వివిధ రూపాలతో, భయంకరమైన ముఖాలతో, కత్తిలాంటి నాలుకతో, ఉగ్రమైన పళ్ళతో, పక్షాలూ మాసాలూ ఆయనకు ఆహారంగా మారతాయి. వీణ, లయ, సంగీతంలో ఆనందించే ఆయనకు నమస్కారం. ఆయన భయానకమైన రూపాల్లోనూ, శాంతమైన రూపాల్లోనూ, భయంకరమైన దానికంటే భయంకరుడై, శాంతుడై, పరమ శాంతుడై వెలుగుతాడు. ఆయన జాగృతుడూ, పవిత్రుడూ, పంచుకోవడాన్ని ఇష్టపడేవాడు. ఆయనే వాయువు, గగనంలో విహరించేవాడు, సాంఖ్య సిద్ధాంతాన్ని పూజించేవాడు. ఒకే ఉగ్ర ఘంటతో, ఘంటధ్వనిని సృష్టించేవాడిగా, అనేక లక్షల ఘంటల అలంకారంతో, ఘంటాల మాలలు ధరించేవాడిగా ఆయన వెలుగుతాడు. జీవనాధారమైన దండంగా, నిత్యుడిగా, కాంతివంతమైన వర్ణంతో, 'హూం హూం' అనే మంత్రధ్వనితో, రుద్రుడిగా, భగరూపాన్ని ప్రేమించేవాడిగా ఆయన ప్రత్యక్షమవుతాడు. పర్వతాలను దాటి ఉన్నవాడిగా, పర్వత వృక్షాలను ప్రేమించేవాడిగా, యజ్ఞాధిపతిగా, భూతంగా, సృష్టికర్తగా ఆయనకు నమస్కారం. యజ్ఞాన్ని మోయేవాడిగా, నియమితుడిగా, తపస్విగా, భగుడిగా, తీరంగా, నదీకట్టపై నివసించేవాడిగా, నదుల అధిపతిగా ఆయన నిలుస్తాడు. ఆహారాన్ని ప్రసాదించేవాడిగా, ఆహారాధిపతిగా, ఆహారాన్ని భుజించేవాడిగా, వేల తలలు, వేల కాళ్లతో, వేల కటారాలు, వేల కళ్ళతో, ఉదయించే సూర్యుని వర్ణంతో, యౌవనంతో ప్రకాశించే రూపంతో ఆయన వెలుగుతాడు. ఉదయ సూర్యుని రూపంలో, ఆటపిల్లాడిగా, పవిత్రుడిగా, జాగృతుడిగా, కలకలుడిగా, సంహారకుడిగా ఆయన ప్రత్యక్షమవుతాడు. అలలతో అలంకరించబడిన జటలు, అలసిన జటలు, ఆరు కర్మల్లో స్థిరుడిగా, మూడు క్రియల్లో నియమితుడిగా ఉన్నాడు. వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను సముచితంగా స్థాపించేవాడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా, ప్రాచీనుడిగా, అనేక ధ్వనుల స్వామిగా ఆయన నిలుస్తాడు. తెల్ల, గోధుమ, నలుపు, ఎరుపు కళ్ళతో, ధర్మం, కామం, అర్థం, మోక్షంగా, కృథుడిగా, కృథనుడిగా ఆయన వెలుగుతాడు. సాంఖ్యంగా, సాంఖ్యశ్రేష్ఠుడిగా, యోగేశ్వరుడిగా, రథికుడిగా, రథాధిపతిగా, మార్గమధ్యాధిపతిగా ఆయనను పూజిస్తారు. కృష్ణమృగచర్మాన్ని ధరించినవాడిగా, సర్పయజ్ఞోపవీతాన్ని ధరించినవాడిగా, ఈశానుడిగా, రుద్రగణాధిపతిగా, హరికేశుడిగా ఆయన నిలుస్తాడు. త్ర్యంబకుడిగా, అంబికా నాథుడిగా, ప్రత్యక్ష, అప్రమేయ రూపాలుగా, కాల, కామ సంహారకుడిగా, దుష్టులు, దుర్జనులను సంహరించేవాడిగా ఆయన ప్రత్యక్షమవుతాడు. ప్రపంచం అంతా ఆయనను తిరస్కరించినా, సమస్తాన్ని సంహరించేవాడిగా, క్షణంలో జన్మించేవాడిగా, మత్తు కలిగించేవాడిగా, వంద మడతలు తిరిగే గంగ జలాలతో జటలు తడిపినవాడిగా ఆయన వెలుగుతాడు. అర్ధచంద్రపు వలయంతో, మేఘాల వలయంతో అలంకృతుడై, అన్నదానాన్ని ప్రసాదించేవాడిగా, అన్నదానాధిపతిగా ఆయన నిలుస్తాడు. ఆహారాన్ని భుజించేవాడిగా, కాపాడేవాడిగా, సంహారాగ్ని రూపంగా, గర్భజ, అండజ, స్వేదజ, ఉద్భిజ్జరూపాలుగా ఆయనే. దేవతాధిపతిగా, నాలుగు విధాలైన భూతగణాలుగా, చరాచర సృష్టి, లయకర్తగా ఆయనే. బ్రహ్మగా, జగన్నాథుడిగా, జలాల్లో బ్రహ్మణ్గా, సమస్తానికి మూలంగా, అమృతకిరణుడిగా, జ్యోతుల నిలయంగా ఆయన వెలుగుతాడు. బ్రహ్మాన్ని వర్ణించేవారు ఆయననే ఋగ్వేద, సామవేద, పవిత్రమైన ఓంకారంగా చెబుతారు. 'హాయి, హాయి, హరే, హాయి, హువాహా' అంటూ ఆయనను స్తుతిస్తారు. దేవతాశ్రేష్ఠులు, సామగానం చేసే వారు, బ్రహ్మవేత్తలు ఆయనను కీర్తిస్తారు. యజుర్వేద, ఋగ్వేద, సామవేద, అథర్వణవేద స్వరూపుడవు. బ్రహ్మవేత్తలు, కల్ప, ఉపనిషత్తులకు పాండిత్యమున్న గణాలు, బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్రులు, వర్ణాశ్రమస్థులు అందరూ ఆయనను పూజిస్తారు. ఆయనే ఆశ్రమ గణాలు, మెరుపులు, మేఘగర్జనలు, సంవత్సరాలు, ఋతువులు, మాసాలు, పక్షాలు. కాల, కాష్ఠ, నిమిష, నక్షత్ర, యుగ విభాగాలు, ఎద్దుల కుంభాలు, పర్వత శిఖరాల రూపంగా ఆయన ఉన్నాడు. జంతువుల్లో సింహం, సర్పాల్లో తక్షకుడు, అనంతుడు, సముద్రాల్లో క్షీరసాగరంగా, మంత్రాల్లో ఓంకారంగా ఆయన వెలుగుతాడు. ఆయుధాల్లో వజ్రాయుధం, వ్రతాల్లో సత్యం, కామం, ద్వేషం, రాగం, మోహం, శాంతి, క్షమ—all are his forms. నిశ్చయ, స్థిరత్వం, లోభం, కామం, కోపం, విజయ, పరాజయ—all are his qualities. గద, బాణం, ధనుస్సు, ముసల, ముద్గర—all are his weapons. చేదించే, విరిగించే, కొట్టే, నాయకత్వం వహించే, సలహా ఇచ్చే స్వరూపాలు—all are his. ధర్మానికి పది లక్షణాలతో, అర్థ, కామ రూపాలతో ఆయన వెలుగుతాడు. చంద్రుడు, సముద్రం, నదులు, చెరువులు, సరస్సులు, లతలు, వల్లులు, గడ్డి, ఔషధి, పశువులు, మృగాలు, పక్షులు—అన్నీ ఆయన స్వరూపాలు. ద్రవ్య, క్రియ, గుణాలకు మూలంగా, కాల, పుష్ప, ఫలాల దాతగా, ఆదిలో, మధ్యలో, అంత్యంలో, గాయత్రి, ఓంకారంగా ఆయన వెలుగుతాడు. ఆయన ఆకుపచ్చ, ఎరుపు, నలుపు, నీలం, పసుపు, క్షణికరూపాలుగా, కద్రు, కపిల, బభ్రు, కపోత, మచ్చక రూపాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. సువర్ణరేతసుగా, సువర్ణుడుగా, సువర్ణనాముడుగా, సువర్ణప్రియుడుగా ఆయన పిలవబడతాడు. ఇంద్ర, యమ, వరుణ, కుబేర, అగ్ని, ఉత్ఫుల్ల, చిత్రభాను, స్వర్భాను, భాను—all are his forms. ఆహుతి, ఆహుతికర్త, ఆహుతిపాత్ర, ఆహుతి స్వరూపుడుగా, త్రిసౌపర్ణుడుగా, యజుర్వేదంలో శతరుద్రియంగా ఆయన వెలుగుతాడు. పవిత్రుల్లో పవిత్రుడు, మంగళాల్లో మంగళకరుడు, ప్రాణ, రజో, తమో గుణాలతో కూడిన సత్వ స్వరూపుడవు. ప్రాణ, అపాన, సమాన, ఉదాన, వ్యాన—all are his forms. కన్నులు తెరిచే, మూసే, ఆకలి, దాహం, జమ్ము—all are his activities. ఎరుపు శరీరంతో, పంజులతో, విస్తృతమైన నోరు, పెద్ద పొత్తికడుపుతో, శుద్ధ జటలు, ఆకుపచ్చ గడ్డంతో, నిక్కడగా నిలిచిన వెంట్రుకలతో, చరాచర రూపాలుగా ఆయన ఉన్నాడు. ఆయన అవయవాలే గానం, సంగీతం, నృత్యం. పాటలు, వాద్యాలపై మక్కువతో, చేపగా, వలగా, జలంగా, జయించలేనివాడిగా, జలసర్పంగా, గుడిసెలో నివసించేవాడిగా ఆయన తేజోరూపంగా వెలుగుతాడు. ఇలా, ఈ విశ్వరూపుడైన పరమేశ్వరునికి, సమస్త రూపాలా, లక్షణాలా, శక్తులా ఆయనకే నమస్కారం!