விசித்ரரூபோ விஶ்வாத்மா ஏகாக்ஷர இதி ஸ்ம்ரு'தஃ த்ரு'தம் ஏகாத்மகம் யேந க்ரு'த்ஸ்நம் த்ரைலோக்யம் ஆத்மநா
வியப்பூட்டும் உருவம் உடையவன், உலகின் ஆத்மா, ஓர் எழுத்தாக நினைவில் கொள்ளப்படுகிறவன், அவன் தன் ஆத்மாவால் மூன்று உலகத்தையும் ஒன்றாகக் கட்டி வைத்திருக்கிறான்.
ததைவ பஹுரூபத்வாத் விஶ்வரூப இதி ஶ்ருதஃ ஏஷ வை விக்ரியாபந்நஃ ஸ்ரு'ஜத்ய் ஆத்மாநம் ஆத்மநா
அதேபோல், பல வடிவங்கள் கொண்டதால், அவனை உலகம் முழுவதும் பரவிய உருவம் என்று சொல்கிறார்கள்; இவன் தானே மாற்றம் பெற்று, தன்னால் தன்னை உருவாக்குகிறான்.
ப்ரதாநம் தஸ்ய ஸம்யோகாத் உத்பந்நம் ஸுமஹத் புரம் அஹம்காரம் மஹாதேஜாஃ ப்ரஜாபதிநமஸ்க்ரு'தம்
அவனது பிரதானத்துடன் சேர்ந்து, மிகப்பெரிய நகரம் தோன்றுகிறது; அது பெரும் ஒளி உடைய அகங்காரம், உயிர்கள் எல்லாம் வணங்கும் பெருமை உடையது.
அவ்யக்தாத் வ்யக்திம் ஆபந்நம் வித்யாஸர்கம் வதந்தி தம் மஹாந்தம் சாப்ய் அஹம்காரம் அவித்யாஸர்க ஏவ ச
அறியப்படாததிலிருந்து அறியப்படுவது தோன்றுகிறது; இதை அறிவு உருவாக்கம் என்று கூறுவர். பெரும் அகங்காரம் மற்றும் அறியாமை உருவாக்கமும் பேசப்படுகிறது.
அசரஶ் ச சரஶ் சைவ ஸமுத்பந்நௌ ததைகதஃ வித்யாவித்யேதி விக்யாதே ஶ்ருதிஶாஸ்த்ராநுசிந்தகைஃ
இயங்காததும், இயங்குவதும் இரண்டும் ஒன்றாகப் பிறக்கின்றன; இவை அறிவும் அறியாமையும் என்று, வேத நூல்களும் சிந்தனையாலும் அறியப்படுகின்றன.
பூதஸர்கம் அஹம்காராத் த்ரு'தீயம் வித்தி பார்திவ அஹம்காரேஷு ந்ரு'பதே சதுர்தம் வித்தி வைக்ரு'தம்
அகங்காரத்திலிருந்து உயிர்கள் உருவாகும், இதை மூன்றாவது உருவாக்கம் என்று அறிக, அரசனே. அகங்காரங்களில் நான்காவது உருவாக்கம் மாற்றம் பெற்றதாகும் என்பதை அறிக.
வாயுர் ஜ்யோதிர் அதாகாஶம் ஆபோ ऽத ப்ரு'திவீ ததா ஶப்தஸ்பர்ஶௌ ச ரூபம் ச ரஸோ கந்தஸ் ததைவ ச
காற்று, ஒளி, ஆகாயம், நீர், பூமி, ஒலி, தொடுதல், உருவம், சுவை, வாசனை ஆகியவை.
ஏவம் யுகபத் உத்பந்நம் தஶவர்கம் அஸம்ஶயம் பஞ்சமம் வித்தி ராஜேந்த்ர பௌதிகம் ஸர்கம் அர்தக்ரு'த்
இவ்வாறு, பத்து வகைகள் ஒரே நேரத்தில் சந்தேகமின்றி தோன்றுகின்றன. ஐந்தாவது உருவாக்கம் பொருள்களை உருவாக்கும் பஞ்சபூத உருவாக்கம் என்று அறிக, அரசர்களில் தலைவனே.
ஶ்ரோத்ரம் த்வக் சக்ஷுஷீ ஜிஹ்வா க்ராணம் ஏவ ச பஞ்சமம் வாக் ஹஸ்தௌ சைவ பாதௌ ச பாயுர் மேட்ரம் ததைவ ச
செவி, தோல், கண்கள், நாக்கு, மூக்கு ஐந்தாவது, பேச்சு, கைகள், கால்கள், கழிவறை, பிறப்புறுப்பு ஆகியவை.
புத்தீந்த்ரியாணி சைதாநி ததா கர்மேந்த்ரியாணி ச ஸம்பூதாநீஹ யுகபந் மநஸா ஸஹ பார்திவ
இவை அறிவாற்றல் உடல்கள், அதுபோல் செயல் உடல்கள், இவை அனைத்தும் மனதுடன் சேர்ந்து ஒரே நேரத்தில் தோன்றுகின்றன, அரசனே.
ஏஷா தத்த்வசதுர்விம்ஶா ஸர்வாக்ரு'திஃ ப்ரவர்ததே யாம் ஜ்ஞாத்வா நாபிஶோசந்தி ப்ராஹ்மணாஸ் தத்த்வதர்ஶிநஃ
இதுவே இருபத்து நான்கு தத்துவங்களும், எல்லா உருவங்களிலும் செயல்படுகிறது. இதை அறிந்த உண்மை அறிந்த பிராமணர்கள் துயரப்படுவதில்லை.
ஏவம் ஏதத் ஸமுத்பந்நம் த்ரைலோக்யம் இதம் உத்தமம் வேதிதவ்யம் நரஶ்ரேஷ்ட ஸதைவ நரகார்ணவே
இவ்வாறு இந்த சிறந்த மூன்று உலகமும் தோன்றியுள்ளது; மனிதர்களில் சிறந்தவரே, இந்த நரகக் கடலில் எப்போதும் இதை அறிந்து கொள்ள வேண்டும்.
ஸயக்ஷபூதகந்தர்வே ஸகிம்நரமஹோரகே ஸசாரணபிஶாசே வை ஸதேவர்ஷிநிஶாசரே
யக்ஷர், பூதங்கள், கந்தர்வர், கிம்புருடர், பெரிய பாம்புகள், சாரணர்கள், பிசாசுகள், தேவர்கள், முனிவர்கள், இரவில் சஞ்சரிப்பவர்கள் ஆகியோருடன்.
ஸதம்ஶகீடமஶகே ஸபூதிக்ரு'மிமூஷகே ஶுநி ஶ்வபாகே சைணேயே ஸசாண்டாலே ஸபுல்கஸே
எறும்புகள், பூச்சிகள், கொசுக்கள், அழுகிய புழுக்கள், எலி, நாய், நாயைத் தின்னும் மக்கள், பறவைகள், சண்டாளர்கள், புல்கசர்கள் ஆகியோருடன்.
ஹஸ்த்யஶ்வகரஶார்தூலே ஸவ்ரு'கே கவி சைவ ஹ யா ச மூர்திஶ் ச யத் கிம்சித் ஸர்வத்ரைதந் நிதர்ஶநம்
யானை, குதிரை, பன்றி, புலி, ஓநாய், பசு மற்றும் எவ்வகை உருவிலும் காணப்படும் அனைத்திலும் இதுவே அவன் வெளிப்பாடு என்பதை அறிக.
ஜலே புவி ததாகாஶே நாந்யத்ரேதி விநிஶ்சயஃ ஸ்தாநம் தேஹவதாம் ஆஸீத் இத்ய் ஏவம் அநுஶுஶ்ரும
தண்ணீரிலும், பூமியிலும், ஆகாயத்திலும் மட்டுமே உடலுள்ள உயிர்கள் வாழ்ந்தன; வேறு எங்கும் இல்லை என்பதே உறுதி. இதையே நாம் கேட்டுள்ளோம்.
க்ரு'த்ஸ்நம் ஏதாவதஸ் தாத க்ஷரதே வ்யக்தஸம்ஜ்ஞகஃ அஹந்ய் அஹநி பூதாத்மா யச் சாக்ஷர இதி ஸ்ம்ரு'தம்
பிரியமானவனே, வெளிப்படையாகக் காணப்படும் எல்லாம் நாளுக்கு நாள் அழிகின்றன; அழியாதது என்றழைக்கப்படும் அதுவே உயிர்களின் ஆதாரம்.
ததஸ் தத் க்ஷரம் இத்ய் உக்தம் க்ஷரதீதம் யதா ஜகத் ஜகந் மோஹாத்மகம் சாஹுர் அவ்யக்தாத் வ்யக்தஸம்ஜ்ஞகம்
அதனால், இது அழிவதால்தான் அழிவானது என்று கூறப்படுகிறது; மாயையால் ஆன இந்த உலகம், வெளிப்படையாக இருப்பது, வெளிப்படாததிலிருந்து தோன்றியது என்று சொல்லப்படுகிறது.
மஹாம்ஶ் சைவாக்ஷரோ நித்யம் ஏதத் க்ஷரவிவர்ஜநம் கதிதம் தே மஹாராஜ யஸ்மாந் நாவர்ததே புநஃ
அழிவில்லாத பெரியது என்றும் நிலைத்திருக்கும்; அழிவிலிருந்து விலகியதாகும். இதை உனக்கு சொன்னேன், மகாராஜா, ஏனெனில் அதிலிருந்து மீண்டும் பிறப்பு இல்லை.
பஞ்சவிம்ஶதிகோ ऽமூர்தஃ ஸ நித்யஸ் தத்த்வஸம்ஜ்ஞகஃ ஸத்த்வஸம்ஶ்ரயணாத் தத்த்வம் ஸத்த்வம் ஆஹுர் மநீஷிணஃ
இருபத்தைந்து ஆம், உருவமற்றது என்றும், என்றும் நிலைத்திருப்பதாகவும், தத்துவம் என்று அழைக்கப்படுகிறது. அது சுத்தத்துடன் இணைந்திருப்பதால், அறிவாளிகள் அதை சத்துவம் என்று கூறுகிறார்கள்.
யத் அமூர்திஃ ஸ்ரு'ஜத் வ்யக்தம் தந் மூர்திம் அதிதிஷ்டதி சதுர்விம்ஶதிமோ வ்யக்தோ ஹ்ய் அமூர்திஃ பஞ்சவிம்ஶகஃ
அந்த உருவமற்றது வெளிப்பட்டதை உருவாக்கி, அதில் தங்கி இருக்கிறது; இருபத்திநான்காவது வெளிப்பட்டது, உருவமற்றது இருபத்திஐந்தாவது.
ஸ ஏவ ஹ்ரு'தி ஸர்வாஸு மூர்திஷ்வ் ஆதிஷ்டதாத்மவாந் சேதயம்ஶ் சேதநோ நித்யம் ஸர்வமூர்திர் அமூர்திமாந்
அவன் தானே எல்லா உருவங்களின் உள்ளத்தில் தங்கி, எப்போதும் விழிப்புடன், அறிவுடன், எல்லா உருவங்களிலும் உருவமற்றவனாக இருக்கிறான்.
ஸர்கப்ரலயதர்மேண ஸ ஸர்கப்ரலயாத்மகஃ கோசரே வர்ததே நித்யம் நிர்குணோ குணஸம்ஜ்ஞிதஃ
உருவாக்கம் மற்றும் அழிவின் இயல்பினால், அவன் உருவாக்கமும் அழிவும் கொண்டவனாக, எப்போதும் உலகில் செயல்படுகிறான்; குணமில்லாதவனாக இருந்தும், குணங்களால் அழைக்கப்படுகிறான்.
ஏவம் ஏஷ மஹாத்மா ச ஸர்கப்ரலயகோடிஶஃ விகுர்வாணஃ ப்ரக்ரு'திமாந் நாபிமந்யேத புத்திமாந்
இவ்வாறு, இந்த மகான் எண்ணற்ற உருவாக்கம் மற்றும் அழிவை நிகழ்த்துகிறான்; இயற்கை கொண்டிருந்தும், அறிவுள்ளவனே, அவனை அதில் பிணைந்தவன் என்று கருத வேண்டாம்.
தமஃஸத்த்வரஜோயுக்தஸ் தாஸு தாஸ்வ் இஹ யோநிஷு லீயதே ப்ரதிபுத்தத்வாத் அபுத்தஜநஸேவநாத்
இங்கு, இருள், சத்துவம், ரஜஸ் ஆகியவற்றுடன் கூடியவன், விழிப்பும் அறியாமையுள்ளவர்களைச் சேவிப்பதாலும், பல்வேறு பிறப்புகளில் கலந்து கொள்கிறான்.
ஸஹவாஸநிவாஸத்வாத் பாலோ ऽஹம் இதி மந்யதே யோ ऽஹம் ந ஸோ ऽஹம் இத்ய் உக்தோ குணாந் ஏவாநுவர்ததே
வாசனைகளுடன் சேர்ந்து வாழ்வதால், 'நான் சிறுவன்' என்று நினைக்கிறான்; ஆனால் 'நான் அந்த நான் அல்ல' என்று அறிந்தவன் குணங்களை மட்டுமே பின்பற்றுகிறான்.
தமஸா தாமஸாந் பாவாந் விவிதாந் ப்ரதிபத்யதே ரஜஸா ராஜஸாம்ஶ் சைவ ஸாத்த்விகாந் ஸத்த்வஸம்ஶ்ரயாத்
இருளால், இருளான பல்வேறு நிலைகளை அடைகிறான்; ரஜஸால், அதற்கேற்ற நிலைகளை அடைகிறான்; சத்துவத்தை சார்ந்ததால், சத்துவ நிலைகளை அடைகிறான்.
ஶுக்லலோஹிதக்ரு'ஷ்ணாநி ரூபாண்ய் ஏதாநி த்ரீணி து ஸர்வாண்ய் ஏதாநி ரூபாணி ஜாநீஹி ப்ராக்ரு'தாநி து
வெள்ளை, சிவப்பு, கருப்பு என்ற மூன்று வடிவங்கள் உள்ளன; இவை அனைத்தும் இயற்கையிலிருந்து தோன்றியவை என்பதை அறிக.
தாமஸா நிரயம் யாந்தி ராஜஸா மாநுஷாந் அத ஸாத்த்விகா தேவலோகாய கச்சந்தி ஸுகபாகிநஃ
இருளுடையவர்கள் நரகத்திற்குச் செல்கிறார்கள்; ரஜஸுடையவர்கள் மனித பிறவியை அடைகிறார்கள்; சத்துவம் கொண்டவர்கள் ஆனந்தமாகத் தெய்வலோகத்திற்குச் செல்கிறார்கள்.
நிஷ்கேவலேந பாபேந திர்யக்யோநிம் அவாப்நுயாத் புண்யபாபேஷு மாநுஷ்யம் புண்யமாத்ரேண தேவதாஃ
முழுமையான பாவத்தால் விலங்குப் பிறவி கிடைக்கும்; புண்ணியம் மற்றும் பாவம் இரண்டும் இருந்தால் மனித பிறவி; புண்ணியம் மட்டும் இருந்தால் தெய்வ நிலை கிடைக்கும்.