देवाः शुद्धयज्ञं स्रुक् सोमं च उपहसन्तः ये, तेषां प्रति वृष्टिकुम्भात् जलं समादाय सर्वत्र सिञ्चन्ति स्म। तदा, "मया सर्वे पराजिताः," इति वदन्तः तं जलं तेषां प्रति सिञ्चन्ति स्म। एवं देवसेनाः तथैव त्वष्टा अपि तदाचरन्; ततः सर्वे कांदिशीकाः भस्मसात्कृताः। "मया महापापिनः हताः," इति त्वष्टा जलं भूमौ क्षिप्तवान्; तदा दैत्याः, आयुःक्षयं प्राप्य, कोपेन निर्ययुः। यत्र त्वष्टा, प्रजापतिः, तद् जलं क्षिप्तवान्, तत् स्थानं त्वष्ट्रतीर्थं इति विख्यातं, सर्वपापविनाशनं। ततः यमः, त्वष्टृवचनेन बहिष्कृतान् दैत्यान्, कालदण्डेन, चक्रेण, कालपाशेन, कोपेन च निहन्ति स्म। यत्र ते दैत्याः हताः, तत् स्थानं याम्यतीर्थं इति प्रसिद्धं; तत्र यज्ञः समाप्तः, च बहु अमृतं वह्नौ हुतं। यत्र तस्मिन् महायज्ञे, रथनाभिभ्यः अविच्छिन्नधाराः प्रवहन्ति स्म, तत्र वह्निदेवः स्तुतः सन्तुष्टः। तत् अग्नितीर्थं इति कथ्यते, अश्वमेधफलप्रदं। तत्र इन्द्रः मरुद्भिः सह राजानं प्रति शुभवचनानि अवदत्— "राजन्, त्वं उभयलोकेश्वरः भविष्यसि; सदा मम प्रियः मित्रं भविष्यसि, अत्र न संशयः।" यो मनुष्यलोके स्वार्थसिद्धिं प्राप्नोति, सः इन्द्रतीर्थे पितृभ्यः तर्पणं दद्यात्, विशेषतः यमतीर्थे। तत् तीर्थं महेश्वराय समर्पितं; तत्र शिवः, भक्तिपरायणैः पण्डितैः वेदवाक्यैः पूजितः, सन्निहितः। वेदमन्त्रैः लौकिकमन्त्रैश्च, नृत्यगीतमङ्गलैः, पञ्चामृतैः च महेश्वरः पूजनीयः। नानाविधैः नैवेद्यैः, प्रणामैः, प्रदक्षिणाभिः, धूपदीपैः, पुष्पगन्धैः च, सः विष्णुं शम्भुं च एकचित्तेन भक्त्या पूजयामास। तदा तौ प्रभू, तुष्टौ सन्तौ, वरान् ददतुस्तस्य राज्ञः। तौ, स्तुत्वा, भोगं मोक्षं च, अस्य क्षेत्रस्य परमं माहात्म्यं च दत्तवन्तौ। तस्मात् कालात् तत् क्षेत्रं शैववैष्णवनाम्नि विख्यातम्; तत्र स्नानदानानि सर्वकामफलप्रदानीति प्रसिद्धम्। यः कश्चित् एतानि क्षेत्राणि स्मरति वा पठति, सः सर्वपापैः विमुक्तः शिवविष्णुपुरीं याति। विशेषतः भानुतीर्थे स्नानं सर्वार्थसिद्धिप्रदं; तत् क्षेत्रं महापुण्यम्, शततीर्थसंयुक्तत्वात्। तत् भिल्लतीर्थं इति प्रसिद्धं, व्याधिनाशकं पापनाशनं, महादेवद्वयपादपद्मभक्तिप्रदं। तत्रापि, गङ्गायाः दक्षिणे तीरे, श्रीगिरिनोत्तरपार्श्वे, पुण्यकथां शृणु। तत्र महादेवः, आदिकेश इति विख्यातः, सदा मुनिभिः लिङ्गरूपेण पूजितः, सर्वकामदः। तत्र सिन्धुद्वीप इति ऋषिः, परमधर्मनिष्ठः, तस्य भ्राता वेदः अपि महर्षिः। सः आदिकेशः, त्रिपुरारिः, त्रिनेत्रः, मध्याह्ने प्रतिदिनं भक्त्या पूज्यते। वेदः, द्विजश्रेष्ठः, ग्रामं भिक्षार्थं गच्छति; तस्य अनुपस्थितौ, धर्मिष्ठो व्याधः तस्मिन्हिमवति प्रतिदिनं मृगयां करोति, देशान् विचरन् इच्छया पशून् हन्ति। सः व्याधः, त्रिशूलिनं अभिषेकार्थं मुखेन जलं वहन्, धनुषः अग्रे मांसं स्थापयित्वा, श्रान्तः शिवं प्रति आगच्छति। आदिकेशं प्राप्त्वा, मांसं बहिः स्थापयित्वा, गङ्गां गत्वा मुखेन जलं गृहित्वा पुनः शिवं प्रति प्रतिनिवर्तते। हस्ते पत्राणि गृहीत्वा भक्त्या, अन्यानि मांसानि च नैवेद्यरूपेण समर्पयति। सः आदिकेशं गत्वा, वेदेन शक्त्या पूजितं, स्वपादेन तां पूजां, मुखोदकं च क्षिपति। स्नात्वा शंकरं पत्रैः पूजयित्वा, तत् मांसं समर्पयति—"शिवः मया तुष्टः भवतु" इति। शिवे शुभभक्तिं विना, सः किमपि न जानाति; अतः स्वस्थानं गच्छति, यथानीतं मांसं गृह्णाति। एवं सः प्रतिदिनं आगत्य गच्छति; तथापि भगवान् तेन तुष्टः—एषा प्रभोः अद्भुतलीला। यावत् सः व्याधः न आगच्छति, तावत् शिवः सुखं न अनुभवति; शम्भोः भक्तेषु अनन्तदया कः वेदितुं शक्नोति? सः प्रतिदिनं आद्यं शिवं उमासहितं पूजयति; दीर्घकालानन्तरं वेदः कोपितः अभवत्। "यो वेदमन्त्रैः शिवभक्त्या अलङ्कृतां पूजां नाशयति, सः महापापी मया हन्तव्यः।" "गुरुं, देवतां, द्विजं, स्वामिनं च यः द्रोहयति, सः मुनिना अपि मारणीयः; विशेषतः शिवद्वेषी मरणार्हः।" इति चिन्तयन्, वेदः सिन्धुना सह, "कस्यैतादृशं पापकर्म, कस्य चैतत् दुष्टात्मनः?" इति विचिन्त्य, "यो वनपुष्पैः, दिव्यकन्दमूलफलैः पूजां नाशयित्वा, पुनः मांसपत्रैः पूजां करोति, सः अपि मया मारणीयः," इति निश्चित्य, सः तत्र शरीरं गुह्यं कृत्वा स्थितवान्।