एवं सन् अहम् अपि किल किञ्चित् पुण्यम् कृतवान् कत्रचित्, तेनैव कर्मणा, हे राजन्, अधुना पूर्वकृतं स्मर्तुं समर्थोऽस्मि। चिच्चिकस्यैतद्वचनं श्रुत्वा पवमानः महता विस्मयेन समन्वितः स द्विजं पप्रच्छ—"कस्मिन् कर्मणि त्वं विमुक्तः?" इत्युक्ते तस्य वचः श्रुत्वा विहङ्गराजः तं राजानं प्रत्युवाच। "अस्यैव गिरिश्रेष्ठस्य गौतमीतीरस्योत्तरे तटे गदाधराख्यं पुण्यतीर्थं विद्यते; तत्र मां नय, धर्मज्ञ। तदतीर्थं परमपवित्रं सर्वपापप्रणाशनं सर्वकामप्रदं च—एवं महर्षिभिः श्रुतम्। नान्यत्र गौतम्याः, न विष्णोः सन्निधौ, तादृशं दुःखनाशनं विद्यते; तस्मात् अहं सर्वात्मना तदतीर्थदर्शनं कामये। स्वयमेव मया तदप्राप्यं, पापकर्मणां कथं तद्वाञ्छितं फलं प्राप्येत? यत्नेनापि, वीर, अहं तत्र स्थलं द्रष्टुं न शक्नोमि, तदतीव दुरापं; तस्मात् तव कृपया गदाधरदर्शनं मे भवतु। योऽव्यक्तदुःखवेदिता, करुणासागरः, तं दृष्ट्वा संसारदुःखानि मनुष्यैः पुनर्न दृश्यन्ते। तव प्रसादात्, धर्मज्ञ, तं दृष्ट्वा अहं स्वर्गं यास्यामि।" एवं चिच्चिकेनोक्तः स द्विजः, राजा तं देवमपि गंगां च तस्मै द्विजाय दर्शयामास। ततः चिच्चिकः त्रैलोक्यपावनीं गंगायां स्नात्वा, "यावत् त्वां न पश्यति, हे गंगे, हे गौतमी, त्रैलोक्यपावनि, तावत् स पापी इहामुत्र च," इति मनसि चिन्तयन्, "तस्मात्, हे सर्वनदीश्रेष्ठे, पापपूर्णं मामपि उद्धर; विष्णुपदोत्थितात् त्वत्तः अन्यः कश्चन पन्था नास्ति देहिनां लोके।" इति श्रद्धया शुद्धचित्तः गंगायामेव शरणं गत्वा, "हे गंगे, मां पालय," इति स्मरन् स्नातवान्। ततः पर्वतवासिभिः दृष्ट्वा, गदाधरं प्रणम्य, पवमानस्य अनुमत्यैव सः तत्क्षणात् स्वर्गं गतः। पवमानोऽपि स्वजनैः सह स्वपुरीं प्रत्यगात्; तस्मात् कालात् तत् पुण्यतीर्थं पावमानाख्यं प्रसिद्धं जातम्। वेदविदः गदाधरं कोटितीर्थमिति विदुः; तत्र जनैः कृतं कर्म कोटिगुणं फलं ददाति। तदतीर्थं भद्रतीर्थमिति प्रसिद्धं, सर्वदुरितनाशनं, सर्वपापशमकं, महाशान्तिप्रदायकं च। उषा तु त्वष्टुः धर्मपत्नी, सा च आदित्यस्य प्रिया भार्या; छाया अपि सवितुः पत्नी, तस्य पुत्रः शनैश्चरः। तस्याः भगिन्यः विष्टिः, घोररूपा, पापस्वरूपिणी; सविता तां कन्यां कस्य दातव्या इति चिन्तयामास। तां दातुमिच्छन् आदित्यः, लोकनाथः, श्रोतारश्च, "घोररूपा सा," इति श्रुत्वा, "किं तादृश्याः पत्न्या?" इत्युक्त्वा, सः स्थितः। सैव दुःखिता पितरं प्रति उवाच। "यः कन्यां यौवनस्थां योग्ये ददाति, सः लोके सिद्धिम् आप्नोति; नो चेत्, पिता पापी स्यात्। चतुर्थवर्षात् परं दशमे वर्षे पूर्वं कन्यादानं प्रयत्नेन कर्तव्यम्। कन्या योग्ये, धन्ये, पण्डिते, युवति, कुलीने, यशस्विनि, शीलवति, रक्षकयुक्ते च दातव्या। अन्यमार्गेण यः पितरः, सः सदा नरके पतति; पण्डितानामपि कन्यादानमेव धर्ममार्गः, हे भास्कर।" "कामवशाद् मूढानां नरकः प्राप्तव्यः; एकस्मिन् पार्श्वे सर्वा पृथिवी पर्वतवनोपेता; अपरस्मिन् पार्श्वे सुवर्णालङ्कृता निर्मला कन्या; यः कन्यां विक्रीणाति, अश्वं, गावं, तिलं वा, तस्य रौरवाद्यनरकात् मोक्षो न कदाचित्; विवाहदोषः कन्यायाः कदापि न कर्तव्यः। तादृशं पितुः पापं कः वर्णयेत्? यावत् सा लज्जां न जानाति, धूल्याः क्रीडति, तावत् कन्या दातव्या; अन्यथा, मातरः पितरश्च अधो गच्छन्ति। पुत्रः पितुरेव रूपं, पिता पुत्र एव; कः स्वपुत्रं नानन्दयेत्? यत् किञ्चित् कन्यायै कृतं, दत्तं, पूजितं, पालितं वा, तत् कृतमेव मन्येत; तद् दत्तं नश्यति न कदापि। तादृश्येभ्यः कन्याभ्यः यद्दत्तं, तत् अनन्तपुण्यदायकं मन्यते। कः न पुत्रपौत्रयोः सुखं कुर्यात्? या कन्यायाः सुखं करोति, सः सुखभाग् भवति।" एवं तस्य विवादिनीं कन्यां विष्टिं प्रति भास्करः उवाच—"किं करिष्यामि? त्वं घोररूपा, त्वां कोऽपि न गृह्णाति। वंशः, रूपं, आयुः, संपदः, विद्या, आचारः, सद्गुणाः—एते सर्वे स्त्रीषु पुरुषेषु च विवाहसम्बन्धेषु सन्ति, त्वदीयं रूपं विहाय। किं करिष्यामि? कुत्र दास्यामि? त्वं मां व्यर्थं निन्दसि—कुतः?" एवं उक्त्वा भास्करः पुनः विष्टिं प्रति उवाच—"यस्य तव दातव्या, यदि त्वं अनुमन्यसे, अद्यैव तं तव दास्यामि, हे शुभे। तत्र मां अनुमोदस्व।" विष्टिः पितरं प्रत्युवाच—"पतिः, पुत्राः, धनं, सुखं, आयुः, रूपं, स्नेहश्च—एते पूर्वकर्मानुसारात् एव सम्पद्यन्ते।