ஆஹர்தா ஸர்வயஜ்ஞாநாம் ஹயமேதாதிக்ரு'த் ததா தாநைர் யஜ்ஞைஸ் தபோபிஶ் ச தத்துல்யோ நாஸ்தி பூபதிஃ
அனைத்து யாகங்களையும், அசுவமேத யாகத்தையும் செய்தவர்; தானம், யாகம், தவம் ஆகியவற்றில் அவருக்கு சமமான வேறு எந்த மன்னனும் இல்லை.
ஸுவர்ணமணிமுக்தாநாம் கஜாஶ்வாநாம் ச பூபதிஃ ப்ரததௌ விப்ரமுக்யேப்யோ யாகே யாகே மஹாதநம்
அவர் ஒவ்வொரு யாகத்திலும் முதன்மை பிராமணர்களுக்கு பொன், மாணிக்கம், முத்து, யானை, குதிரை ஆகியவற்றை மிகுந்த அளவில் தந்தார்.
ஹஸ்த்யஶ்வரதமுக்யாநாம் கம்பலாஜிநவாஸஸாம் ரத்நாநாம் தநதாந்யாநாம் அந்தஸ் தஸ்ய ந வித்யதே
அவரது நாட்டில் யானைகள், குதிரைகள், ரதங்கள், நறுமணமான போர்வைகள், மிருகச்சரம்கள், ஆடைகள், ரத்தினங்கள், செல்வம், தானியம் ஆகியவற்றிற்கு எல்லை இல்லை.
ஏவம் ஸர்வதநைர் யுக்தோ குணைஃ ஸர்வைர் அலம்க்ரு'தஃ ஸர்வகாமஸம்ரு'த்தாத்மா குர்வந் ராஜ்யம் அகண்டகம்
இவ்வாறு எல்லா செல்வங்களும் உடையவராக, எல்லா நற்குணங்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்டவராக, எல்லா ஆசைகளும் நிறைவடைந்தவராக, துன்பமின்றி தனது அரசை நடத்தினார்.
தஸ்யேயம் மதிர் உத்பந்நா ஸர்வயோகேஶ்வரம் ஹரிம் கதம் ஆராதயிஷ்யாமி புக்திமுக்திப்ரதம் ப்ரபும்
அவருக்கு இப்படிப் பட்ட எண்ணம் தோன்றியது: 'எப்படி நான் எல்லா யோகிகளுக்கும் தலைவனான ஹரியை, அனுபவத்தையும் விடுதலையையும் தரும் பெருமானை வழிபடலாம்?'
விசார்ய ஸர்வஶாஸ்த்ராணி தந்த்ராண்ய் ஆகமவிஸ்தரம் இதிஹாஸபுராணாநி வேதாங்காநி ச ஸர்வஶஃ
அனைத்து நூல்களையும், தந்திரங்களையும், ஆகமங்களின் விரிவையும், இதிகாசங்கள், புராணங்கள், வேதங்களின் அங்கங்கள் ஆகிய அனைத்தையும் அவர் ஆராய்ந்தார்.
தர்மஶாஸ்த்ராணி ஸர்வாணி நியமாந் ரு'ஷிபாஷிதாந் வேதாங்காநி ச ஶாஸ்த்ராணி வித்யாஸ்தாநாநி யாநி ச
அனைத்து தர்ம நூல்களையும், முனிவர்கள் சொன்ன கட்டுப்பாடுகளையும், வேதங்களின் அங்கங்களையும், அறிவின் ஆதாரங்களையும் அவர் ஆராய்ந்தார்.
குரும் ஸம்ஸேவ்ய யத்நேந ப்ராஹ்மணாந் வேதபாரகாந் ஆதாய பரமாம் காஷ்டாம் க்ரு'தக்ரு'த்யோ ऽபவத் ததா
அவர் தன் ஆசானையும், வேதத்தில் தேர்ந்த பிராமணர்களையும் மிகுந்த முயற்சியுடன் சேவித்து, உயர்ந்த நிலையை அடைந்து, வாழ்க்கை குறிக்கோளை நிறைவேற்றினார்.
ஸம்ப்ராப்ய பரமம் தத்த்வம் வாஸுதேவாக்யம் அவ்யயம் ப்ராந்திஜ்ஞாநாத் அதீதஸ் து முமுக்ஷுஃ ஸம்யதேந்த்ரியஃ
வாசுதேவா என்று அழைக்கப்படும் அந்த அழியாத பரமார்த்தத்தை அடைந்து, மயக்கம், அறியாமை ஆகியவற்றை கடந்தவர் ஆனார்; விடுதலை விரும்பி, தனது five உணர்வுகளையும் அடக்கியவர் ஆனார்.
கதம் ஆராதயிஷ்யாமி தேவதேவம் ஸநாதநம் பீதவஸ்த்ரம் சதுர்பாஹும் ஶங்கசக்ரகதாதரம்
எப்படி நான் பசுமை ஆடையுடன், நான்கு கரங்களுடன், சங்கு, சக்கரம், கேடயம் ஏந்திய, எல்லா தேவாதிகளுக்கும் மேலான, சனாதன தேவனை வழிபடலாம்?
வநமாலாவ்ரு'தோரஸ்கம் பத்மபத்த்ராயதேக்ஷணம் ஶ்ரீவத்ஸோரஃஸமாயுக்தம் முகுடாங்கதஶோபிதம்
காட்டுப்பூக்களின் மாலையை மார்பில் அணிந்தவர், தாமரை இதழைப் போல அகன்ற கண்கள் உடையவர், மார்பில் ஸ்ரீவத்ஸம் குறியுடன், முக்குடும் வளையலும் ஒளிரும் அழகுடன் விளங்குபவர்.
ஸ்வபுராத் ஸ து நிஷ்க்ராந்த உஜ்ஜயிந்யாஃ ப்ரஜாபதிஃ பலேந மஹதா யுக்தஃ ஸப்ரு'த்யஃ ஸபுரோஹிதஃ
பிறகு, உஜ்ஜயினி நகரத்திலிருந்து அந்த ஜனங்களின் தலைவன், பெரிய படையுடன், தன் சேவகர்களும் புரோகிதர்களும் உடன் புறப்பட்டான்.
அநுஜக்முஸ் து தம் ஸர்வே ரதிநஃ ஶஸ்த்ரபாணயஃ ரதைர் விமாநஸம்காஶைஃ பதாகாத்வஜஸேவிதைஃ
அந்த அரசனை எல்லா ரதசுவாரிகள், ஆயுதம் கையில் எடுத்துக்கொண்டு, வானத்தில் பறக்கும் விமானங்களைப் போல தோற்றமுள்ள, கொடிகள் மற்றும் பறக்கைகள் அலங்கரிக்கப்பட்ட ரதங்களில் பின்தொடர்ந்தார்கள்.
ஸாதிநஶ் ச ததா ஸர்வே ப்ராஸதோமரபாணயஃ அஶ்வைஃ பவநஸம்காஶைர் அநுஜக்முஸ் து தம் ந்ரு'பம்
அதேபோல், எல்லா குதிரை வீரர்களும், கையில் வேல் மற்றும் கோல் பிடித்து, காற்றைப் போல வேகமான குதிரைகளில் அந்த அரசனை பின்தொடர்ந்தார்கள்.
ஹிமவத்ஸம்பவைர் மத்தைர் வாரணைஃ பர்வதோபமைஃ ஈஷாதந்தைஃ ஸதா மத்தைஃ ப்ரசண்டைஃ ஷஷ்டிஹாயநைஃ
இமயமலையில் பிறந்த, மதமாகிய, மலைபோல் பெரிய, சிறிது வளைந்த பல்லுகள் கொண்ட, எப்போதும் மதமாக, கொடுமையான, அறுபது வயது யானைகளும்,
ஹேமகக்ஷைஃ ஸபதாகைர் கண்டாரவவிபூஷிதைஃ அநுஜக்முஶ் ச தம் ஸர்வே கஜயுத்தவிஶாரதாஃ
பொன்னால் செய்யப்பட்ட கவசம் அணிந்து, கொடிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, மணி ஓசையால் ஒலிக்கச் செய்யப்பட்ட, யானை யுத்தத்தில் தேர்ச்சி பெற்றவர்கள் எல்லோரும் அந்த அரசனை பின்தொடர்ந்தார்கள்.
அஸம்க்யேயாஶ் ச பாதாதா தநுஷ்ப்ராஸாஸிபாணயஃ திவ்யமால்யாம்பரதரா திவ்யகந்தாநுலேபநாஃ
எண்ணிக்கையற்ற காலாளர்கள், வில்லும் வேலும் வாளும் கையில் எடுத்துக் கொண்டு, தெய்வீக மாலையும் உடையும் அணிந்து, தெய்வீக வாசனை பூசப்பட்டு,
அநுஜக்முஶ் ச தம் ஸர்வே யுவாநோ ம்ரு'ஷ்டகுண்டலாஃ ஸர்வாஸ்த்ரகுஶலாஃ ஶூராஃ ஸதா ஸம்க்ராமலாலஸாஃ
அவர்கள் எல்லோரும், இளம் வயதினர், ஜொலிக்கும் குண்டலங்கள் அணிந்து, எல்லா ஆயுதங்களிலும் நிபுணர்கள், வீரர்கள், எப்போதும் போர் ஆசையுடன் அந்த அரசனை பின்தொடர்ந்தார்கள்.
அந்தஃபுரநிவாஸிந்யஃ ஸ்த்ரியஃ ஸர்வாஃ ஸ்வலம்க்ரு'தாஃ பிம்பௌஷ்டசாருதஶநாஃ ஸர்வாபரணபூஷிதாஃ
அந்தரங்க மாளிகையில் வாழும் பெண்கள், முழுமையாக அலங்கரிக்கப்பட்டு, பிம்ப பழம் போல் சிவந்த உதடுகளும் அழகான பற்களும் கொண்டு, எல்லா ஆபரணங்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்டு,
திவ்யவஸ்த்ரதராஃ ஸர்வா திவ்யமால்யவிபூஷிதாஃ திவ்யகந்தாநுலிப்தாங்காஃ ஶரச்சந்த்ரநிபாநநாஃ
அவர்கள் எல்லோரும் தெய்வீக உடை அணிந்து, தெய்வீக மலர்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, தெய்வ வாசனை உடம்பில் பூசப்பட்டு, அகிலமழை மாத சந்திரனைப் போல் முகம் ஜொலித்து,
ஸுமத்யமாஶ் சாருவேஷாஶ் சாருகர்ணாலகாஞ்சிதாஃ தாம்பூலரஞ்ஜிதமுகா ரக்ஷிபிஶ் ச ஸுரக்ஷிதாஃ
மெல்லிய இடை, அழகான ஆடை, அழகாக சுருளிய கூந்தல், பாக்கால் சிவந்த வாயும், பாதுகாவலர்களால் நன்றாக பாதுகாக்கப்பட்டும்,
யாநைர் உச்சாவசைஃ ஶுப்ரைர் மணிகாஞ்சநபூஷிதைஃ உபகீயமாநாஸ் தாஃ ஸர்வா காயநைஃ ஸ்துதிபாடகைஃ
உயர்ந்தும் தாழ்ந்தும் உள்ள, வெண்மை மின்னும், மணியும் பொன்னும் அலங்கரிக்கப்பட்ட வாகனங்களில், பாடகர்களும் புகழ் பாடும் வாசகர்களும் பாடிக்கொண்டு சென்றார்கள்.
வேஷ்டிதாஃ ஶஸ்த்ரஹஸ்தைஶ் ச பத்மபத்த்ராயதேக்ஷணாஃ ப்ராஹ்மணாஃ க்ஷத்ரியா வைஶ்யா அநுஜக்முஶ் ச தம் ந்ரு'பம்
ஆயுதம் ஏந்திய காவலாளர்களால் சூழப்பட்டு, தாமரை இதழைப் போல் நீளமான கண்கள் கொண்ட, பிராமணர், சத்திரியர், வைசியர் ஆகியோரும் அந்த அரசனை பின்தொடர்ந்தார்கள்.
வணிக்க்ராமகணாஃ ஸர்வே நாநாபுரநிவாஸிநஃ தநை ரத்நைஃ ஸுவர்ணைஶ் ச ஸதாராஃ ஸபரிச்சதாஃ
எல்லா வணிகக் குழுக்கள் மற்றும் பல நகரங்களில் வாழும் மக்கள், தங்கள் செல்வம், ரத்தினங்கள், பொன்னும், தங்கள் மனைவிகளும் உடனிருந்த சேவகர்களும் சேர்ந்து சென்றார்கள்.
அஸ்த்ரவிக்ரயகாஶ் சைவ தாம்பூலபண்யஜீவிநஃ த்ரு'ணவிக்ரயகாஶ் சைவ காஷ்டவிக்ரயகாரகாஃ
ஆயுதம் விற்பவர்கள், பாக்கு விற்பவர்கள், புல் விற்பவர்கள், மரம் விற்பவர்கள் ஆகியோரும்,
ரங்கோபஜீவிநஃ ஸர்வே மாம்ஸவிக்ரயிணஸ் ததா தைலவிக்ரயகாஶ் சைவ வஸ்த்ரவிக்ரயகாஸ் ததா
நாடக மேடையில் வாழ்வை நடத்துவோர், இறைச்சி விற்பவர்கள், எண்ணெய் விற்பவர்கள், துணி விற்பவர்கள் ஆகியோரும்,
பலவிக்ரயிணஶ் சைவ பத்த்ரவிக்ரயிணஸ் ததா ததா ஜவஸஹாராஶ் ச ரஜகாஶ் ச ஸஹஸ்ரஶஃ
பழம் விற்பவர்கள், இலை விற்பவர்கள், சுமை தூக்கும் தொழிலாளர்கள், தூக்குவார்கள் ஆகியோரும் ஆயிரக்கணக்கில் இருந்தார்கள்.
கோபாலா நாபிதாஶ் சைவ ததாந்யே வஸ்த்ரஸூசகாஃ மேஷபாலாஶ் சாஜபாலா ம்ரு'கபாலாஶ் ச ஹம்ஸகாஃ
கறவை மேய்ப்பவர்கள், கப்பர், உடை தையல் செய்வோர், ஆடு மேய்ப்பவர்கள், செம்மறி மேய்ப்பவர்கள், மான் மேய்ப்பவர்கள், அன்னப்பறவை வளர்ப்பவர்கள் ஆகியோரும்,
தாந்யவிக்ரயிணஶ் சைவ ஸக்துவிக்ரயிணஶ் ச யே குடவிக்ரயிகாஶ் சைவ ததா லவணஜீவிநஃ
அரிசி விற்பவர்கள், சட்டு மாவு விற்பவர்கள், வெல்லம் விற்பவர்கள், உப்பை விற்பவர்கள் ஆகியோரும்,
காயநா நர்தகாஶ் சைவ ததா மங்கலபாடகாஃ ஶைலூஷாஃ கதகாஶ் சைவ புராணார்தவிஶாரதாஃ
பாடகர்கள், நடனக்காரர்கள், மங்கள பாடல்கள் பாடுவோர், நாடகக்காரர்கள், கதையாளர், புராண அர்த்தத்தில் தேர்ந்தவர்கள் ஆகியோரும் இருந்தார்கள்.