तदा पापकर्मा कंसः निश्चित्य रामजनार्दनयोः वधाय मनः कृत्वा, अक्रूरं प्रीत्या संबोधितवान्। ‘‘भो महाभाग! मम वचनानि शृणु, यथा मम प्रियं स्यात्। त्वं स्वसारथ्येन शीघ्रं नन्दगोकुलं गच्छ। तत्र वसुदेवसुतौ, विष्णोः अंशसम्भूतौ, मम विनाशाय जातौ, दुष्टौ च, तत्र वृद्धिं प्राप्नुतः। चतुर्दश्यां दिवसे महान् धनुर्वेदोत्सवः भविष्यति; तत्र त्वं तौ समानीय मल्लयुद्धाय नय। चाणूरः मुश्टिकश्च, मम युद्धविशारदौ मल्लौ, ताभ्यां संग्रामं करिष्यतः; सर्वं जगत् तयोः युद्धं पश्यतु। कुबलयापीडो नाम गजः, मुख्यमहामात्रेण प्रेरितः, वसुदेवसुतौ तौ बालावपि दुष्टाविति हत्वा नाशयिष्यति। तयोः वधात् परं वसुदेवं, नन्दगोपं, तं च पापिनं, पितरं च उग्रसेनं चोभौ दुर्मनसौ हनिष्यामि। ततः सर्वं गवां संपदं च गोकुलस्य, मम मृत्युकामानां शत्रूणां, अहं हरिष्यामि। त्वां विहाय, भो महाभाग, अन्ये सर्वे यादवाः पापिनः; अहं तान् एकैकशः नाशयिष्यामि। ततः सर्वशत्रुविनिर्मुक्तं यादवहीनं राज्यं शासिष्यामि; अतः मम प्रीत्यर्थं, महाबाहो, त्वं गच्छ। यथा गोपाः शीघ्रं तैलदधिसम्पर्कं महिषाय वहन्ति, तथा त्वमपि तैः सह वद।’’ एवं कंसेन समादिष्टः, भक्तिमान् अक्रूरः हृष्टमानसः अभवत्—‘‘श्वो मम कृष्णदर्शनं भविष्यति’’ इति चिन्तयन्। ‘‘एवं भविष्यति’’ इति प्रत्युवाच, ततः शीघ्रं रथमारुह्य, मधुप्रियः सः मथुरानगरात् निर्गतः। एतेनैव काले, केशिनामकः बलवान् असुरः, कंसस्य दूतः सन्, कृष्णवधकामनया वृन्दावनं प्राप्तः। तस्य खुराघातैः पृथिव्याः तलं विदीर्णम्, केशरप्रहारैः मेघाः कम्पिताः, सूर्यचन्द्रमार्गेण सः गोकुलं प्रति पुनः प्रवृत्तः। तस्य हिन्हानदेन, गोपगोप्यः केशिदानवात् भीताः, गोविन्दं शरणं जग्मुः। तेषां ‘‘त्राहि त्राहि’’ इति क्रन्दनं श्रुत्वा, गोविन्दः मेघनिनादनिभगम्भीरया वाचा प्रोवाच— ‘‘अलमत्र भयं, गोपाः! किं केशेः सम्मुखे भवतः वीर्यं नश्यति? किमेतत् नगण्यं हिन्हायमानं दुष्टं हयम्, यदर्थं यूयं सन्त्रस्ताः? आगच्छ, आगच्छ, पापिन्! अहं कृष्णः, पूषावद् धनुर्धरः; तव सर्वदन्तान् मुखात् निष्कासयिष्यामि।’’ एवं उक्त्वा, गोविन्दः केशिं प्रति गतः। केशिः विकटमुखः तं प्रति धावन्। जनार्दनः स्वबाहुं सर्पाकारं कृत्वा, केशिदुष्टस्य मुखे न्यवेशयत्। तदा कृष्णस्य बाहुप्रवेशेन, केशेः दन्ताः श्वेतमेघसमानाः भग्नाः। कृष्णस्य बाहुः केशेः कायान्तर्गतः, तस्य विनाशाय, रोगस्य उपेक्षायां वृद्धिवत्, विस्तारमवाप्तवान्। तस्य ओष्ठौ विदीर्णौ, बहु फेनितरक्तं वमन्, विवृतमुखः, बद्धबन्धनः विमुक्तः चाभवत्। भूमौ सः पपात, मलमूत्रं मुञ्चन्, स्वेदसिक्ततनुः, क्लान्तः, शक्तिहीनश्च। स तु घोरासुरः, विवृतमुखः, कृष्णबाहुप्रहारात्, विद्युद्भिन्नतरु इव, द्विधा पतितः। तस्य द्वे पादौ, पृष्ठं, पुच्छं, अर्धकर्णं, एकं नेत्रं, नासिका च, द्विधा विभक्तः केशिः, पृथग्भूतः शोभमानः अपतत्। केशिनं हत्वा, कृष्णः गोपैः परिवृतः, हृष्टः, क्लेशरहितः, प्रसन्नः च तत्र स्थितवान्। तदा गोपगोप्यः, केशिवधं दृष्ट्वा, विस्मिताः, पद्मलोचनं कृष्णं, प्रियं प्रियंवदं च, स्तुत्वा तुष्टाः। तस्मिन्नन्तरे, नारदऋषिः, शीघ्रगामी, मेघतलस्थः, तत्र आगतः; केशिवधं दृष्ट्वा, हृष्टचित्तः अभवत्। ‘‘साधु साधु, विश्वेश! अच्युत! केवलं लीलया त्वया एषः केशिः, देवदुःखदः, हतः। मधुसूदन! त्वया कृतानि पुण्यानि कर्माणि लोके विस्मयं जनयन्ति; तेन मम हृदयं तुष्टम्। इन्द्रादयः देवाः अपि अस्य अश्वस्य भीताः आसन्, कृष्ण! तस्य केशरप्रहारैः, हिन्हानदेन, मेघान् विक्षिपन् सः उन्मत्तः आसीत्। त्वया, जनार्दन, एषः दुष्टः केशिः हतः; तस्मात् त्वं लोके ‘केशव’ इति कीर्तिं गमिष्यसि। अद्याहं गच्छामि; कंसयुद्धे पुनरागमिष्यामि। परश्वस्तन्यां दिवसे त्वां, केशिनाशन, द्रक्ष्यामि। यदा कंसः उग्रसेनात्मजः स्वसैन्यैः सह विनाशं गमिष्यति, तदा त्वं, पृथ्वीधर, जगद्भारनाशकः भविष्यसि। तत्र बहुविधानि युद्धानि त्वया, जनार्दन, नेतव्यानि; अहं तानि भूमौ द्रक्ष्यामि। अतः अहं गच्छामि, गोविन्द; महत् दिव्यं कर्म त्वया कृतम्। त्वया पूजितः, अहं गच्छामि; स्वस्ति ते, अहं प्रयामि।’’ एवं नारदस्य गच्छति, कृष्णः, अविकम्पितः, गोकुलं प्रविश्य, गोपैः सहितः, गोपीजनलोचनानां एकमेव लक्ष्यभूतः अभवत्।