ब्रह्मा, षड्विकारेभ्यः परं यत्, आत्मसंयमेन ज्ञेयम्। मया कृतः पन्थाः, तेन महतीं कामाभिलाषनां निर्जित्य, तस्य लज्जास्पदं प्राप्तम्। सर्वव्रतानि, सर्ववेदाः, सर्वकारणानि—अद्य, नरकग्राममार्गेण, कामेन विनष्टानि। तपस्वी कण्डुः ताम् स्त्रीं प्रति क्रोधाग्निना भस्म न करिष्यामि, यत् सप्तपदं मित्रत्वं त्वया सह कृतम्, सत्पुरुषाणां धर्मः। अथवा, तव दोषः किम्? अहं तव किं करिष्यामि? दोषः मम एव, यत् अहं असंयतात्मा। यथा शक्रस्य तुष्ट्यर्थं मदोन्मत्तं तपः व्यर्थम् अभवत्, तथा तव दृष्ट्या, महामोहयुक्तया, अहं निन्द्यः अभवम्। यावत् ऋषिः एवं तां सुवर्णपृष्ठां स्त्रीं उवाच, सा कम्पमाना, स्वेदसिक्ताङ्गी, महाक्रोधेन व्याकुला अभवत्। तस्याः कम्पमानायाः, लताकायायाः, स्वेदसिक्तायाः, ऋषिः क्रुद्धः 'गच्छ गच्छ' इति उवाच। तेन तिरस्कृत्या, सा तस्मात् आश्रमात् निर्गत्य, आकाशमार्गेण गच्छन्ती, वृक्षपत्रैः स्वेदं ममार्ज। सा युवती वृक्षाद्वृक्षं गत्वा, लोहितकोमलपत्रैः, स्वेदसिक्ताङ्गं ममार्ज। ततः, ऋषिणा बीजं तस्याः शरीरे स्थापितम्, तत् स्वेदरूपेण अङ्गात् निर्गतम्। वृक्षाः तं गर्भं गृह्णन्ति, वायुः तं एकीकृत्य, सोमेन गौभिः च पोषितम्, क्रमशः वर्धते। ततः, वृक्षेषु मारिषा नाम कन्या, सुन्दरनेत्रा, जाताः; सा प्रचेतसस्य पत्नी अभवत्, दक्षस्य माता च, द्विजश्रेष्ठ। भगवत् कण्डुः, यदा तस्य तपः समाप्तम्, ऋषिसत्तम, विष्णोः पुरुषोत्तमाख्यं धाम गच्छति। सः मोक्षप्रदं, दुर्लभं भूमौ, दक्षिणसमुद्रतीरे स्थितं, सर्वकामफलप्रदं क्षेत्रं पश्यति। तत् रम्यम्, शुक्लमृदुलसिक्तम्, केतकिवनैः शोभितम्, विविधवृक्षलतायुतम्, बहुपक्षिस्वरनादितम्, शुभम्। सर्वत्र सुप्रवेश्यम्, सर्वऋतुपुष्पभूषितम्, सर्वसुखप्रदं, पुण्यं, सर्वगुणनिधिः। पूर्वं भृग्वादिभिः, ऋषिसिद्धगन्धर्वकिन्नरयक्षैः, मोक्षकामैः सेवितम्। तत्र सः हरिं सर्वदेवैः भूषितम्, ब्राह्मणादिभिः, सर्ववर्णैः, आश्रमवासिभिः च सेव्यमानं पश्यति। तद् क्षेत्रं, तं परमेश्वरं दृष्ट्वा, सः ऋषिसत्तमः, स्वार्थसिद्धं मन्यते। तत्र, दृढचित्तः, हरिं पूजयति, परमब्रह्मजपं एकाग्रया, उत्तानबाहुः स्थित्वा, योगिश्रेष्ठः, ऋषिः पूजनं आरभते। ऋषे, वयं तं परमं पुण्यं ब्रह्मजपं श्रोतुम् इच्छामः, येन कण्डुः केशवं जपेन पूजयामास। विष्णुः परः परात् परः, अनन्तः, सर्वातीतः; सः परात्मा, परमब्रह्म, परमः परेषु, परात् अपि परः। सः कारणम्, कारणकारणे स्थितः; तस्य अपि कारणम्, सर्वकारणानां कारणम्; फलरूपेण अपि, बहुरूपेण, सर्वकर्मकर्ताः। सः ब्रह्मा, ईश्वरः, सर्वभूतसारः, अव्ययः, प्राणिनां प्रभुः, अच्युतः; नित्यः, अजः, विष्णुः, सर्वक्लेशातीतः। यथा सः अव्ययः, अजः, नित्यः, परमब्रह्म, पुरुषोत्तमः, तथा मम रागादिदोषाः प्रशमं यान्तु। ऋषेः परमब्रह्मजपश्रवणेन, द्विजश्रेष्ठ, तस्य दृढपरमभक्तिं विज्ञाय, परमपुरुषः—परमस्नेहात्, भक्तवत्सलः भगवान्, तं समीपं आगच्छत्, मधुसूदन। तदाः, गर्जनसदृशं गम्भीरं सर्वदिशः नादयन्, सः विनतासुतं गरुडं आरोहति, ब्राह्मणाः। 'ऋषे, यत् तव मनसि, तं परं कामं वद। वरदः अहं आगतः; वरं वृणु, दृढव्रत।' इत्युक्त्वा, देवेशस्य चक्रपाणेः वचनं श्रुत्वा, सः सहसा नेत्रे उद्घाट्य, हरिं पुरतः स्थितं पश्यति। सः हरिं अलसीपुष्पसदृशं, पद्मपत्रविस्तीर्णनेत्रं, शङ्खचक्रगदाधारिणं, किरीटकुण्डलभूषितं पश्यति। चतुर्भुजं, सुशुभाङ्गं, पीतवस्त्रं, शुभं, श्रीवत्सचिह्नितं, वनमालया भूषितं। सर्वमङ्गलचिह्नयुक्तं, सर्वरत्नभूषितं, दिव्यश्रीगन्धानुलेपितं, दिव्यहारभूषितं। तदा, विस्मयाविष्टः, रोमाञ्चितः, सः भूमौ साष्टाङ्गं प्रणम्य, नमः अर्पयति। 'अद्य मे जन्म सफलम्, अद्य मे तपः सिद्धम्,' इति ऋषिसत्तमः उवाच, तं स्तोतुम् आरभते। 'नारायण, हरि, कृष्ण, श्रीवत्सधारिन्, विश्वेश, विश्वबीज, विश्वधाम, विश्वसाक्षिन्—ते नमः।' अव्यक्त, जयिन्, सर्वबीजः, पुरुषोत्तमः, पद्मनयनः, गोविन्दः, लोकनाथः, तुभ्यं नमः। हिरण्यगर्भ, श्रीपतिः, पद्मनाथः, नित्यः, भूम्याः गर्भः, स्थिरः, अधिपः, इन्द्रियेश्वरः, नमः तुभ्यम्। अनाद्यन्तः, अमृतः, अजयः, जयश्रेष्ठः, अजितः, अखण्डः, श्रीकृष्णः, श्रीनिधिः, नमः तुभ्यम्। वर्षधर्मसृष्टा, दुस्तरः, स्थिरः, दुःखदुःखहरः, हरिः, जलशायी, तुभ्यं नमः।