సవిలాసస్మితాధారం బిభ్రాణం ముఖపఙ్కజమ్ తుఙ్గరక్తనఖం పద్భ్యాం ధరణ్యాం సుప్రతిష్ఠితమ్
విలాసభరితమైన చిరునవ్వుతో కళ్యాణమైన ముఖపద్మాన్ని కలిగి, ఎత్తైన ఎర్రని గోళ్లు భూమిపై బలంగా నిలిపి ఉన్నాడు.
బిభ్రాణం వాససీ పీతే వన్యపుష్పవిభూషితమ్ సాన్ద్రనీలలతాహస్తం సితామ్భోజావతంసకమ్
పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, అడవి పువ్వులతో అలంకరించబడి, చేతిలో ముదురు నీలలతను పట్టుకుని, తెల్ల పద్మాన్ని అలంకరించుకున్నాడు.
హంసేన్దుకున్దధవలం నీలామ్బరధరం ద్విజాః తస్యాను బలభద్రం చ దదర్శ యదునన్దనమ్
హంస, చంద్రుడు, కుందపుష్పంలా తెల్లగా, నీలాంబరాన్ని ధరించిన యదునందనుడైన బలరాముని ఆయన పక్కన ద్విజులు చూశారు.
ప్రాంశుమ్ ఉత్తుఙ్గబాహుం చ వికాశిముఖపఙ్కజమ్ మేఘమాలాపరివృతం కైలాసాద్రిమ్ ఇవాపరమ్
ఎత్తైన శరీరం, పొడవైన భుజాలు, వికాసమైన ముఖపద్మం, మేఘమాలలతో చుట్టబడి, మరో కైలాసపర్వతంలా కనిపించాడు.
తౌ దృష్ట్వా వికసద్వక్త్రసరోజః స మహామతిః పులకాఞ్చితసర్వాఙ్గస్ తదాక్రూరో ఽభవద్ ద్విజాః
వారిని చూసిన ఆ మహామతి అక్రూరుడు, అతని ముఖం పద్మంలా వికసించి, ఆనందంతో ఒంట్లోని ప్రతి భాగంలో పులకించిపోయాడు, ద్విజులారా.
య ఏతత్ పరమం ధామ ఏతత్ తత్ పరమం పదమ్ అభవద్ వాసుదేవో ఽసౌ ద్విధా యో ఽయం వ్యవస్థితః
ఇది పరమధామం, ఇదే అత్యున్నత స్థానం — ఇక్కడ రెండు రూపాలలో స్థిరంగా ఉన్న వాసుదేవుడే పరమపదాన్ని పొందాడు.
సాఫల్యమ్ అక్ష్ణోర్ యుగపన్ మమాస్తు దృష్టే జగద్ధాతరి హాసమ్ ఉచ్చైః అప్య్ అఙ్గమ్ ఏతద్ భగవత్ప్రసాదాద్ దత్తాఙ్గసఙ్గే ఫలవర్త్మ తత్ స్యాత్
ఈ జగత్తుకు అధిపతిని, అతని ప్రకాశవంతమైన నవ్వును ఒకేసారి చూశాక నా కళ్లకు సాఫల్యం కలగాలని కోరుకుంటున్నాను. భగవంతుని కృపవల్ల, ఆయనతో కలిసిన ఈ శరీరం కూడా ఫలితాన్ని పొందే మార్గాన్ని చేరగలదని ఆశిస్తున్నాను.
అద్యైవ స్పృష్ట్వా మమ హస్తపద్మం కరిష్యతి శ్రీమదనన్తమూర్తిః యస్యాఙ్గులిస్పర్శహతాఖిలాఘైర్ అవాప్యతే సిద్ధిర్ అనుత్తమా నరైః
ఈ రోజు నా పద్మపాదాన్ని తాకి, శ్రీమదనంతమూర్తి దయచేసి నా పాపాలను తొలగిస్తాడు. ఆయన వేళ్లు తాకిన క్షణంలోనే అన్ని పాపాలు పోయి, మనుషులు అత్యుత్తమ సిద్ధిని పొందుతారు.
తథాశ్విరుద్రేన్ద్రవసుప్రణీతా దేవాః ప్రయచ్ఛన్తి వరం ప్రహృష్టాః చక్రం ఘ్నతా దైత్యపతేర్ హృతాని దైత్యాఙ్గనానాం నయనాన్తరాణి
అశ్వినులు, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, వసువులు — ఈ దేవతలు ఆనందంతో వరాలు ఇస్తారు. దైత్యపతిని చక్రంతో సంహరించినప్పుడు, దైత్యస్త్రీల కళ్లలో కన్నీళ్లు నిండిపోయాయి.
యత్రామ్బు విన్యస్య బలిర్ మనోభ్యామ్ అవాప భోగాన్ వసుధాతలస్థః తథామరేశస్ త్రిదశాధిపత్యం మన్వన్తరం పూర్ణమ్ అవాప శక్రః
బలి తన మనసుతో నీరు సమర్పించి, భూమిపై ఉండగానే అనేక భోగాలు పొందాడు. అలాగే అమరేశుడు అయిన ఇంద్రుడు కూడా త్రిదశాధిపతిగా ఒక మన్వంతరం పూర్తిగా పాలించాడు.
అథేశ మాం కంసపరిగ్రహేణ దోషాస్పదీభూతమ్ అదోషయుక్తమ్ కర్తా న మానోపహితం ధిగ్ అస్తు యస్మాన్ మనః సాధుబహిష్కృతో యః
ప్రభూ! కంసుడితో నా సంబంధం వల్ల నేను తప్పుల నిలయమయ్యాను, అసలు నాలో తప్పు లేకపోయినా. నా మనస్సు సజ్జనుల మధ్యనుండి బయటపడిపోయింది కాబట్టి, నాలో గర్వం ఉండకూడదు.
జ్ఞానాత్మకస్యాఖిలసత్త్వరాశేర్ వ్యావృత్తదోషస్య సదాస్ఫుటస్య కిం వా జగత్య్ అత్ర సమస్తపుంసామ్ అజ్ఞాతమ్ అస్యాస్తి హృది స్థితస్య
జ్ఞానస్వరూపుడైన, సమస్త భూతాలకు ఆధారమైన, ఎప్పుడూ పవిత్రుడైన ఆయన హృదయంలో ఉన్నప్పుడు, ఈ లోకంలో ఎవరికైనా తెలియని విషయం ఏముంటుంది?
తస్మాద్ అహం భక్తివినమ్రగాత్రో వ్రజామి విశ్వేశ్వరమ్ ఈశ్వరాణామ్ అంశావతారం పురుషోత్తమస్య అనాదిమధ్యాన్తమ్ అజస్య విష్ణోః
కాబట్టి, భక్తితో వంగిన శరీరంతో, నేను విశ్వేశ్వరుడైన, ఇశ్వరులకు కూడా ఇశ్వరుడైన, ఆది, మధ్య, అంతం లేని, జన్మలేని విష్ణువు అవతారాన్ని చేరిపోతున్నాను.
చిన్తయన్న్ ఇతి గోవిన్దమ్ ఉపగమ్య స యాదవః అక్రూరో ఽస్మీతి చరణౌ ననామ శిరసా హరేః
ఇలా గోవిందుని ధ్యానిస్తూ, యాదవుడైన అక్రూరుడు హరిని చేరి, 'నేను అక్రూరుడిని' అని చెప్పి, తన తలతో ఆయన పాదాలకు నమస్కరించాడు.
సో ఽప్య్ ఏనం ధ్వజవజ్రాబ్జకృతచిహ్నేన పాణినా సంస్పృశ్యాకృష్య చ ప్రీత్యా సుగాఢం పరిషస్వజే
ఆయన కూడా, తన చేతిపై ధ్వజం, వజ్రం, పద్మం గుర్తులతో, అక్రూరుడిని ప్రేమతో దగ్గరకు తీసుకుని, గట్టిగా ఆలింగనం చేశాడు.
కృతసంవదనౌ తేన యథావద్ బలకేశవౌ తతః ప్రవిష్టౌ సహసా తమ్ ఆదాయాత్మమన్దిరమ్
అక్రూరుడితో యథావిధిగా పరస్పర ప్రశ్నలు, అభివాదాలు చేసిన తర్వాత, బాలరాముడు, కేశవుడు అతన్ని వెంటబెట్టుకుని త్వరగా తమ ఇంట్లోకి ప్రవేశించారు.
సహ తాభ్యాం తదాక్రూరః కృతసంవన్దనాదికః భుక్తభోజ్యో యథాన్యాయమ్ ఆచచక్షే తతస్ తయోః
వారితో కలసి, యథావిధిగా ఆతిథ్యకార్యాలు చేసిన తర్వాత, అక్రూరుడు తగిన విధంగా భోజనం చేసి, తనకు తెలిసిన సంగతులన్నీ వారిద్దరికీ వివరంగా చెప్పాడు.
యథా నిర్భర్త్సితస్ తేన కంసేనానకదున్దుభిః యథా చ దేవకీ దేవీ దానవేన దురాత్మనా
కంసుడు అనకదుందుభిని ఎలా దుర్భాషించాడు, దురాత్ముడైన దానవుడు దేవకిని ఎలా బాధించాడు — ఈ సంగతులన్నీ వివరించాడు.
ఉగ్రసేనే యథా కంసః స దురాత్మా చ వర్తతే యం చైవార్థం సముద్దిశ్య కంసేన స విసర్జితః
కంసుడు, ఆ దురాత్ముడు, ఉగ్రసేనుడితో ఎలా ప్రవర్తిస్తున్నాడు, ఏ ఉద్దేశంతో కంసుడు అక్రూరుడిని పంపించాడో అన్నీ వివరించాడు.
తత్ సర్వం విస్తరాచ్ ఛ్రుత్వా భగవాన్ కేశిసూదనః ఉవాచాఖిలమ్ ఏతత్ తు జ్ఞాతం దానపతే మయా
ఆ సంగతులన్నీ విన్న అనంతరం, కేశిసూదనుడు ఇలా అన్నాడు — 'దానపతీ! ఇవన్నీ నాకు ముందే తెలుసు.'
కరిష్యే చ మహాభాగ యద్ అత్రౌపాయికం మతమ్ విచిన్త్యం నాన్యథైతత్ తే విద్ధి కంసం హతం మయా
'మహాభాగ! ఈ విషయంలో అవసరమైనది నేను చేస్తాను. కంసుడు నా చేతిలో ఇప్పటికే నశించాడని నీవు నిశ్చయంగా తెలుసుకో.'
అహం రామశ్ చ మథురాం శ్వో యాస్యావః సమం త్వయా గోపవృద్ధాశ్ చ యాస్యన్తి ఆదాయోపాయనం బహు
'రేపు నేను, రాముడు, నీవు కలిసి మథురకు వెళ్తాం. పెద్ద గోపులు కూడా అనేక బహుమతులు తీసుకుని వస్తారు.'
నిశేయం నీయతాం వీర న చిన్తాం కర్తుమ్ అర్హసి త్రిరాత్రాభ్యన్తరే కంసం హనిష్యామి సహానుగమ్
ధైర్యంగా ఉండు వీరా, ఎలాంటి ఆందోళన అవసరం లేదు. మూడు రాత్రుల లోపలనే నేను కంసుడిని అతని అనుచరులతో పాటు సంహరిస్తాను.
సమాదిశ్య తతో గోపాన్ అక్రూరో ఽపి సకేశవః సుష్వాప బలభద్రశ్ చ నన్దగోపగృహే గతః
ఆ తర్వాత, ఆ గోపాళ్లందరికీ చెప్పిన తరువాత, అక్రూరుడు, కేశవుడు, బలరాముడు కలిసి నందగోపుని ఇంటికి వెళ్లి బాగా నిద్రపోయారు.
తతః ప్రభాతే విమలే రామకృష్ణౌ మహాబలౌ అక్రూరేణ సమం గన్తుమ్ ఉద్యతౌ మథురాం పురీమ్
తర్వాత తెల్లవారినప్పుడు, బలమైన రాముడు, కృష్ణుడు, అక్రూరుడితో కలిసి మథుర నగరానికి వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యారు.
దృష్ట్వా గోపీజనః సాస్రః శ్లథద్వలయబాహుకః నిశ్వసంశ్ చాతిదుఃఖార్తః ప్రాహ చేదం పరస్పరమ్
ఇది చూసిన గోపికలు కన్నీళ్లు పెట్టుకుని, చేతుల్లో ఉన్న గాజులు సడలిపోయి, చేతులు బలహీనమై, లోతైన బాధతో ఊపిరి పీల్చుకుంటూ పరస్పరం ఇలా మాట్లాడుకున్నారు.
మథురాం ప్రాప్య గోవిన్దః కథం గోకులమ్ ఏష్యతి నాగరస్త్రీకలాలాపమధు శ్రోత్రేణ పాస్యతి
మథురకు వెళ్లిన తర్వాత గోవిందుడు మళ్లీ గోకులానికి ఎలా వస్తాడు? నగర స్త్రీల మధురమైన మాటలు తన చెవులతో ఆస్వాదిస్తాడు.
విలాసివాక్యజాతేషు నాగరీణాం కృతాస్పదమ్ చిత్తమ్ అస్య కథం గ్రామ్యగోపగోపీషు యాస్యతి
నగర స్త్రీల ఆకర్షణీయమైన మాటల్లో మనసు మునిగిపోయినప్పుడు, ఆయన మన గ్రామ గోపికల వైపు మళ్లీ ఎలా వస్తాడు?
సారం సమస్తగోష్ఠస్య విధినా హరతా హరిమ్ ప్రహృతం గోపయోషిత్సు నిఘృణేన దురాత్మనా
మొత్తం గోపాల సమాజానికి ప్రాణమైన హరివు, దయలేని దుష్టుడు బలవంతంగా గోపికల నుండి దూరం చేశాడు.
భావగర్భస్మితం వాక్యం విలాసలలితా గతిః నాగరీణామ్ అతీవైతత్ కటాక్షేక్షితమ్ ఏవ తు
నగర స్త్రీల మాటల్లోని భావం, వారి చలాకీ నడక, పక్క చూపులు అన్నీ ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి.