भगवतः वचः श्रुत्वा, विश्वकर्मा – दिव्यविश्वकर्माणां श्रेष्ठः, तत्त्वज्ञः शिल्पिनां नायकः – मम आज्ञया, पृथिव्यां शिलया निर्मितं वासुदेवस्य प्रतिमां सम्यक् ससर्ज। सा प्रतिमा विधिवद् संस्कारैः निर्मिता, या दृष्ट्वा भक्तजनाः, इन्द्रः च अन्ये नराः च, दैत्यराक्षससम्भूतं महाभयं प्राज्ञत। ते सर्वे स्वर्गं समुपेत्य सुमेरुशिखरं च प्राप्ताः, दीर्घकालं वासुदेवस्य पूजनं कृत्वा, तत्र निर्भयाः निवसन्ति स्म। मम वचः श्रुत्वा, विश्वकर्मा त्वरितं शुद्धां प्रतिमां निर्मितवान् – या शङ्खचक्रगदाधरं रूपं वहति स्म। सा प्रतिमा सर्वलक्षणसम्पन्ना, पूर्णपद्मनयनाभरणा, श्रीवत्सलाञ्छिता, परमबलवती, मूर्तीनां श्रेष्ठा आसीत्। तस्याः वक्षःस्थले वनमालया विभूषिता, किरीटकङ्कणयुक्ता, पीताम्बरधारिणी, विस्तीर्णस्कन्धा, कुण्डलाभरणा च आसीत्। तां दिव्यां प्रतिमां अहं प्राचीनकाले, गूढमन्त्रैः, यथाकालं प्रतिष्ठापितवान्। तस्मिन्नेव काले, देवानामधिपतिः शक्रः, सर्वैः सुरैः सहितः, दिव्यगजे समारुह्य ब्रह्मलोकं गतवान्। तत्र सः पुनः पुनः स्नानार्घ्यादिभिः प्रतिमां सम्पूज्य, ताम् आदरात् सन्मान्य, स्वपुरं प्रत्यागच्छत्। दीर्घकालं वाचा कायेन च मनसा संयम्य, सः तां प्रतिमां पूजयित्वा, वृत्रादीन् नामुचिप्रधानान् क्रूरासुरान् विजित्य, त्रिलोकीं भोक्तुं समशक्नोत्। क्रूरदानवान् हत्वा, सः त्रैलोक्यस्य भोगान् अन्वभूत्। ततः द्वितीययुगे त्रेतायां राक्षसाधिपतिः प्रादुरभूत्। सः दशग्रीवः, महाबलपराक्रमवान्, दशकण्ठः, दशसहस्रवर्षाणि निराहारः इन्द्रियजयेन स्थितवान्। सः अतीव दुर्व्रतं, घोरं तपः कृत्वा, तेन तपसा अहं तुष्टः, तस्मै वरं दत्तवान्। तेन वरप्राप्त्या सः सर्वैः देवैः, दैत्यैः, नागैः, राक्षसैः, तीक्ष्णशापास्त्रैः, यमदूतैः च अपि अभेद्यः अभवत्। तं वरं लब्ध्वा, सः राक्षसः यक्षगणान् सर्वान् जेत्वा, कुबेरं पराजित्य, शक्रं जेतुं प्रववृते। सः देवैः सहातिभयानकं युद्धं कृत्वा, देवराजं जित्वा, तदा 'इन्द्रजित्' इति ख्यातिं लब्धवान्। तस्य राक्षसस्य पुत्रः मेघनादः नाम्ना, अमरावतीं गृहीत्वा, देवराजस्य शुभगृहं प्राप्तवान्। तत्रैव, बलसम्पन्नः रावणः वासुदेवस्य प्रतिमां ददर्श – या अनिलवर्णा, सर्वलक्षणलक्षिता, श्रीवत्सलाञ्छिता, विशालपद्मलोचनाभरणा, वनमालावितता वक्षसा, किरीटकङ्कणशोभिता आसीत्। सा प्रतिमा शङ्खचक्रगदाधरा, पीताम्बरधारिणी, चतुर्भुजा, सर्वाभरणशोभिता, सर्वकामफलप्रदा आसीत्। रावणः, रत्नराशिं च शुभलक्षणयुक्तां प्रतिमां च परित्यज्य, तां पुष्पकनामा दिव्ययानं आरुह्य लङ्कां शीघ्रं प्रेषितवान्। तत्र लङ्कापुररक्षकः धर्मात्मा विभीषणः, रावणस्य अनुजः, मन्त्रदाताऽपि, नारायणभक्तः, स्थितः आसीत्। सः तां दिव्यप्रतिमां स्वर्गलोकात् आगतम् आलोक्य, रोमाञ्चितगात्रः, विस्मितः अभवत्। सः देवतां प्रणम्य, हर्षपूर्णहृदयः, 'अद्य मे जन्म सफलम्, अद्य तपः सुफलम्' इति हर्षेण उवाच। तदनन्तरं, धर्मात्मा सः पुनः पुनः प्रणम्य, अग्रजं समीपं गतवान्, कृताञ्जलिः इत्युक्तवान् – 'राजन्, त्वं मम अनुग्रहं दातुम् अर्हसि, यां प्रतिमां पूजयित्वा, लोकनाथ, दुस्तरं संसारसागरं जनः तरति।' तस्य वचनं श्रुत्वा, रावणः तम् उवाच – 'वीर, प्रतिमां गृहाण; मम तया किम्?' इत्युक्त्वा। 'स्वयंभूविग्रहं सम्पूज्य, त्रिलोक्यं जितवान् अहम्; एष अद्भुतः देवः सर्वभूतप्रभवः अस्ति।' ततः विभीषणः, बुद्धिसम्पन्नः, तां शुभां जनार्दनप्रतिमां शताष्टवर्षाणि पूजयामास। सः जरामरणविनिर्मुक्तः, लघुत्वाद्यशक्तिसम्पन्नः, लङ्काराज्यं कामानुगतान् भोगांश्च उपभोग्य। किमेतदद्भुतं यदस्माकं भाग्यतः, अनन्तवासुदेवस्य दुर्लभं पृथिव्यां प्रादुर्भावमिदं श्रुतम्। वयं तस्य देवस्य महात्म्यं विस्तारयित्वा, सत्येन श्रोतुम् इच्छामः; त्वं तद् सम्यक् कथयितुम् अर्हसि। ततः सः क्रूरराक्षसः देवान्, गन्धर्वान्, किन्नरान्, लोकपालान्, पापकृत् ऋषीन्, सिद्धांश्च अपि विजित्य, तेषां स्त्रीणां च अपहरणं कृत्वा, लङ्कां पुनः स्थापयित्वा, सीताकारणात् पुनः मोहितः अभवत्। रावणः संशयान्वितः, सुवर्णमृगस्वरूपं धारयामास। तदा रामः, सौमित्रिणा सह, क्रुद्धः तं राक्षसं युद्धे अभ्यधावत्। रावणवधाय, वालिनं मनोजवेन हत्वा, सुग्रीवः राज्ञि अभिषिक्तः, अङ्गदः युवराजः अभवत्। हनुमान्, नलः, नीलः, जम्बवान्, पनसः, गवयः, गवाक्षः, पथि च महाबलिनः तत्र आसन्। एतेषां बहूनां भीमबलिनां वानराणां मध्ये, रामः पद्मलोचनः, तैः सहितः आसीत्। सर्वपर्वतबलसंयुक्तः, रामः महोदधिं सेतुना अतिक्रम्य, बलसमूहैः सह तं पारं गतवान्। तत्र, यमहस्तेन, प्रहस्तेन, निकुम्भेन, कुम्भेन च राक्षसगणैः परिवृतः, रामः अतुलं युद्धं कृतवान्।