శత్రువులను సంహరించినవాడు, తన దంతపు అంచుతో భూమిని లేపినవాడు, ప్రాచీన కాలంలో ఇంద్రుని కోసం అజరామరమైన మూడు లోకాలను జయించినవాడు, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడైన హరి, భూమిని జయించి దానిని దేవతలకు అర్పించినవాడు, సింహ రూపాన్ని ధరించి భూమిని రెండు భాగాలుగా చీల్చినవాడు, ఆ తరువాత మళ్ళీ చీల్చినవాడు, పురాతన కాలంలో శక్తివంతమైన హిరణ్యకశిపు అనే రాక్షసుడిని సంహరించినవాడు, కాలాంతరంలో అగ్నిరూపంలో ఆర్వ అనే మహా నాశకుడిగా మారినవాడు. హరి, పాతాళంలో నివసిస్తూ సముద్ర జలాలను పానంచేసినవాడు, సహస్రపాదుడైన బ్రహ్మన్, వెయ్యి కిరణలు, వెయ్యి దానాలు ఇచ్చే వాడు, వెయ్యి తలలుగల దేవుడు, ప్రతి యుగంలో వర్ణించబడే వాడు, అతని నాభిలో పుట్టిన పద్మం బ్రహ్మదేవుని వంశస్థానంగా నిలిచింది. ఒకే సముద్రంలో, నాగ లోకంలో, తన కాండంతో కూడిన బంగారు పద్మంలో, తారకాసురునితో జరిగిన యుద్ధంలో రాక్షసులను సంహరించినవాడు. దివ్య ఆయుధాలను ధరించి, హృదయపు గుహలో నివసించే పరమాత్మ ద్వారా ప్రేరణ పొందినవాడు, కాలనేమిని సంహరించినవాడు. పాలసముద్ర చివర, అమృత సముద్రంలో, శాశ్వత యోగంలో, మహా చీకటిలో శయనించినవాడు. అదితి, దివ్య తపస్సుతో, దేవతుల మథనంలో ప్రాచీన ఇంద్రుని గర్భంగా ధరించింది; ఆ గర్భాన్ని స్థాపించి, రాక్షసుల దాడిలో ఇంద్రుని రక్షించాడు. యోగంతో తయారైన అడుగులను సృష్టించి, రాక్షసులను నీటిలో పడేసి, దేవతులను మూడు లోకాలకు అధిపతులుగా చేసి, ఇంద్రుని దేవతాధిపతిగా స్థాపించాడు. గృహాగ్నిని, హవనాగ్నిని, అగ్నిని, వేదాన్ని, దిక్షను, పవిత్ర దారాన్ని స్థిరంగా చేశాడు. అభిషేక పాత్రను, యజ్ఞపు చెంబును, శుద్ధి కర్మను, చేతులు క్రిందికి తిప్పి, హవన ఫలాలను అనుభవించేవారిని సృష్టించాడు. దేవతులను హవన ఫలాలను పొందేవారుగా, పితృలను పితృ యజ్ఞ ఫలాలను పొందేవారుగా, అనుభవం కోసం యజ్ఞ కర్మలో నిమగ్నమయ్యేలా చేశాడు. పాత్రలు, దానాలు, దిక్ష, పిండు, ముద్దలు, యజ్ఞ స్థంభం, పవిత్ర దారం, చెంబు, సోమం, శుద్ధి పదార్థాలు, పరివేషణ కట్టెలను సృష్టించాడు. యజ్ఞ పదార్థాలు, వివిధ పాత్రలు, సహాయకులు, యజ్ఞకర్తలు, పురోహితులు, ప్రథమ యజ్ఞాలను సృష్టించాడు. ప్రాచీన కాలంలో, పరాక్రమంతో, యుగాల ప్రకారం వాటిని విభజించి, తన శక్తితో లోకాలను సృష్టించాడు. క్షణాలు, నిమిషాలు, కాల పరిమాణాలు, కాల విభాగాలు, మూడు కాల విభాగాలు, గంటలు, తిథులు, నెలలు, రోజులు, సంవత్సరాన్ని కూడా సృష్టించాడు. ఋతువులు, కాల సమ్మేళనాలు, మూడు లోకాల్లో మూడు కాల పరిమాణాలు, జీవన క్షేత్రాలు, వృద్ధి, లక్షణాలు, రూప సౌందర్యాన్ని సృష్టించాడు. మూడు లోకాలు, మూడు దేవతలు, మూడు వేదాలు, మూడు అగ్నులు, మూడు కాల విభాగాలు, మూడు కర్మలు, మూడు వర్గాలు, మూడు గుణాలు—all ఇవన్నీ అతనే సృష్టించాడు. అంతులేని కర్మతో అన్ని లోకాలను సృష్టించిన వాడు, అన్ని జీవుల్లో సృష్టికర్తగా, అన్ని జీవ గుణాలను కలిగి ఉన్న వాడు. యోగా ద్వారా ఇంద్రియాలలో ప్రారంభమై ప్రజలను ఆనందింపజేసే వాడు, యోగ ద్వారానే వచ్చి పోయే వాడు, ఆదేశంగా, ప్రభువుగా నిలిచిన వాడు. ధర్మంతో ఉన్నవారికి మార్గంగా, అధర్మ కర్మలవారికి మార్గరహితుడిగా, నాలుగు వర్ణాలకు మూలంగా, వాటికి రక్షకుడిగా ఉన్న వాడు. నాలుగు విధాల జ్ఞానం తెలిసినవాడు, నాలుగు ఆశ్రమాల్లో నివసించే వాడు, దిశలు, ఆకాశం, భూమి, గాలి, అగ్నిలా ఉన్నవాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు కలిసిన వెలుగుగా, యుగాధిపతిగా, రాత్రి సంచారిగా, పరమ జ్యోతిగా, పరమ తపస్సుగా వినబడే వాడు. కొంతమంది అతన్ని పరమాత్మగా, మరికొంతమంది అపరమాత్మగా పిలుస్తారు; అతనే ఆదిత్యుల్లో దేవత, దైత్య సంహారకుడు, సర్వవ్యాపిగా ఉన్న వాడు. యుగాంతంలో సంహారకుడిగా, లోక సంహారకులను సంహరించే వాడు, లోకాలకు పొంతనగా, పవిత్ర కర్మకర్తల్లో పవిత్రుడిగా ఉన్న వాడు. వేదాలు తెలిసినవారు తెలుసుకోవాల్సినవాడు, సృష్టి శక్తి కలవారికి ప్రభువుగా, మృదువైనవారిలో సోమరూపంగా, అగ్ని కాంతి కలవారిలో అగ్నిరూపంగా ఉన్న వాడు. ఇంద్రులలో అధిపతిగా, తపస్సులో సారంగా, నియమ మార్గవారిలో వినయంగా, కాంతి కలవారిలో ప్రకాశంగా ఉన్న వాడు. రూపవంతులలో రూపంగా, లక్ష్యవంతులలో లక్ష్యంగా, ఆకాశ జనిత గాలిగా, గాలిలో ప్రాణంగా, ప్రాణంలో హవనాన్ని కాల్చే అగ్నిగా ఉన్న వాడు. స్వర్గంలో హవన ఫలాన్ని పొందే అగ్నిగా, ప్రాణంలో అగ్నిగా, మధు సంహారకుడిగా, సారంలో రక్తంగా, రక్తంలో మాంసంగా మారిన వాడు. మాంసంలో కొవ్వు పుట్టి, కొవ్వులో ఎముకలు, ఎముకల్లో మజ్జ, మజ్జలో శుక్రం పుట్టింది. శుక్రం ద్వారా గర్భం ఏర్పడింది; దాని మూలంగా నీటి మొదటి భాగాన్ని చంద్ర మాసంగా పిలుస్తారు. గర్భం, గర్భాశయపు వేడి ద్వారా, రెండవ మాసంగా పుట్టింది; శుక్రం సోమ స్వభావం, రజస్సు అగ్ని స్వభావంగా తెలుసుకోవాలి. వాటి గుణాలు సారాన్ని అనుసరిస్తాయి; విత్తనంలో చంద్రుడు, అగ్ని ఉంటాయి; శ్లేష్మా సమూహంలో శుక్రం, పిత్త సమూహంలో రక్తం ప్రభలిస్తుంది. శ్లేష్మా స్థానం హృదయం, పిత్తం నాభిలో స్థాపించబడింది; శరీర మధ్యలో హృదయం మనస్సుకు స్థానం. నాభి, అంతర్గుహ మధ్యలో అగ్ని దేవుడు నివసిస్తాడు; మనస్సు ప్రజాపతిగా, శ్లేష్మా చంద్రునిగా తెలుస్తుంది. పిత్తం అగ్నిగా భావించబడుతుంది; ఈ విధంగా లోకం అగ్ని, చంద్ర స్వభావంగా ఉంటుంది. ఈ విధంగా గర్భం పెరిగి, ముద్దలా మారుతుంది. వాయువు, పరమాత్మతో కలసి, లోపల ప్రవేశించి, శరీరంలో ఐదు భాగాలుగా విభజించి, పని కొనసాగిస్తుంది. ప్రాణ, అపాన, సమాన, ఉదాన, వ్యాన—ప్రాణం లోపల పరమాత్మను పోషిస్తూ కదలుతుంది. అపానము దిగువ భాగాన్ని, ఉదానము పై భాగాన్ని నియంత్రిస్తుంది; వ్యానము మొత్తం శరీరంలో వ్యాపిస్తుంది; సమానము సమతా స్థితిని కలిగిస్తుంది. ఈ విధంగా, పరమాత్మ యొక్క మహిమలు, సృష్టి, సంహార, యజ్ఞ, జీవన రహస్యాలు, శరీర నిర్మాణం, ప్రాణ వాయువుల వ్యవస్థ—all అతని చేత సృష్టించబడ్డాయి, అతను సర్వవ్యాపి, సర్వశక్తి, సర్వకర్త.