పవిత్రమైన బ్రహ్మాండ పురాణంలోని ఈ భాగంలో, మహర్షి భరద్వాజునికి మేధావి సూతుడు, మేరు పర్వతాన్ని చుట్టుముట్టిన దివ్య భూభాగాల విశేషాలను వివరిస్తూ, ఈ విధంగా కథను紡ుతాడు: మేరుపర్వతానికి సమీపంలో, దేవతలు ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా విహరించే నాలుగు ప్రసిద్ధ సరస్సులు ఉన్నాయి—అవి అరుణోద, మహాభద్ర, అసితోద, సమానసం. ఈ సరస్సుల చుట్టూ, మేరు తూర్పున కేశరాచలాలు విస్తరించి ఉన్నాయి. వాటిలో శాంతవాన్, చక్రకుఞ్జ, కురరీ, మాల్యవాన్, వీటికి నాయకత్వంగా వైకంకా పర్వతం ఉంది. మేరు దక్షిణాన త్రికూట, శిశిర, పతంగ, రుచక, నిషధాది పర్వతాలు కేశరపర్వతాలుగా నిలుస్తాయి. పశ్చిమాన శిఖివాస, సవైదూర్య, కపిల, గంధమాదన, వీటికి జానుధి ప్రధానంగా ఉంటూ, అక్కడి కేశరాచలాలను అలంకరిస్తాయి. మేరు పర్వతాన్ని ఆనుకుని, జఠర మొదలైన ప్రాంతాల్లో శంఖకూట, ఋషభ, హంస, నాగ తదితర పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఉత్తర దిక్కులో, కాలంజర మొదలైన కేశరాచలాలు విస్తరించి, అక్కడ 14,000 యోజనాల పొడవైన మహానగరం ఉంది. మేరు పర్వతం పైన, అక్కడే స్వర్గంలో, బ్రహ్మ దేవుని నగరం ఆకాశాంత విస్తృతంగా, ఎనిమిది దిక్కులు, దిక్కుల మధ్య ప్రాంతాలన్నింటిలోనూ వ్యాపించి ఉంది. అక్కడే, ఇంద్రుడు మరియు లోకపాలులందరి ప్రసిద్ధ నగరాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవన్నీ విష్ణువు పాదాలనుండి ఉదించాయి; చంద్రలోక ప్రాంతాన్ని నింపేస్తూ ప్రకాశిస్తుంటాయి. బ్రహ్మనగరం చుట్టూ, గంగా ఆకాశాన్నించి జారిపడి, నాలుగు దిక్కులుగా విడిపోయింది. ఆ నాలుగు ప్రవాహాలకు పేర్లు—సీత, అలకానంద, చక్షుస్సు, భద్ర. మొదటగా, సీత ప్రవాహం ఆకాశంలో పర్వతానికీ పర్వతానికి మధ్యగా ప్రయాణిస్తుంది. భద్ర, తూర్పు దిశగా సాగి, సార్ణవ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. అలకానంద, దక్షిణదారిలో భరతదేశాన్ని చేరుతుంది. అక్కడ ఏడు భాగాలుగా విడిపోయి సముద్రంలో కలుస్తుంది. చక్షుస్సు, పశ్చిమపు పర్వతాలను దాటి, మిగతా ప్రాంతాల్లో ప్రవహిస్తుంది. ఆమె, కేతుమాల భూమిని అనుసరించి, పశ్చిమ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. భద్ర, ఉత్తర పర్వతాలను, ఉత్తర కురులను దాటి, ఉత్తర సముద్రాన్ని చేరుతుంది. అనిల, నిషధ పర్వతశ్రేణులు, మాల్యవత్, గంధమాదన పర్వతాలు అక్కడ ఉన్నాయి. వీటి మధ్యలో, ఒక కమలదండపు ఆకారంలో మేరు పర్వతం నిలిచి ఉంది. చుట్టూ భరత, కేతుమాల, భద్రాశ్వ, కురు దేశాలు విస్తరించి ఉన్నాయి. ప్రపంచ పర్వతానికి ఆకులు, సరిహద్దు పర్వతాల వెలుపల ఉన్నాయి. జఠర, దేవకూట అనే రెండు పర్వతాలు సరిహద్దు పర్వతాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. అనిల, నిషధ పర్వతాలు దక్షిణం, ఉత్తరాన; గంధమాదన, కైలాస పర్వతాలు తూర్పు, పశ్చిమాన ఉన్నాయి. ఇవన్నీ ఎనభై యోజనాల పొడవునా సముద్రంలో నిలిచాయి. నిషధ, పరియాత్ర అనే రెండు పర్వతాలు కూడా సరిహద్దు పర్వతాలే. తూర్పు, పశ్చిమాన మేరు పర్వతానికి పక్కన ఇవే నిలుస్తాయి. త్రిశృంగ, జారుధి అనే పర్వతాలు ఉత్తర ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి. ఇవి తూర్పు-పశ్చిమ దిక్కులుగా సముద్రంలో విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇలా, మేరు పర్వతాన్ని చుట్టుముట్టి, ప్రతి దిక్కున రెండు చొప్పున, మహర్షి boundary పర్వతాలను వివరించాడు. అలాగే, నాలుగు దిక్కులలో మేరు చుట్టూ ఉన్న కేశరాచలాలు—శిత మొదలైనవి—అత్యంత రమణీయమై ఉంటాయని వివరించాడు. ఈ పర్వతాల లోయలు సిద్ధులు, చరణులు సంచరించే అద్భుతమైన ప్రదేశాలు. అక్కడ ప్రాచీన అరణ్యాలు ఉన్నాయి. ఆ ప్రదేశాల్లో లక్ష్మీ, విష్ణు, అగ్ని, సూర్య, ఇంద్ర, ఇతర దేవతల పుణ్యక్షేత్రాలు, మానవులు, కిన్నరులు అలంకరించినవిగా ఉన్నాయి. గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, దైత్యులు, దానవులు అక్కడి పర్వత లోయల్లో రాత్రింబవళ్ళూ ఆనందంగా విహరిస్తుంటారు. ఈ ప్రదేశాలు భూమిపై స్వర్గములుగా, ధర్మాత్ముల నివాసస్థానాలుగా ప్రసిద్ధి. దుష్టులు వంద జన్మలు పుట్టినా అక్కడికి చేరలేరు. భద్రాశ్వలో విష్ణువు హయగ్రీవ రూపంలో, కేతుమాలలో వరాహ రూపంలో, భరతదేశంలో కూర్మ రూపంలో, కురుదేశంలో మత్స్య రూపంలో, పరిపూర్ణ స్వరూపుడై హరి ఎక్కడికక్కడ ఉంటాడు. వాడు సర్వమునకూ ఆధారభూతుడై, సమస్తాన్ని వ్యాపించి ఉన్నాడు. కింపురుష మొదలైన ఎనిమిది ప్రాంతాల్లో, అక్కడ దుఃఖం, అలసట, బాధ, ఆకలి భయం ఉండవు. ప్రజలు ఆయురారోగ్యాలతో, కష్టరహితంగా, అన్ని దుఃఖాలనుండీ విముక్తులై ఉంటారు. వారి ఆయుష్షు పదివేలు లేదా పన్నెండు వేలు సంవత్సరాలు నిలకడగా ఉంటుంది. అక్కడ ఆకలి, దాహం వంటి మానవ బాధలు లేవు. అక్కడ కృత, త్రేత, తదితర యుగాల భావన లేదు. ప్రతి ప్రాంతంలో ఏడు మహాపర్వతాలు, వందలాది నదులు పుట్టుకొస్తాయి. ఈ విధంగా, సముద్రానికి ఉత్తరాన, హిమాలయానికి దక్షిణాన భరతవర్షం ఉంది. ఇక్కడే భరత వంశీయులు నివసిస్తారు. ఈ భూమి తొమ్మిది వేల యోజనాల పొడవున విస్తరించి ఉంటుంది. ఇక్కడే కర్మభూమి—ఇక్కడ పుణ్యకర్మలు చేసి, మనుషులు స్వర్గాన్ని, మోక్షాన్ని పొందవచ్చు. ఇక్కడ మహేంద్ర, మలయ, సహ్య, శుక్తిమాన్, ఋక్ష, వింధ్య, పరియాత్ర అనే ఏడు ముఖ్య పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ నుండే, స్వర్గానికి, మోక్షానికి, లేదా జంతుయోనికి, నరకానికి కూడా ప్రయాణం జరుగుతుంది. మరెక్కడా మానవులకు కర్మఫల భూమి లేదు. ఈ భరతదేశంలో తొమ్మిది భాగాలు ఉన్నాయి: ఇంద్రద్వీప, కసేతుమా, తామ్రపర్ణ, గభస్తిమాన్, నాగద్వీప, సౌమ్య, గంధర్వ, వారుణ, తొమ్మిదవది సముద్రంతో చుట్టుముట్టబడిన ద్వీపం. ఈ ద్వీపం దక్షిణం నుంచి ఉత్తరం వరకు వెయ్యి యోజనాలు విస్తరించింది. తూర్పున కిరాతులు, పశ్చిమాన యవనులు నివసిస్తున్నారు. ఇలా, మేరు చుట్టూ ఉన్న భూభాగాల మహిమను, వాటి దివ్యత్వాన్ని, భరతవర్ష విశిష్టతను మహర్షి వివరించాడు.