रत्नराशीन् शुभलक्षणयुक्तं च मूर्तिं परित्यज्य, स तां मूर्तिं शीघ्रं पुष्पकविमानेन लङ्कां प्रेषयामास। तत्र लङ्कापुरीं धर्मात्मा, तेजस्वी, नित्यनारायणभक्तः, रावणस्य कनिष्ठभ्राता मन्त्रिणश्च विभीषणः स्थितः। दिव्यां तां मूर्तिं स्वर्गलोकात् पतितां दृष्ट्वा, स विस्मयाविष्टः रोमाञ्चिताङ्गः अभवत्। स देवतायै शिरसा प्रणम्य, हृष्टहृदयः, हर्षेणोक्तवान्—"अद्य मे जन्म सफलम्, अद्य मे तपः सिद्धम्।" इत्युक्त्वा स धर्मात्मा पुनः पुनः प्रणिपत्य, ज्येष्ठभ्रातरं समीपमुपेत्य अञ्जलिं कृत्वा उवाच—"राजन्, त्वं मयि अनुग्रहम् अर्हसि; यां मूर्तिं पूज्य, हे विश्वनाथ, दुस्तरं संसारसागरं जनः तरति।" तस्य भ्रातुः वचनं श्रुत्वा रावणः तम् उवाच—"वीर, त्वं मूर्तिं गृहाण; मया का कार्यं तया?" "स्वयंभुवं देवम् अर्चित्वा त्रिलोकीं जितवान्; एष अद्भुतः देवः सर्वभूतानां मूलम्।" ततो बुद्धिमान् विभीषणः तां शुभलक्षणां जनार्दनमूर्तिं शताष्टवर्षाणि सम्पूज्य, जरामरणविजितः, लघुत्वादिगुणसम्पन्नः, लङ्काराज्यभोगान् यथेष्टं अनुभूतवान्। किमिदं, अस्माभिः परममृतमिदं श्रुत्वा महदाश्चर्यं जातम्—यदनन्तवासुदेवस्य दुर्लभं पृथिव्यां प्रादुर्भावम्। वयं तस्य देवस्य महिमानं विस्तारतः यथार्थतया श्रोतुमिच्छामः; त्वं तत् सम्यग् वक्तुमर्हसि। एवमुक्ते, स क्रूरः राक्षसः सुरान्, गन्धर्वान्, किन्नरान्, लोकपालान्, ऋषीन्, सिद्धांश्च पापकृतो जितवान्। सर्वान् संग्रामे विजित्य, तेषां स्त्रीः आनयित्वा, लङ्कां नवीकृत्य स्थापयामास; पुनः सीतार्थं मोहं गतोऽभूत्। रावणः संशयात्मा सुवर्णमृगस्वरूपं धारयामास; ततः क्रुद्धः रामः सौमित्रिणा सह युद्धं कृतवान्। रावणवधार्थं, वालिनं हत्वा, मनोजवेन सुग्रीवः राजा, अङ्गदः युवराजः अभिषिक्तः। हनुमान्, नलः, नीलः, जाम्बवान्, पनसः, तथा गवयः, गवाक्षः, पथिनश्च महाबलः—एतेषां तथा अन्येषां बहूनां बलिनां कपीनां परिवृतः, कमललोचनः रामः अग्रे गतः। सर्वपर्वतबलसंयुक्तः रामः महोदधिं सेतुना तीर्त्वा, महाबलैः सह पारं गतः। ततः असाधारणं युद्धं कृत्वा, राक्षसगणैः—यमहस्त, प्रहस्त, निकुम्भ, कुम्भादिभिः परिवृतः, रामः वीरः नरान्तकं महाबलिनं, यमान्तकं, मलाध्यं, मलिकाध्यं च हत्वा, इन्द्रजित्, कुम्भकर्ण, रावणं च निहत्य, सीतामग्निपरीक्षायाम् अनयित्वा, विभीषणाय राज्यं दत्तवान्। वासुदेवं गृहित्वा, पुष्पकविमानेन स्वल्पेन प्रयत्नेन पूर्वराजधानीम् अयोध्यां प्राप्तः। भ्रातरं प्रति स्नेहात्, रामः भरतशत्रुघ्नयोः सर्वेषां राज्येषु अधिराजानिव अभिषेकम् अकरोत्। ततो हरिः, स्वपुरातनरूपं सम्पूज्य, दशसहस्राणि दशशतानि च वर्षाणि भूमिम् उपभोग्य, स रघुवंशजः राज्यं प्राप्य, परं वैष्णवं पदम् अवाप्तवान्। रामः तां मूर्तिं सागरपतये दत्त्वा उवाच—"भगवन्, त्वं जलरत्नसमन्वितां मूर्तिं रक्ष," इति। यदा भगवान्, लोकनाथः, द्वापरयुगे प्रविष्टः, पृथिव्याः प्रार्थनया धर्महान्युपलक्ष्य, स भगवान् साङ्कर्षणसमेतः वसुदेवगृहे कंसादिदुःखनाशाय अवतीर्णः। तस्मिन्काले, भुवनहिताय, सर्वकामदाय, सा मूर्तिः पुनरपि अन्यकारणात् निहिता। तस्मिन्पुण्ये पवित्रे दुर्लभे च पुरुषोत्तमक्षेत्रे, स्वयं सागरः नदीपतिः तां जलात् उद्धृतवान्। ततो यावत्, तस्मिन्नेव मुक्तिदायके क्षेत्रे, देवः स तिष्ठति, सर्वकामफलप्रदः सुरेभ्यः। ये अनन्तं सर्वेश्वरं शरणं यान्ति, वचनमनसाकर्मणा भक्त्या, ते सदा परं पदं प्राप्नुवन्ति। भक्त्या अनन्तं एकवारं दृष्ट्वा, सम्पूज्य प्रणम्य च, दशगुणं राजसूयाश्वमेधयोः फलं लभते। दिव्यं सूर्यसदृशं विमानं, घण्टाजालरमणीयं, सर्वाभीष्टसंपन्नं, कामधुक्प्रभया शोभितम्—एवं विमानमासाद्य, एकविंशतिपुरुषपर्यन्तं कुलं उद्धृत्य, दिव्यस्त्रीगणसेवितः, गन्धर्वगणगीतकीर्तिः, विष्णोः पुरं प्राप्नोति। तत्र उत्तमान् भोगान् अनुभवन्, जरामरणवर्जितः, दिव्यं सुषोभनं रूपं प्राप्य, सृष्टेः अन्तं यावत् तिष्ठति। यदा पुण्यक्षयो भवति, तदा स द्विजश्रेष्ठः, चतुर्वेदविद्, इह पुनः आगत्य, वैष्णवयोगं आश्रित्य, मोक्षं लभते। एवं तस्य अनन्तं महिमानं ते वर्णितम्, मुनिश्रेष्ठ; को वा तस्य गुणान् शतवर्षेऽपि कथयेत्? एवं तव उक्तं परमक्षेत्रस्य अनन्तवैभवं, यत् जनानां भोगमोक्षप्रदं, च सुदुर्लभम्।