द्वीपश् चैव समुद्रश् च समानौ द्विगुणौ परौ पयांसि सर्वदा सर्वसमुद्रेषु समानि वै
न्यूनातिरिक्तता तेषां कदाचिन् नैव जायते स्थालीस्थम् अग्निसंयोगाद् उद्रेकि सलिलं यथा
तथेन्दुवृद्धौ सलिलम् अम्भोधौ मुनिसत्तमाः अन्यूनानतिरिक्ताश् च वर्धन्त्य् आपो ह्रसन्ति च
उदयास्तमने त्व् इन्दोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः दशोत्तराणि पञ्चैव अङ्गुलानां शतानि च
अपां वृद्धिक्षयौ दृष्टौ सामुद्रीणां द्विजोत्तमाः भोजनं पुष्करद्वीपे तत्र स्वयम् उपस्थितम्
भुञ्जन्ति षड्रसं विप्राः प्रजाः सर्वाः सदैव हि स्वादूदकस्य परितो दृश्यते लोकसंस्थितिः
द्विगुणा काञ्चनी भूमिः सर्वजन्तुविवर्जिता लोकालोकस् ततः शैलो योजनायुतविस्तृतः
उच्छ्रयेणापि तावन्ति सहस्राण्य् आवलोहि सः ततस् तमः समावृत्य तं शैलं सर्वतः स्थितम्
तमश् चाण्डकटाहेन समन्तात् परिवेष्टितम् पञ्चाशत्कोटिविस्तारा सेयम् उर्वी द्विजोत्तमाः
सहैवाण्डकटाहेन सद्वीपा समहीधरा सेयं धात्री विधात्री च सर्वभूतगुणाधिका आधारभूता जगतां सर्वेषां सा द्विजोत्तमाः
विस्तार एष कथितः पृथिव्या मुनिसत्तमाः सप्ततिस् तु सहस्राणि तदुच्छ्रायो ऽपि कथ्यते
दशसाहस्रम् एकैकं पातालं मुनिसत्तमाः अतलं वितलं चैव नितलं सुतलं तथा
तलातलं रसातलं पातालं चापि सप्तमम् कृष्णा शुक्लारुणा पीता शर्करा शैलकाञ्चनी
भूमयो यत्र विप्रेन्द्रा वरप्रासादशोभिताः तेषु दानवदैतेयजातयः शतशः स्थिताः
नागानां च महाङ्गानां ज्ञातयश् च द्विजोत्तमाः स्वर्लोकाद् अपि रम्याणि पातालानीति नारदः
प्राह स्वर्गसदोमध्ये पातालेभ्यो गतो दिवम् आह्लादकारिणः शुभ्रा मणयो यत्र सुप्रभाः
नागाभरणभूषाश् च पातालं केन तत्समम् दैत्यदानवकन्याभिर् इतश् चेतश् च शोभिते
पाताले कस्य न प्रीतिर् विमुक्तस्यापि जायते दिवार्करश्मयो यत्र प्रभास् तन्वन्ति नातपम्
शशिनश् च न शीताय निशि द्योताय केवलम् भक्ष्यभोज्यमहापानमदमत्तैश् च भोगिभिः
यत्र न ज्ञायते कालो गतो ऽपि दनुजादिभिः वनानि नद्यो रम्याणि सरांसि कमलाकराः
पुंस्कोकिलादिलापाश् च मनोज्ञान्य् अम्बराणि च भूषणान्य् अतिरम्याणि गन्धाद्यं चानुलेपनम्
वीणावेणुमृदङ्गानां निःस्वनाश् च सदा द्विजाः एतान्य् अन्यानि रम्याणि भाग्यभोग्यानि दानवैः
दैत्योरगैश् च भुज्यन्ते पातालान्तरगोचरैः पातालानाम् अधश् चास्ते विष्णोर् या तामसी तनुः
शेषाख्या यद्गुणान् वक्तुं न शक्ता दैत्यदानवाः यो ऽनन्तः पठ्यते सिद्धैर् देवदेवर्षिपूजितः
सहस्रशिरसा व्यक्तः स्वस्तिकामलभूषणः फणामणिसहस्रेण यः स विद्योतयन् दिशः
सर्वान् करोति निर्वीर्यान् हिताय जगतो ऽसुरान् मदाघूर्णितनेत्रो ऽसौ यः सदैवैककुण्डलः
किरीटी स्रग्धरो भाति साग्निश्वेत इवाचलः नीलवासा मदोत्सिक्तः श्वेतहारोपशोभितः
साभ्रगङ्गाप्रपातो ऽसौ कैलासाद्रिर् इवोत्तमः लाङ्गलासक्तहस्ताग्रो बिभ्रन् मुशलम् उत्तमम्
उपास्यते स्वयं कान्त्या यो वारुण्या च मूर्तया कल्पान्ते यस्य वक्त्रेभ्यो विषानलशिखोज्ज्वलः
संकर्षणात्मको रुद्रो निष्क्रम्यात्ति जगत्त्रयम् स बिभ्रच्छिखरीभूतम् अशेषं क्षितिमण्डलम्