दैत्यान् घोरान् हत्वा स भगवान् त्रिलोकान् सुखेन उपभोगम् अकरोत्। ततो द्वितीयायां तेतायुगसमये राक्षसाधिपः प्रादुरभवत्। स दशग्रीवः, महाबलः महाशक्तिमान्, दशसहस्रवर्षाणि निराहारः तिष्ठन् इन्द्रियजयम् अकरोत्। स अतिदुष्करं तपः, घोरं व्रतम् आस्थाय, तेन तपसा अहम् तुष्टः तस्य वरम् अदम्। ततः स देवैः, दैत्यैः, नागैः, राक्षसैः, यमदूतैः, शापास्त्रैः च अभेद्यः अभवत्। वरप्राप्त्या स राक्षसः यक्षान् सर्वान् जित्वा, धनदाधिपतिम् अपि पराजित्य, शक्रं जेतुम् उद्ययौ। देवैर् सह घोरयुद्धे प्रवृत्तः स राक्षसः देवाधिपतिम् अपि विजित्य, ततो 'इन्द्रजित्' इति प्रसिद्धः अभवत्। तस्य पुत्रः मेघनादः अमरावतीम् अधिगृह्य, देवाधिपतिसदनम् अगच्छत्। तत्र रावणः महाबलः वासुदेवस्य प्रतिमाम् अपश्यत्, या कज्जलसमवर्णा सर्वलक्षणैः शोभिता आसीत्। श्रीवत्सचिह्नेन भूषिता, पद्मपत्रनयनया, वनमालया वक्षः परितः, किरीटकेयूरैः च विभूषिता। शङ्खचक्रगदाधारिण्या, पीतवाससा, चतुर्भुजया, सर्वाभरणशोभिता, सा सर्वकामफलप्रदा आसीत्। रत्नराशिं शुभचिह्नितां प्रतिमां च त्यक्त्वा, रावणः ताम् शीघ्रं पुष्पकविमाने लङ्कां प्रेषयामास। तत्र विभीषणः, धर्मात्मा, प्रसिद्धः नगररक्षकः, रावणस्य अनुजः, नारायणभक्तः, स्थितः। दिव्यप्रतिमां स्वर्गात् अवतीर्णां दृष्ट्वा, विभीषणस्य शरीरम् रोमाञ्चितम्, आश्चर्येण पूर्णम् अभवत्। स देवतायाः शिरसा प्रणम्य, हर्षपूर्णहृदयेन उवाच— 'अद्य मे जन्म सफलम्, अद्य मे तपः सिद्धम्।' एवं उक्त्वा स धर्मात्मा पुनः पुनः प्रणम्य, अग्रजम् उपसृत्य, अञ्जलिं कृत्वा उवाच— 'राजन्, अनुग्रहम् अर्हसि, अस्य प्रतिमायाः पूजया, लोकनाथ, दुर्गसंसारसागरम् तरति।' भ्रातुर्वचनं श्रुत्वा रावणः तस्मै प्रतिमां दत्त्वा उवाच— 'गृहाण प्रतिमां, वीर; मम किम् तया?' 'स्वयम्भूं देवम् पूज्य त्रिलोकान् जितवान्; एष अद्भुतः सर्वभूतप्रभवः।' ततः विभीषणः, महाबुद्धिः, ताम् शुभां जनार्दनप्रतिमां शताष्टवर्षाणि पूजयामास। स जरामरणात् मुक्तः, लघुत्वाद्यैः शक्तिभिः युक्तः, लङ्काराज्यम् कामानुसारम् उपभोगम् अकरोत्। अहो, किम् आश्चर्यम् अस्माकं, यद् एतत् परमामृतम् अश्रावि— अनन्तवासुदेवस्य दुर्लभं भूतले प्रादुर्भावम्। तत् देवतायाः महत्त्वम् विस्तरेण सत्येन श्रोतुम् इच्छामः; त्वं तस्य सर्वं वद। ततः स क्रूरः राक्षसः देवान्, गन्धर्वान्, किन्नरान्, लोकपालान्, ऋषीन्, सिद्धान् पापकर्तृन् अपि जित्वा, सर्वान् संग्रामे विजित्य, तेषां स्त्रियः आनयत्, लङ्कां पुनः स्थापयामास, सीतायाः कारणे पुनः मोहितः अभवत्। रावणः संशयान्वितः सुवर्णमृगस्वरूपम् धारयामास; ततो रामः क्रुद्धः सौमित्रिणा सह युद्धम् अकरोत्। रावणवधाय, वालिं हत्वा, मनोजवेन, सुग्रीवः राजा, अङ्गदः युवराजः अभिषिक्तौ। हनुमान्, नलः, नीलः, जाम्बवान्, पनसः, गवयः, गवाक्षः, पथिनः च महाबलिनः, अन्यैः बलदत्तैः वानरैः परिवृतः, रामः पद्मनयनः सहगमनम् अकरोत्। सर्वपर्वतबलैः संयुतः रामः महोदधिं सेतुना तीर्त्वा, बलसमेतः पारम् अगच्छत्। अतुलं युद्धं कृत्वा, राक्षसगणैः परिवृतः— यमहस्तः, प्रहस्तः, निकुम्भः, कुम्भः च— रामः वीरः नरान्तकं महावीर्यं, यमान्तकं, मलाध्यं, मलिकाध्यं च हत्वा। ततो इन्द्रजित्, कुम्भकर्णम्, रावणम् च हत्वा, सीतायाः अग्निपरीक्षां कृत्वा, विभीषणाय राज्यं दत्तवान्। वासुदेवम् आदाय, पुष्पकविमाने आरूढः, रामः पूर्वराज्यायोध्यां सहजम् अगच्छत्। भ्रातृस्नेहात् रामः, अनुजभक्तः, भरतम् शत्रुघ्नम् च सर्वराज्येषु अधिष्ठापयामास, इव राजाधिराजः। ततः हरिः, प्राचीनरूपम् पूज्य, दशसहस्रदशशतानि वर्षाणि, समुद्रपर्यन्तां पृथिवीं उपभोग्य, रघुवंशजः राज्यप्राप्त्याः परम् वैष्णवपदं प्रविष्टः। रामः तां प्रतिमां समुद्राधिपाय दत्त्वा उवाच— 'भद्र, त्वम् ताम् रत्नजलसमन्वितां रक्ष।' ततो जगदीश्वरः द्वापरयुगम् प्रविश्य, भूमेः प्रार्थनया धर्मक्षयात्, वसुदेवगृहे सह संकर्षणेन, कंसाद्यवधाय, अवतरत्। तस्मिन् समये, विप्राः, सर्वलोकहिताय सर्वकामदाय, सा प्रतिमा अन्यकारणेन अपि उपस्थापिता। इति, उक्तानुसारम्, ब्रह्मपुराणस्य एते श्लोकाः एकसमीक्ष्य कथा रूपेण उपवर्णिता।