एकदा गोप्यः काचित् सुशोभनभुजा मधुसूदनं सङ्गीतकुशलं सङ्गीते स्तुतौ च कुशलं सस्नेहम् आलिङ्ग्य चुम्बितवती। ताः गोप्यः हर्याः भुजयोः आलिङ्गनं कृत्वा तस्य कपोलस्पर्शस्य कामनया स्वशरीरं स्वेदरोमाञ्चैः आच्छादितं दृष्टवन्त्यः। श्रीकृष्णः उच्चस्वरेण रासगीतम् आलापयन् यदा गायति स्म, तदा गोप्यः द्रुततरं "कृष्ण! कृष्ण!" इति प्रत्युत्तरं जगुः। यदा स भगवान् ताभ्यः दूरं गतवान्, तदा ताः गोप्यः तं अनुसृत्य, नूपुरध्वनिं कुर्वन्त्यः, प्रवाहस्य प्रतिकूलं च अनुकूलं च हरिं समीपं समागताः। तस्मिन् काले मधुसूदनः गोप्यः परिवृत्य तासां सङ्गमेन हृष्टः, स कालः लक्षकोटिवर्षसमानोऽपि तस्य विना क्षणमिव व्यतीतः। पित्रा, पतिभिः भ्रातृभिश्च निगृहीताः सन्त्यपि ताः रात्रौ श्रीकृष्णसङ्गमे रम्यताम् अन्वभवन्। स अपि नवयौवनसमृद्धः, ताः गोप्यः मानयन्, अनन्तशक्तिमान् मधुसूदनः, तासां दुःखानि निःसृत्य रात्रिषु ताभिः सह क्रीडितवान्। तेषां पतिषु, तासां च स्त्रीषु, सर्वेषु च भूतेषु, आत्मरूपधारी भगवान् सर्वत्र व्याप्य स्थितवान्। यथा आकाशं, अग्निः, पृथिवी, आपः, वायुः, आत्मा च सर्वेषु भूतेषु व्याप्नुवन्ति, तथा स अपि सर्वत्र व्याप्य स्थितवान्। अर्धरात्रसमये, श्रीजनार्दनः रासक्रीडायाम् मग्नः सन्, तदा अरिष्टो नाम दैत्यः आगतः, गोपाञ् गोप्यश्च ग्रामं च भीषयन्। स जलदसन्निभः तीक्ष्णशृङ्गः सूर्यसदृशनेत्रः, खुराघातैः पृथिवीं तीव्रं विदारयन् अभवत्। जिह्वां चाटयन्, दन्तान् पेषयन्, क्रुद्धः पुच्छं चालयन्, दृढस्कन्धः अभवत्। तस्य ककुद् उन्नतं महद्, अतीव दुर्गमम्, पृष्ठचरणादयः मलमूत्रलेपिताः, स गोषु क्लेशं जनयन्। शिथिलग्रीवः, अग्रे स्थितः, वृक्षाभिघातचिह्नितमुखः, स दैत्यः वृषरूपधारी गोषु गर्भपातं जनयन्। स सदा उग्रवेगेन वनानि विचरन्, सर्वं विनाशयन्, तं दृष्ट्वा भीषणनेत्रं गोपाः महाभीत्या ग्रस्ताः। गोपाः गोप्यश्च "कृष्ण! कृष्ण!" इति उच्चैः क्रन्दितवन्तः। तदा केशवः सिंहनादं कृत्वा तलेन ताडितवान्। तं शब्दं श्रुत्वा अरिष्टो दामोदरं समीपं जगाम, शृङ्गे निम्नीकृत्य, दृशा कृष्णवक्षः सन्धानयन्। स दुष्टात्मा दैत्यः वृषरूपधारी वेगेन धावन्, तं महाबलिनं दैत्यवृषं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा कृष्णः स्थिरः स्थितवान्। स तस्मात् स्थानात् न चचाल, क्रीडया तिरस्कारं कृत्वा स्मितपूर्वकं, अरिष्टः समीपं आगतः इति दृष्ट्वा मधुसूदनः तं सिंहवत् गृहीत्वा। जघने जानुना ताडयन्, शृङ्गे स्थिरं धारयन्, तस्य गौरवबलं निगृह्य, शृङ्गे गृहीत्वा। तस्य ग्रीवां तन्तुवत् निष्पीड्य, एकं शृङ्गं छित्वा तेन ताडितवान्। स महादैत्यः तेन प्रहारेण मुखात् रक्तं वमन् मृतः। दैत्ये निहते, गोपाः जनार्दनं स्तुतवन्तः, यथा देवाः इन्द्रं जम्भासुरवधे स्तुतवन्तः। ककुद्मिनि निहते, अरिष्टे विनाशिते, धेनुके निपातिते, प्रलम्भे हते, गोवर्धनगिरौ धृते, कालियदमनं कृतं, द्वौ महावृक्षौ भग्नौ, पूतनाया वधः, शकटस्य अपि अपवर्तनं च—एतानि सर्वाणि नारदः कंसाय क्रमशः आचष्ट, यशोदा-देवकीयोः गर्भपरिवर्तनात् आरभ्य किञ्चिदपि न परिहृत्य। एवं सर्वं नारदात् श्रुत्वा, स्वर्गदर्शनात् आगतम्, कंसः दुष्टबुद्धिः वसुदेवम् अतीव कोपेन समभाषत। स कोपात् वसुदेवं यदुकुले सभायाम् अवमन्य, यदुवंशं निन्दन्, किं कर्तव्यमिति चिन्तयामास। "बलरामकृष्णौ बालावस्थायाम् एव हन्तवौ, यदा तौ युवानौ भविष्यतः, तदा तौ न शक्यौ विजयेतुम्। चाणूरः महाबलः, मुष्टिकः अतिबलवान्—एताभ्यां तौ गर्वितौ बालौ मल्लयुद्धे निहन्येते। धनुर्विजयमहोत्सवस्य निमित्तं तौ व्रजात् आनयिष्यामि, तत्रैव तयोः विनाशं करिष्यामि।" एवं निश्चित्य, कंसः दुष्टचित्तः रामजनार्दनयोः वधाय मनः कृतवान्, अक्रूरं सम्बोध्य उवाच—"भवान् मम प्रियार्थं वचनानि शृणु; रथं आरुह्य नन्दस्य गोष्ठं गच्छ। तत्र वसुदेवपुत्रौ, विष्णोः अंशसम्भूतौ, मम विनाशाय जातौ, दुष्टौ वर्धमानौ। चतुर्दश्यां धनुर्विजयमहोत्सवः भविष्यति; तौ मल्लयुद्धाय आनय। चाणूरमुष्टिकाभ्यां तयोः युद्धं सर्वलोकः पश्यतु। कुवलयापीडो हस्ती, प्रधानमहामात्रेण प्रेरितः, तौ वसुदेवपुत्रौ, बालावपि, हन्तुं यतिष्यते। तयोः वधे कृतः, वसुदेवः, नन्दगोपः, तदनन्तरं पितरं च उग्रसेनं च, तौ अपि हन्तास्मि। ततः सर्वं गोपधनं पशून् च शत्रून्प्रत्यपनीय, अहं राज्यं कर्तास्मि। त्वां विना, हे महाभाग, अन्ये यदवाः सर्वे दुष्टाः; तान् एकैकशः नाशयिष्यामि। अनन्तरं सर्वं राज्यं निर्भयं कृत्वा, यदुविहीनं, अहं शासनं करिष्यामि; अतः मम प्रियार्थं, हे वीर, त्वं गच्छ।