यदा गोविन्दः आगच्छन् दृश्यते स्म, तदा एका गोपिका अतिव आनन्दिता अभवत्। सा विस्तीर्णनेत्रा पुनः पुनः "कृष्ण! कृष्ण!" इति आह्वयन्ती तं आह्वयति स्म। अपराऽपि एका गोपिका भ्रूणि विक्षिप्य ललाटे च चिह्नं कृत्वा हरिं सस्नेहं निरीक्ष्य, तस्य पद्ममुखस्य अमृतं मधुपक्षीवत् पिबन्ती अभवत्। अन्याऽपि एका गोपिका गोविन्दं दृष्ट्वा नेत्रे निमील्य केवलं तस्य रूपं ध्यानयन्ती योगनिष्ठेव प्रकाशमाना अभवत्। ततः माधवः काञ्चन गोपिकाः प्रियवाक्यैः, अन्याः भ्रूणि विक्षिप्य दृष्ट्या, अन्याः हस्तस्पर्शेन सान्त्वयामास। गोपिकाभिः सह, मनः प्रमुदितं कृत्वा, हरिः पुण्यकीर्ति रासक्रीडां ससन्मानं कृत्वा आनन्देन अकारयत्। रासमण्डले बद्धाः गोपिकाः कृष्णस्य पार्श्वं न त्यक्ताः, न च कापि स्थिरा अभवत्। हरिः प्रत्येकं गोपिकां हस्तेन गृहीत्वा रासक्रीडां अकरोत्, तासां हस्तस्पर्शे नेत्रे निमील्य। ततः रम्यं नृत्यं आरब्धं, कङ्कणानां शब्दैः, शरदृतेः काव्यगीतवाद्यैः च अनुरूपं। कृष्णः शरदचन्द्रं, चन्द्रप्रभां, पद्मसरोवरं च गातुम् आरभत; गोपिकाः पुनः पुनः केवलं "कृष्ण! कृष्ण!" इति नाम गातुम्। एका नृत्यक्लान्ता, कङ्कणानां स्पर्शेन उष्णा, ताम्रबाहुं मधुसूदनस्य स्कन्धे स्थापयामास। अन्याऽपि गोपिका प्रभाबाहुं माधुसूदनं आलिङ्ग्य, चुम्बित्वा, गीतकौशलं स्तुत्वा तं स्तोतुम् आरब्धा। हर्याः बाहुं आलिङ्ग्य, कपोलस्पर्शं इच्छन्त्यः, गोपिकानां शरीराणि स्वेदरोमाञ्चैः आवृतानि अभवन्। कृष्णः उच्चस्वरेण रासगीतं गायन्, गोपिकाः तस्य प्रत्युत्तरं द्विगुणं "कृष्ण! कृष्ण!" इति गातुम्। यदा सः निर्गतः, तदा गोपिकाः तं अनुगम्य, कङ्कणानां शब्दैः अग्रे गच्छन्त्यः, प्रवाहानुगं च प्रतिप्रवाहं च हरिं समीपं अगच्छन्। तदा माधुसूदनः गोपिकाभिः परिवृतः, तासां संगमे प्रमुदितः अभवत्; सः क्षणः, यद्यपि कोटि-वर्षसमानः, तस्य विना एकक्षणे व्याप्य अभवत्। पितृभिः, पतिभिः, भ्रातृभिः च निगृहीताः अपि, गोपिकाः रात्रौ कृष्णसुखे रमन्त्यः अभवन्। स अपि, यौवनसमये, ताः सम्मान्य, अपरिमितः माधुसूदनः, रात्रिषु ताभिः सह क्रीडन् तासां दुःखं निवारयामास। तासां पतिषु, तासु स्त्रीषु, सर्वेषु च प्राणिषु, भगवतः आत्मरूपः सर्वत्र व्याप्य स्थितः। यथा आकाशः, अग्निः, पृथिवी, आपः, वायुश्च, आत्मा च सर्वेषु व्याप्य स्थितः, तथा स भगवान् सर्वत्र व्याप्य स्थितः। मध्यरात्रे, यदा जनार्दनः रासक्रीडायां संलग्नः अभवत्, तदा अरिष्टः आगतः, गोपग्रामं भीषयन्। स मेघसमानः, तीक्ष्णशृङ्गः, सूर्यसदृशनेत्रः, खुरपातैः पृथिव्याः तले अतीव विदारणं अकरोत्। ओष्ठान् लोलयन्, जिह्वां दन्तैः पीडयन्, पुच्छं क्रोधेन कम्पयन्, कटकदृढकन्धरः अभवत्। उच्चकुब्जः, अतिदृढः, पृष्ठबाहुयुतः, मलमूत्रलिप्ताङ्गः, गोषु क्लेशं जनयन् अभवत्। लम्बकण्ठः, अग्रे स्थितः, वदनं वृक्षघातचिह्नितम्, असुरः वृषरूपधारी गोषु गर्भपातं अकरोत्। सः अतीव वेगेन वनानि भ्रमन्, सर्वं विनाशयन्, तं भीषणनेत्रं दृष्ट्वा गोपाः अतिभयेन व्याप्य अभवन्। गोपाः गोपिकाः च "कृष्ण! कृष्ण!" इति चक्रुः; तदा केशवः सिंहनादं कृत्वा करं ताडयामास। तस्य शब्दं श्रुत्वा, अरिष्टः दामोदरं समीपं आगच्छत्, शृङ्गौ अग्रे कृत्वा, दृष्टिः कृष्णवक्षसि स्थितः। दुष्टात्मा असुरः वृषरूपधारी धावन्; तं महाबलिनं वृषासुरं आगच्छन्तं दृष्ट्वा कृष्णः स्थिरः अभवत्। सः स्थानात् न चलितः, क्रीडया अवज्ञां कृत्वा स्मितं कृत्वा; अरिष्टः समीपं आगच्छन्, माधुसूदनः सिंहः इव तं गृहीत्वा। सः जानुना उदरे ताडयामास, शृङ्गे स्थिरं धृत्वा, गर्वं बलं च निगृह्य, शृङ्गे गृहीत्वा। कण्ठं वस्त्रनिष्पीडनवत् पीडयामास, शृङ्गं एकं छित्वा तेन ताडयामास। स महासुरः रुधिरं वमन् मृतः अभवत्; असुरे हते, गोपाः जनार्दनं स्तुत्वा, यथा देवाः इन्द्रं जाम्भवधे स्तुतवन्तः। यदा ककुद्मिनः हतः, अरिष्टः विनष्टः, धेनुकः भग्नः, प्रलम्बः हतः, गोवर्धनः धृतः, यदा कालियः नागः शान्तः, द्वौ महावृक्षौ भग्नौ, पूतना हता, शकटः च उल्कितः, तदा नारदः कंसाय सर्वं यथाक्रमं उक्तवान्—यशोदा-देवकीयोः गर्भपरिवर्तनादारभ्य, किञ्चित् न लुप्तम्। एतत् सर्वं नारदात् श्रुत्वा, देवदर्शनात् आगच्छन्तं, कंसः दुरात्मा वसुदेवम् उपरुद्धः अभवत्। सः महाक्रोधेन वसुदेवं सर्वयादवसभायाम् उपालभ्य, यादववंशं निन्द्य, किं कर्तव्यम् इति चिन्तयामास। "बलरामः कृष्णः च बालकावपि बलं न प्राप्तौ, तौ न हन्तव्यम्; यदा तौ यौवनं प्राप्नुतः, तदा तौ दुर्लभौ भविष्यतः। चाणूरः महाबलः, मुष्टिकः महाबलः—एताभ्यां तौ दर्पितौ बालौ मल्लयुद्धे मारयिष्यामि। धनुर्महोत्सवस्य निमित्तेन तौ व्रजात् आनयिष्यामि, तेन तौ विनाशयिष्यामि।" एवं कृष्णरासक्रीडायाः रम्यं वर्णनं, अरिष्टासुरवधः, कंसस्य क्रोधः च, शास्त्रस्य अनुगुणं सम्पूर्णं अभवत्।