एकदा कद्रूः स्वसुतानां कल्याणं स्वस्य च श्रेयः कामयमाना, विनतां पक्षिमातरं सम्बोधितवती। सा उवाच—"तव पुत्रः सूर्यं वन्दितुं निर्बाधेन गच्छति; त्रिषु लोकेषु त्वं धन्या, यद्यपि दासी।" कद्रूवाक्यं श्रुत्वा, स्वदुःखं निगूह्य, विनता विस्मितचित्ता कद्रूं प्रत्युवाच—"भद्रे, किं कारणं यत् तव सुताः सूर्यदर्शनं न गच्छन्ति?" ततो विनता पुनरुवाच—"सौम्ये, मम पुत्रौ तव सुतान् सर्पलोकं नयन्तु; सागरसमीपे शीतलह्रदं अस्ति, यत्र ते सर्पाः वसन्ति।" ततः सुपर्णः सर्पान् कद्रूं विनतां च आदाय तत्र नीतवान्। कद्रूः प्रमुदिता, विनतायाः पुत्रमातरं प्रहृष्टा समभाषत। पुनः कद्रूः, सर्पमाता, विनयपूर्वकं गरुडं देवनायकं सम्बोधितवती—"मम सुताः हंसं द्रष्टुमिच्छन्ति, यः त्रैलोक्यगुरुः; तं नमित्वा सूर्यलोकं गमिष्यन्ति, यः मम निवासः। प्रतिदिनं, कृपया, मम पुत्रान् सूर्यमण्डलाय नय।" एवं श्रुत्वा, विनता कम्पमाना दुःखिता च कद्रूं प्रत्युवाच—"न शक्नोमि, हे सर्पमाते; मम पुत्रः तव पुत्रान् नेतुं न इच्छति। सूर्यं दृष्ट्वा ते पुनः प्रत्यागच्छन्तु।" अनन्तरं विनता स्वपुत्रं पक्षिराजं सम्बोधितवती—"सर्पाः नमस्कारं कर्तुमिच्छन्ति, सिद्धिं प्राप्ताः। सर्पमाता माम् उक्तवती—'प्रकाशवन्तं नय।' " गरुडः 'एवं भवतु' इति स्वीकृत्य, सर्पान् आत्मन्यारोपयत्। तदा सर्पगणः गरुडं समारुह्य शनैः सूर्यस्य सन्निधिं जगमुः। सूर्यतेजसा तप्ताः ते कम्पमाना अभवन्। ते उचुः—"प्रतिनिवर्तस्व, प्राज्ञ! सूर्यपक्षिणे नमः। पर्याप्तं सूर्यधाम्नः; सूर्यतेजसा दग्धाः स्मः। त्वया सह गच्छामो वा, अथवा त्वां विहाय स्वयमेव यामः।" एवमुक्तः सर्पैः गरुडः उवाच—"अहं सूर्यं दर्शयिष्यामि।" इति वदन्, स त्वरितं सूर्याभिमुखं गगनं व्यचरत्। सर्पाः सूर्यतेजसा दग्धाः, तृणद्वीपे पतिताः, सहस्रशः शतान्यन्ये च पीडिताः। तेषां पतितानां करुणारवम् श्रुत्वा, कद्रूः शोकाकुला तान् सान्त्वयितुं समुपागच्छत्। कद्रूः विनतां प्राह—"तव पुत्रः महान् दुष्कृत्यं कृतवान्, अतिक्रूरं, यस्य न शान्तिः।" विनता प्रत्युवाच—"नान्यथा कर्तव्यम्; सर्पेशः आदेशपालनं कर्तव्यम्। यदि महर्षिः कश्यपः अत्र स्यात्, न कश्चिदपि हानिः स्यात्।" "कथं तर्हि मम सुतानां शान्तिः, सुन्दरी?" इति कद्रूः पप्रच्छ। तद्वाक्यं श्रुत्वा विनता भीता अभवत्। सा स्वपुत्रं महात्मानं पक्षिराजं सम्बोधितवती—"एतदयुक्तं, पुत्र; विनयेन आचरणीयं, न तु गर्वेण। यदुक्तं, तदनुचितं; प्रतिकूलता न साध्वी।" "सद्भिरनृतं कर्तव्यं न कदापि, शत्रुष्वपि। पण्डिते चाण्डाले वा चन्द्रमाः सममेव प्रकाशते। ये न स्पष्टरूपेण कर्तुं शक्नुवन्ति, ते कपटेन पापानि कुर्वन्ति; दुर्बलाः पुरुषाः बलात् आचरणं यान्ति।" इति विनता कद्रूं सर्पमातरं पुनरुवाच—"किं करवानि येन तव पुत्रेषु शान्तिः स्यात्? वार्धक्यं तान् प्राप्तम्—वद, अहं शमं करिष्यामि।" कद्रूः अपि विनतां प्रत्युवाच—"रसायाः सलिलेन अभिषिक्ताः मम सुताः शमं यास्यन्ति।" कद्रूवाक्यं श्रुत्वा, सा शीघ्रं रसायाः जलं आनयत्, तेन सर्पान् अभिषिञ्चत्। तदा गरुडः शतक्रतुम् इन्द्रं सम्बोधितवान्—"त्रैलोक्यस्य हिताय अत्र मेघाः वर्षन्तु।" ततः वर्षदेवः वर्षयामास, सर्पेषु सुखं समजनि। रसायाः जलं, गङ्गाजं, सर्पान् पुनरजीवयत्। यत् जलं गरुडेन वार्धक्यदुःखनाशाय आनीतम्, यत्र सर्पाः अभिषिक्ताः, तत् सर्पालयः इति प्रसिद्धम्। रसायाः जलं, यत् गरुडेन आनीतम्, गङ्गाजलं सर्वपापनाशनं सर्वेषां स्मृतम्। यतो वार्धक्यं सर्पेषु नाशितम्, रसायाः जलं गङ्गाजं सर्पजीवनम् इति कथ्यते। वार्धक्यदुःखनाशाय गङ्गायाः दक्षिणे तटे वंजरानदी उत्पन्ना, सा अमृततत्त्वं वहन्ती। या गङ्गा रसायोत्पन्ना, या वार्धक्यदुःखनाशिनी, सा एव मर्त्यलोके प्रसिद्धा। किं बहुना? यत्र एते द्वे संगच्छेते, तस्य स्मरणमात्रेण पापकूटानि विनश्यन्ति। तत्र स्नानदानयोः फलं को वर्णयितुं समर्थः? तत्र शतसहस्राणि तीर्थानि इति मनीषिणः वदन्ति। न तु अन्यत्र वंजरासङ्गमे समं तीर्थं अस्ति, सर्वसमृद्धिप्रदं, सर्वपापकूटनाशनं; तस्य स्मरणेनापि आपदः नश्यन्ति। तत्र देवागमम् इति तीर्थं अस्ति, सर्वकामफलदं, सुखमुक्तिप्रदं, पितृपूर्तिकरं च। तत्र यद्वृत्तं, तदहं ते सम्यग् नारद, कथयिष्यामि। तत्र देवासुराणां धनार्थे स्पर्धा अभवत्।