ఓ మహర్షీ, నేను విష్ణువు, నేను బ్రహ్మ, అలాగే దేవతల అధినేత శక్రుడిని కూడా నేనే. వైశ్రవణుడు, యమధర్మరాజు — వీరందరూ నా రూపాలే. నేను శివుడిని, సోముడు, కశ్యపుడు, ప్రజాపతిని కూడా నేనే. ధాత, విధాత, యజ్ఞమూ నా స్వరూపమే, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా. నిప్పు నా నోరు, భూమి నా పాదాలు, చంద్రుడు–సూర్యులు నా కళ్ళు; ఆకాశం నా తల, అంతరిక్షం నా శరీరం, దిక్కులు నా చెవులు; జలాలు నా చెమట నుండి ఉద్భవించాయి. దిక్కులు, అంతరిక్షం నా శరీరమై, గాలి నా మనస్సులో స్థితమై ఉంది. వందలాది యజ్ఞాలతో, విరాళాలతో నాకు పూజలు జరిగాయి. వేదాలను తెలిసినవారు, దివ్యయజ్ఞంలో స్థితులై, నన్ను భక్తితో పూజిస్తారు. భూమిపై రాజులు, పరిపాలకులు, స్వర్గాన్ని కోరుతూ నన్ను ఆరాధిస్తారు. అలాగే, వైశ్యులు కూడా స్వర్గలోకాలను జయించాలనే ఆశతో, నన్ను పూజిస్తారు. నా అలంకారంగా మేరు, మందర పర్వతాలు, నా పరిమితి నాలుగు సముద్రాల వరకూ విస్తరించింది. నేనే శేషుడిగా మారి భూమిని మోస్తాను; పురాతన కాలంలో, వరాహరూపంలో, ఈ లోకం నాదైనదిగా మారింది. భూమి జలాల్లో మునిగిపోతున్నప్పుడు, ఓ మునీశ్వరా, నా శక్తితో ఆమెను పైకి తేవడం జరిగింది. ద్విజశ్రేష్ఠా, అగ్నిరూపంగా మారి, ఆ జలాలను నేను పానంచేశాను. జలాలు నిండినపుడు వాటిని నేను గ్రహిస్తాను, మళ్లీ విడిచిపెడతాను. బ్రాహ్మణులు నా నోరు, క్షత్రియులు నా భుజాలు, వైశ్యులు నా తొడల్లో ఆశ్రయం పొందారు. శూద్రులు నా పాదాలుగా, క్రమంగా, శక్తితో స్థితులై ఉన్నారు. ఋగ్వేదం, సామవేదం, యజుర్వేదం, అథర్వణవేదం — ఇవన్నీ నన్నుంచి ఉద్భవించి, మళ్లీ నాలోనే లీనమవుతాయి. శాంతిచెందిన, ఆత్మనిగ్రహం కలిగి, జ్ఞానాన్ని కోరే తపస్వులు నన్ను చేరుకుంటారు. కామం, క్రోధం, ద్వేషం లేని, ఆసక్తిలేని, పాపరహితమైన, సద్గుణంలో స్థిరమైన, అహంకారరహితమైన, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానంలో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులు ఎప్పుడూ నన్ను ధ్యానిస్తారు, నన్ను పూజిస్తారు. నేనే భస్మమయ్యే అగ్నిని, నేనే భస్మపరిచే వెలుగును. భస్మపరిచే సూర్యుడిని, భస్మపరిచే గాలిని కూడా నేనే. ఆకాశంలో కనిపించే నక్షత్రరూపాలు అన్నీ నా స్వరూపాలే, ద్విజశ్రేష్ఠా. అన్ని దిశలలోని సముద్రాలు, ధనరాశులు నా రోమరంధ్రములే. నా కామం, క్రోధం, ఆనందం, భయం, మోహం — ఇవన్నీ నా వస్త్రాలు, పీఠం, నివాసంగా మారుతాయి. ఈ సమస్తమూ నా రూపాలే, మహర్షీ. సత్కర్మల ద్వారా జనులు వాటిని పొందుతారు. సత్యం, దానం, దీర్ఘతపస్సు, సమస్త జీవుల పట్ల అహింస — ఇవన్నీ నా ఆజ్ఞలే, నా శరీరంలో నివసించే వారికి. నా ద్వారా జ్ఞానం నియంత్రించబడినవారు, కోరికలవల్ల కర్మ చేయరు. వేదాన్ని సక్రమంగా అధ్యయనం చేసి, విభిన్న యజ్ఞాలతో నన్ను పూజించే ద్విజులు, శాంత మయమైన మనస్సుతో, క్రోధాన్ని జయించి నన్ను చేరుకుంటారు. దుష్కర్మలు చేసే వారికి నేను అందుబాటులో ఉండను. సద్బుద్ధి కలిగిన మానవులకు నేను మహాఫలమై ఉంటాను; దుర్బుద్ధి, హీనచిత్తులు, లోభంతో మునిగిపోయినవారికి నేను దొరకను. అబద్ధాచారాన్ని అనుసరించే మోహితులకు నేను అత్యంత దుర్లభుడిని. ధర్మం తగ్గినప్పుడు, అధర్మం పెరిగినప్పుడు, నేను స్వయంగా అవతరించాను. అపరాజితమైన దానవులు, హింసకు ఆకర్షితులై ఉన్నప్పుడు, భయంకరమైన రాక్షసులు ఈ లోకంలో పుట్టినప్పుడు, సత్కర్మచేసే వారి ఇంట్లో నేను జన్మిస్తాను. మానవ శరీరంలో ప్రవేశించి, సమస్తాన్ని శాంతింపజేస్తాను. దేవతలు, మానవులు, గంధర్వులు, సర్పాలు, రాక్షసులు — వీరిని సృష్టించి, నా శక్తితో మళ్లీ లీనంచేస్తాను. కర్మకాలంలో, ఆలోచించి, మళ్లీ శరీరాన్ని సృష్టిస్తాను. ధర్మాన్ని స్థాపించుటకు మానవ శరీరంలో ప్రవేశిస్తాను. కృతయుగంలో ధర్మం తెల్లగా, త్రేతాయుగంలో నల్లగా, ద్వాపరంలో ఎరుపుగా, కలియుగంలో నల్లగా ఉంటుంది. ఆ సమయంలో మూడు భాగాల అధర్మం ఉద్భవిస్తుంది. కాలాంతంలో, నేను కాలరూపంగా మారి, అతి ఉగ్రుడై, త్రిలोकాలను — చలించేవి, అచలమైనవి — అన్నింటినీ నాశనం చేస్తాను. నేను త్రివిధ ధర్మం, విశ్వాత్మ, సమస్త లోకాలకు మంగళదాయకుడిని. నేను అఖండుడు, వ్యాపకుడు, అనంతుడు, ఇంద్రియాధిపతి, మహాశక్తివంతుడిని. కాలచక్రాన్ని నేను నడిపిస్తాను; నా ఆ రూపమే బ్రహ్మ, సమస్త జీవులను శాంతింపజేసే, వారి ప్రయత్నాలకు కారణమవుతుంది. నా స్వరూపం సక్రమంగా స్థాపించబడి ఉంది, మహర్షీ. సమస్త ప్రాణుల్లో నేనే ఉన్నాను, అయినా నన్నెవరూ పూర్తిగా గ్రహించరు. ప్రపంచంలోని అన్ని లోకాల్లో నా భక్తులు నన్ను యత్రతత్ర పూజిస్తారు. ద్విజశ్రేష్ఠా, నీవు నాలో పొందిన కష్టాలన్నీ, నీ సుఖసంపదలకు, మంగళానికి కారణమవుతాయి. ఈ లోకంలో నీవు చూసినదీ, చలించేదీ, అచలమైనదీ — అన్నీ నా ద్వారా స్థాపించబడ్డాయి; నేను భూతభవనుడిగా, నారాయణుడిగా, శంఖచక్రగదాధారుడిగా పిలవబడుతున్నాను. వెయ్యి యుగాలు గడిచేంతవరకు, బ్రహ్మర్షీ, నేను విశ్వాత్మగా నిద్రిస్తాను, అన్ని లోకాల్నీ మోహింపజేస్తాను. బ్రహ్మప్రబోధం వచ్చే వరకు, శిశురూపంలో, శిశువుగా నేను ఉంటాను. బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, బ్రహ్మరూపంలో వరాన్ని నీకు ప్రసాదించాను; ఎన్నోసార్లు సంతృప్తిచెందాను, బ్రాహ్మణమునులచే గౌరవించబడ్డాను. చలించేవి, అచలమైనవి అన్నీ ఒకే సముద్రంలో లీనమైనప్పుడు, నువ్వు నాకు తెలియకుండా ఉద్భవించావు; అప్పుడు ఈ లోకం నీకు ప్రత్యక్షమైంది. నీవు నా శరీరంలో ప్రవేశించి, మొత్తం జగత్తును దర్శించినప్పుడు, ఆశ్చర్యచకితుడవయ్యావు, గ్రహించలేకపోయావు.