూడండి, ఇతనే అచ్యుతుడు.
అయం చాస్య మహాబాహుర్ బలదేవో ఽగ్రజో ఽగ్రతః ప్రయాతి లీలయా యోషిన్మనోనయననన్దనః
ఇతని ముందు ఇతని అన్నయ్య బలరాముడు, బలవంతుడు, ఆటలతో స్త్రీల మనసును, కళ్లను ఆనందింపజేస్తూ ముందుకు నడుస్తున్నాడు.
అయం స కథ్యతే ప్రాజ్ఞైః పురాణార్థావలోకిభిః గోపాలో యాదవం వంశం మగ్నమ్ అభ్యుద్ధరిష్యతి
పురాణార్థాన్ని తెలిసిన జ్ఞానులు చెప్పినవాడు ఇతనే; ఈ గోపబాలుడు యాదవ వంశాన్ని పతనంలోనుంచి పైకి లేపనున్నాడు.
అయం స సర్వభూతస్య విష్ణోర్ అఖిలజన్మనః అవతీర్ణో మహీమ్ అంశో నూనం భారహరో భువః
ఇతనే అన్ని భూతాలకు జనకుడైన విష్ణువు యొక్క భాగంగా భూమిపై అవతరించినవాడు, ఖచ్చితంగా భూభారం తీయడానికి వచ్చినవాడు.
ఇత్య్ ఏవం వర్ణితే పౌరై రామే కృష్ణే చ తత్క్షణాత్ ఉరస్ తతాప దేవక్యాః స్నేహస్నుతపయోధరమ్
ప్రజలు రాముడు, కృష్ణుడిని ఇలా వర్ణిస్తున్నప్పుడు, ఆ క్షణంలో దేవకీ హృదయం ప్రేమతో మండిపోగా, ఆమె పాలు ప్రేమతో తడిసిపోయాయి.
మహోత్సవమ్ ఇవాలోక్య పుత్రావ్ ఏవ విలోకయన్ యువేవ వసుదేవో ఽభూద్ విహాయాభ్యాగతాం జరామ్
తన కుమారులను మహోత్సవంలా చూసుకుంటూ, వసుదేవుడు వారినే చూస్తూ, తన వృద్ధాప్యాన్ని విడిచిపెట్టి మళ్లీ యవ్వనంగా మారిపోయాడు.
విస్తారితాక్షియుగలా రాజాన్తఃపురయోషితః నాగరస్త్రీసమూహశ్ చ ద్రష్టుం న విరరామ తౌ
రాజమహళ్ల స్త్రీలు, పట్టణ స్త్రీల సమూహాలు ఇద్దరినీ విస్తృతమైన కళ్లతో చూస్తూ, చూడడాన్ని ఆపలేదు.
సఖ్యః పశ్యత కృష్ణస్య ముఖమ్ అప్య్ అమ్బుజేక్షణమ్ గజయుద్ధకృతాయాసస్వేదామ్బుకణికాఞ్చితమ్
సఖులారా! కృష్ణుని ముఖాన్ని చూడండి, అతని కమలమువంటి కళ్లను చూడండి. ఏనుగు పోరాటంలో అలసటతో వచ్చిన చెమటబొట్లు అతని ముఖాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి.
వికాసీవ సరోమ్భోజమ్ అవశ్యాయజలోక్షితమ్ పరిభూతాక్షరం జన్మ సఫలం క్రియతాం దృశః
అతని ముఖం తడిసిన కమలంలా వికసిస్తోంది; అతన్ని చూస్తే మన కళ్ల జన్మ సార్థకమైందని అనిపిస్తుంది, మాటలు కూడా తక్కువైపోతున్నాయి.
శ్రీవత్సాఙ్కం జగద్ధామ బాలస్యైతద్ విలోక్యతామ్ విపక్షక్షపణం వక్షో భుజయుగ్మం చ భామిని
శ్రీవత్సం ఉన్న ఈ బాలుడిని చూడండి, జగత్తుకు ఆధారమైనవాడిని. సుందరినీ! శత్రువులను నాశనం చేసిన అతని ఛాతీను, రెండు భుజాలను చూడండి.
వల్గతా ముష్టికేనైవ చాణూరేణ తథా పరైః క్రియతే బలభద్రస్య హాస్యమ్ ఈషద్ విలోక్యతామ్
ముష్టికుడు, చాణూరుడు, మరికొందరు బలవంతులు బలరామునితో పోరాడుతున్నప్పుడు, అతని చిరునవ్వు ఎలా మెరిసిపోతుందో చూడండి.
సఖ్యః పశ్యత చాణూరం నియుద్ధార్థమ్ అయం హరిః సముపైతి న సన్త్య్ అత్ర కిం వృద్ధా యుక్తకారిణః
సఖులారా! చాణూరుని యుద్ధానికి హరి ఎలా సమీపిస్తున్నాడో చూడండి. ఇక్కడ పెద్దలు లేరా? ఎవ్వరూ సరైన పని చేయడం లేదు.
క్వ యౌవనోన్ముఖీభూతః సుకుమారతనుర్ హరిః క్వ వజ్రకఠినాభోగశరీరో ఽయం మహాసురః
హరి యవ్వనంతో, సున్నితమైన శరీరంతో ఉన్నాడు. ఈ మహాసురుడు మాత్రం వజ్రంలా గట్టి శరీరంతో ఉన్నాడు. వీరిద్దరి మధ్య పోలిక ఎక్కడ?
ఇమౌ సులలితౌ రఙ్గే వర్తేతే నవయౌవనౌ దైతేయమల్లాశ్ చాణూరప్రముఖాస్ త్వ్ అతిదారుణాః
ఈ ఇద్దరూ అందంగా, యవ్వనంతో రంగస్థలంలో నిలబడి ఉన్నారు. చాణూరుడు ముందుండి, ఇతర దైత్యమల్లులు చాలా క్రూరంగా ఉన్నారు.
నియుద్ధప్రాశ్నికానాం తు మహాన్ ఏష వ్యతిక్రమః యద్ బాలబలినోర్ యుద్ధం మధ్యస్థైః సముపేక్ష్యతే
మల్లయుద్ధ నిపుణుల మధ్య ఇది గొప్ప తప్పు. ఇద్దరు బాలకులు యుద్ధం చేస్తుంటే, మధ్యలో ఉన్నవారు నిర్లక్ష్యంగా చూస్తున్నారు.
ఇత్థం పురస్త్రీలోకస్య వదతశ్ చాలయన్ భువమ్ వవర్ష హర్షోత్కర్షం చ జనస్య భగవాన్ హరిః
ఈ విధంగా మూడు లోకాల ముందు భూమిని కంపింపజేస్తూ భగవంతుడు హరి ప్రజలందరికీ అపారమైన ఆనందాన్ని కురిపించాడు.
బలభద్రో ఽపి చాస్ఫోట్య వవల్గ లలితం యదా పదే పదే తదా భూమిర్ న శీర్ణా యత్ తద్ అద్భుతమ్
బలరాముడు కూడా ప్రతి అడుగులో సుందరంగా ఎగిరి, గట్టిగా మోది నడిచినా భూమి పగలకపోవడం నిజంగా ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
చాణూరేణ తతః కృష్ణో యుయుధే ఽమితవిక్రమః నియుద్ధకుశలో దైత్యో బలదేవేన ముష్టికః
తర్వాత అపారవీరుడు కృష్ణుడు చాణూరుని తో పోరాడగా, ముష్టికుడు అనే రాక్షసుడు బలరామునితో కుస్తీ పోరాటం చేశాడు.
సంనిపాతావధూతైశ్ చ చాణూరేణ సమం హరిః క్షేపణైర్ ముష్టిభిశ్ చైవ కీలావజ్రనిపాతనైః
హరి, చాణూరుతో దగ్గరగా పోరాడుతూ, ఇద్దరూ ఒకరిని ఒకరు గట్టిగా గుద్దుతూ, విసిరిపారేస్తూ, మెరుపు మంటలతో కొట్టినట్టు తలపడారు.
పాదోద్భూతైః ప్రమృష్టాభిస్ తయోర్ యుద్ధమ్ అభూన్ మహత్ అశస్త్రమ్ అతిఘోరం తత్ తయోర్ యుద్ధం సుదారుణమ్
వారిద్దరి మధ్య ఆయుధాలు లేకుండా, పాదాలతో తన్నుతూ, చేతులతో బలంగా నొక్కుతూ, భయంకరంగా, ఉగ్రంగా యుద్ధం జరిగింది.
స్వబలప్రాణనిష్పాద్యం సమాజోత్సవసంనిధౌ యావద్ యావచ్ చ చాణూరో యుయుధే హరిణా సహ
సమాజోత్సవం జరుగుతున్న సమయంలో చాణూరు తన శక్తినంతా, ప్రాణాన్ని పెట్టి హరివై పోరాడినంతకాలం యుద్ధం కొనసాగింది.
ప్రాణహానిమ్ అవాపాగ్ర్యాం తావత్ తావన్ న బాన్ధవమ్ కృష్ణో ఽపి యుయుధే తేన లీలయైవ జగన్మయః
చివరికి ప్రాణాలు పూర్తిగా తగ్గే వరకు ఇద్దరూ బంధుత్వాన్ని చూపలేదు; జగత్తు అంతా కలిసిన కృష్ణుడు ఆడుకుంటూ అతనితో పోరాడాడు.
ఖేదాచ్ చాలయతా కోపాన్ నిజశేషకరే కరమ్ బలక్షయం వివృద్ధిం చ దృష్ట్వా చాణూరకృష్ణయోః
చాణూరు, కృష్ణులిద్దరూ మిగిలిన శక్తితో కొట్టుకుంటూ అలసట, కోపంతో తలపడుతూ, వారి బలహీనత, బలవృద్ధిని చూసారు.
వారయామ్ ఆస తూర్యాణి కంసః కోపపరాయణః మృదఙ్గాదిషు వాద్యేషు ప్రతిషిద్ధేషు తత్క్షణాత్
కోపంతో ఉన్న కంసుడు వెంటనే మృదంగాది వాద్యాలను ఆపేయమని ఆజ్ఞాపించాడు.
ఖసంగతాన్య్ అవాద్యన్త దైవతూర్యాణ్య్ అనేకశః జయ గోవిన్ద చాణూరం జహి కేశవ దానవమ్
అయితే ఆకాశంలో అనేక దేవతా వాద్యాలు మోగాయి: 'గోవిందా విజయము! చాణూరుని సంహరించు! కేశవా, ఆ రాక్షసుడిని నశింపజేయు!' అని.
ఇత్య్ అన్తర్ధిగతా దేవాస్ తుష్టువుస్ తే ప్రహర్షితాః చాణూరేణ చిరం కాలం క్రీడిత్వా మధుసూదనః
అంతరించిపోయిన దేవతలు ఆనందంతో కీర్తించాయి; చాణూరుతో చాలా కాలం ఆడుకున్న అనంతరం మధుసూదనుడు—
ఉత్పాట్య భ్రామయామ్ ఆస తద్వధాయ కృతోద్యమః భ్రామయిత్వా శతగుణం దైత్యమల్లమ్ అమిత్రజిత్
వధకు సిద్ధమై, చాణూరుని పైకి లేపి, వందసార్లు తిప్పి, శత్రువులను జయించినవాడు అతన్ని తిప్పాడు.