गङ्गायाः दक्षिणे तटे, श्रीगिरिपर्वतस्य उत्तरतीरे च, महर्षे, पुण्यकथा एकदा श्रूयताम्। तत्र महादेवः आदिकेश इति प्रसिद्धः, सदा मुनिभिः लिङ्गरूपेण पूज्यमानः, सर्वकामदः स्थितः। तत्र सिन्धुद्वीप इति नाम्ना महर्षिः परमधर्मनिष्ठः प्रसिद्धः, तस्य च भ्राता वेदः महातेजाः ऋषिः आसीत्। आदिकेशः, त्रिपुरारिः, त्रिनेत्रः, प्रतिदिनं मध्याह्ने भक्त्या वेदेन पूज्यते स्म। तस्मिन्नेव काले वेदः, द्विजातीनां मध्ये प्राज्ञः, ग्रामं भिक्षायै प्रतिगच्छति स्म। तस्मिन्गते, धर्मात्मा एकः व्याधः तस्मिन्पुण्ये पर्वते प्रतिदिनं मृगयां कृत्वा, विविधान् देशान् भ्रमन्, इच्छया पशून् हन्ति स्म। स व्याधः, त्रिशूलधारिणः अभिषेकाय जलं मुखेन गृहीत्वा, मांसं च धनुषः अग्रे स्थापयित्वा, श्रान्तः शिवं प्रति आगच्छति स्म। आदिकेशं समुपेत्य, स मांसं बहिः निधाय, गङ्गायां गत्वा जलं मुखेन आदाय, पुनः तं शिवं प्रति प्रतिनिवर्तते स्म। भक्त्या पत्राणि हस्ते गृहीत्वा, चित्तं तत्रैव लग्नं कृत्वा, अन्यानि मांसानि च निवेद्य, आदिकेशं वेदेन शक्त्या पूजितं समुपेत्य, स व्याधः तस्य पूजां पादेन च मुखोदकस्य छरणैः च ताडयति स्म। ततः स्नाप्य शिवं पत्रैः पूज्य, तत् मांसं निवेद्य, "शिवः मयि तुष्टो भवतु" इति वदति स्म। शिवे प्रति शुभा भक्तिः तस्य नास्ति, न च स किञ्चिद् जानाति; अतः स यथागतं मांसं गृहीत्वा स्वस्थानं प्रतिनिवर्तते स्म। एवं स प्रतिदिनं आगच्छन् गच्छन् च, शिवः अपि तेन तुष्टः अभवत्—एवं आश्चर्यमयं शिवस्य स्वभावं। यावत् स व्याधः न आगच्छति, तावत् शिवः सुखं न अनुभवति; शम्भोः अनन्तं भक्तवत्सलं को बोधुं शक्नोति? स व्याधः प्रतिदिनं उमया सहितं आदिदेवं शिवं पूजयति स्म; एवं दीर्घकालं गते, वेदः कोपमगमत्। "यो मम मन्त्रैः भक्त्या च पूजां विनाशयति, स पापिष्ठः मया हन्तव्यः।" इत्येव चिन्तयन्, "आचार्यदेवताद्विजगुरुद्रोही मुनिना अपि हन्तव्यः; विशेषतः शैवद्वेषी नरः हन्तव्यः," इति निश्चित्य, वेदः सिन्धुद्वीपभ्रात्रा सह विचारयामास—"कस्यायं पापकर्म, कस्यास्य दुःशीलस्य?" "यो वनपुष्पैः दिव्यकन्दमूलफलैः पूजां कृत्वा, तां विनाश्य, पुनः मांसपत्रैः पूजां करोति, स अपि मया हन्तव्यः।" इत्येवं निश्चित्य, स प्राज्ञः तदा शरीरं गोपयामास। "तम् अपराधिनं द्रष्टुमिच्छामि, यः भगवतः पूजां करोति," इत्युक्त्वा, तावत् स व्याधः यथापूर्वं देवतां समुपेत्य पूजां चकार। तदा, आदिकेशस्य पूजायां तस्य व्याधस्य, आदिदेवः तम् व्याधं संबोधितवान्—"महामते व्याध, पुनः पुनः श्रान्तः दृश्यसे; कियदानीं विलम्बेन आगतः? त्वया विना, वत्स, मम न किञ्चित् सुखं भवति। विश्रान्तिं कुरु, पुत्र।" इत्युक्ते, वेदः विस्मयकोपसमाक्रान्तः तं दृष्ट्वा मौनमस्थात्। व्याधः यथापूर्वं पूजां कृत्वा स्वगृहं गच्छति स्म; वेदः क्रोधेन शिवं समीपमुपेत्य उवाच—"अयं व्याधः पापरतः, विधिपूजाविज्ञः, क्रूरः, प्राणिवधनिरतः, सर्वेषां प्राणिनां निर्दयः।" "अधमजन्मा, अज्ञः, आचार्यरहितः, सदा दुष्टाचारः, एकां गामपि न निगृहीतः।" "स त्वां प्रकटयति, त्वं मम किमपि न वदसि; अहं तु मन्त्रैः व्रतैः च पूजां करोमि।" "एष व्याधः त्वां एव शरणं गतः, नित्यं पत्नीसुतवर्जितः, अशुद्धमांसैः पूजां करोति।" "अहो विस्मयः—ईश्वरः तेन तुष्टः, मया न; एष भील्लः दण्डनीयः।" "कश्चित् मृत्तिकया तुष्टः, कश्चित् पापेन; तस्मात् निःसंशयं मम शिरसि शिलां पातयामि।" एवं वेदेन उक्ते, भगवान् हसित्वा उवाच—"श्वः यावत् प्रतीक्षस्व, ततः मम शिरसि शिलां पातय।" "एवं अस्तु" इति वेदः अपि शिलां निक्षिप्य, क्रोधं निगृह्य, "श्वः करिष्यामि" इति प्रोक्तवान्। प्रातःकाले वेदः स्नानादिकं कृत्वा, यथापूर्वं पूजां आरभ्य, लिङ्गमूर्धनि घोरां रक्तपूर्णां व्रणधारां दृष्ट्वा विस्मयमगमत्—"किमेतत् लिङ्गमूर्धनि?" इति चिन्तयन्, "कस्यायं महाप्रतीकः? कस्य संकेतः?" इति विचार्य, मृत्तिकया, गोमयेन, कुशेन, गङ्गाजलेन च तां शुद्ध्वा, पूजां चकार। तं काले, व्याधः पापात् विमुक्तः, तत्र आगतः। तदा लिङ्गमध्ये सः शङ्करस्य, आदिमूर्धनः, रक्तरूणितं शिरः दृष्टवान्। तं अद्भुतदर्शनं दृष्ट्वा, "किमेतदाश्चर्यम्?" इति उक्त्वा, तीक्ष्णैः बाणैः शतशः सहस्रशश्च स्वशरीरं विदारयामास।