तत्र तु श्रीकृष्णः पद्मनयनः शङ्खचक्रगदाधरः पीतवासाः कंसकेशीवधः स्थितः। देवदानवैरुपास्यमानं कृष्णं साङ्कर्षणं च सुभद्रया सह यः पश्यति, स भाग्यशाली—नात्र संशयः। यः कृष्णं त्रैलोक्यनाथं सर्वकामदं सदा ध्यानं करोति, स मुक्तिं प्राप्नोति—नात्र संशयः। ये कृष्णभक्ताः रात्रौ स्मरन्ति पुनः प्रभाते च, तेषां पृथग्देहाः मन्त्रयुक्ताहुतिवत् कृष्णे प्रविशन्ति। अतः, हे श्रेष्ठ ऋषे, मोक्षकामैः तस्मिन क्षेत्रे कृष्णः पद्मनयनः यत्नेन दर्शनियः। ये विद्वांसः शयनसमये चोत्थाने च कृष्णं साङ्कर्षणं सुभद्रया सह पश्यन्ति, ते हरिसदनं यान्ति। ये भक्त्या सदा परमपुरुषं रौहिणेयं सुभद्रया सह पश्यन्ति, ते विष्णुलोकं यान्ति। यः पुरुषोऽत्र भूमौ वर्षायाः चतुर्मासं पुरुषोत्तमे तिष्ठति, स तीर्थयात्राफलात् अधिकं फलम् प्राप्नोति। ये तत्र सदा निवसन्ति, इन्द्रियक्रोधवशं कृत्वा, तपःफलम् प्राप्नुवन्ति। यत् अन्येषु तीर्थेषु दशसहस्रवर्षाणि तपसा लभ्यते, तत् एकमासेनैव पुरुषोत्तमे लभ्यते। यत् तपः ब्रह्मचर्यं वैराग्यं च फलं, तत् तत्र विद्वांसः सदा प्राप्नुवन्ति। यत् स्नानदानादि सर्वतीर्थेषु पुण्यं, तत् तत्र विद्वांसः सदा प्राप्नुवन्ति। तत्र शुद्धः भक्तः प्रति दिनं तीर्थयात्राव्रताचार्यादि फलं लभते। तत्र संयतइन्द्रियः प्रति दिनं यज्ञैः लभ्यं फलं प्राप्नोति। ये तत्र परमक्षेत्रे पुरुषोत्तमे देहं त्यजन्ति, ते मोक्षं प्राप्नुवन्ति, कल्पवृक्षं यान्ति—नात्र संशयः। ये वटसागरयोः मध्ये देहं त्यजन्ति, दुर्लभं परमं मोक्षं प्राप्नुवन्ति—नात्र संशयः। यः तत्र कामरहितः देहं त्यजति, स दुःखात् मुक्तः दुर्लभं मोक्षं प्राप्नोति। कृमिकिटपतङ्गादयः तत्र देहं त्यक्त्वा परमं पदम् यान्ति। पश्य, द्विजश्रेष्ठ, जनानां अन्यतीर्थेषु मोहः; यत् अन्यत्र पुण्यपुरुषनाम्ना लभ्यते, तत् अत्र अतिक्रान्तम्। यः एकवारं श्रद्धया पुरुषोत्तमं पश्यति, स सहस्रेषु श्रेष्ठः भवति। स प्रकृतिविलक्षणः, पुरुषात् अपि श्रेष्ठः; अतः वेदपुराणे लोके च पुरुषोत्तमः उच्यते। यः पुराणवेदान्तयोः परमात्मा इति प्रसिद्धः, स जगदर्थं स्थितः; अतः स पुरुषोत्तमः। यत्र यः कश्चन पुण्यमार्गे श्मशाने गृहे चतुर्मार्गे वा स्वेच्छया वा अनेच्छया वा देहं त्यजति, स मोक्षं प्राप्नोति। अतः, द्विजश्रेष्ठ, मोक्षकामैः तस्मिन क्षेत्रे यत्नेन देहत्यागः कर्तव्यः। यत् पुरुषनाम्नः क्षेत्रस्य महत्त्वं, तत् न पूर्वं न भविष्यति; तत्र देहत्यागात् दुर्लभं मोक्षं प्राप्नोति। एष क्षेत्रस्य केवलं अंशो गुणः मया कथितः; शतवर्षे अपि सर्वगुणान् कर्तुं न शक्यते। यदि त्वं, ऋषिश्रेष्ठ, शाश्वतं मोक्षं इच्छसि, तर्हि तस्मिन उत्तमपुण्ये क्षेत्रे यत्नेन वस। ब्रह्मणः अव्यक्तजन्मनः वचनं श्रुत्वा, ते तत्र निवसन्तः परमं पदम् प्राप्तवन्तः। अतः, द्विजश्रेष्ठ, मोक्षकामैः तस्मिन उत्तमक्षेत्रे यत्नेन वासः कर्तव्यः। तत्र, ऋषिश्रेष्ठ, सर्वभूतसुखदायके क्षेत्रे, पुरुषोत्तमः धर्मार्थकाममोक्षफलप्रदः। तत्र कण्डु नाम महर्षिः, अत्युत्कृष्टतेजाः, परमधर्मिष्ठः, सत्यवाक्, शुद्धः, संयतात्मा, सर्वभूतहिते रतः। स इन्द्रियक्रोधवशं कृत्वा, वेदवेदाङ्गविद्, परमपुरुषं पूजयित्वा, परमसिद्धिं प्राप्तवान्। तत्र अन्ये अपि सिद्धर्षयः स्थिताः, दृढव्रताः, सर्वभूतहिते रताः, संयतात्मानः, क्रोधजिताः, अनसूयकाः। कण्डुः कः, कथं स तत्र परमं पदम् प्राप्तवान्? तस्य कथां श्रोतुम् इच्छामः—कथय, महाभाग। शृणु, ऋषिश्रेष्ठ, तस्य रम्यां कथां संक्षेपेण वक्ष्यामि। गोमतीनदीतीरे विशुद्धे रम्ये स्थले, एकान्ते मनोहरे, यत्र मूलफलपुष्पसमृद्धं, समिध्दर्भकुसश्च सम्पूर्णम्। नानावृक्षलताभिः शोभितं, नानापुष्पैः विभूषितं, नानापक्षिस्वरैः रम्यं, नानापशुसमूहैः आवासितम्। तत्र कण्डोऽश्रमः ऋषिश्रेष्ठ, सर्वकालफलपुष्पसमृद्धः, कदलीसमूहैः अलङ्कृतः। तत्र स महर्षिः महान् अद्भुतं तपः अचरत्, व्रतैः उपवासैः नियमैः स्नानैः मौनैः अत्यन्तसंयमेन। ग्रीष्मे पंचाग्नितपः अचरत्, वर्षायां भूमौ शयनम् अकरोत्, शीतकाले तु शीतवस्त्रधारणेन घोरं तपः अकरोत्।