मया, उत्तममन्त्रविद्भिः तथा शंकरस्यान्यैः परिचारकैः प्रतिष्ठिताः ये लिङ्गाः, तान् नापक्रमयेत् कश्चन; परमशंकरस्य पूजां न लंघयेत्, न च बाह्यकर्माणि भवस्य पूजायां मिश्रयेत्। यः जनः अवमानात् शिवलिङ्गस्य यथाविधि पूजां न कुर्यात्, स तु बाह्यतः सम्यक् दृश्यते अपि, किन्तु शस्त्रपर्णयोः मध्ये जायते—विश्वासहीनः स धर्मं न सम्पादयति। रामस्य आज्ञया ये जनाः, यमस्य दूतैः सर्वदुःखेषु यथायोग्यं पच्यन्ते; तदा वातसुतः गच्छन् लिङ्गं बाहुभिः उन्मूलयितुं न शशाक। पुनः, पुछेन गृह्णातुं इच्छन्, हनुमान् लिङ्गं परितः आवृत्य उन्मूलयितुं चेष्टितवान्, किन्तु न शशाक; एतादृशं महद् अद्भुतं कार्यं कपिश्रेष्ठस्य तथा राज्ञः अपि अभवत्। महेशेन स्थापितं महाबलयुक्तं लिङ्गं कः उन्मूलयितुं शक्ष्यति? तद् अपि अचलितं दृष्ट्वा, बलवान् धर्मात्मा राजा तत्क्षणं निर्गतः। ततः, ब्राह्मणान् आमन्त्र्य पूजां कृत्वा, प्रदक्षिणं च, रामचन्द्रः परमशुद्धहृदयः स्वसखिभिः सह सर्वेषु लिङ्गेषु प्रणम्य स्थितवान्। एवं, तद् तीर्थं सर्वैः किष्किन्धावासिभिः सेवितम् अभवत्; अत्र केवलं स्नानात् अपि महापापानि नश्यन्ति—नात्र संशयः। पुनः, भक्त्या गङ्गायै प्रणम्य, "मातः, गौतमी, मम कृपां कुरु," इति रामः उक्तवान्; पुनः पुनः विस्मितचित्तः तां दृष्ट्वा प्रणम्य स्थितवान्। तस्मात् कालात्, देवाः एतत् किष्किन्धातीर्थं परमपवित्रं इति कथयन्ति; यः भक्त्या पठति, स्मरति, शृणोति, स पापात् विमुक्तः भवति—स्नानदानाभ्यां तत्र किम् अधिकम्। ततः, व्यासतीर्थं नाम तीर्थं प्रचेतसः पुत्रस्य अभवत्; तस्मात् अधिकं न किञ्चिद् पवित्रं न च सर्वसिद्धिप्रदं अस्ति। मम दश मनसः सुताः अभवन्, ये लोकान् अपि सृजितवन्तः; ते अन्तं ज्ञातुम् इच्छन्तः शक्त्या भूमिं व्याप्य गतवन्तः। पुनः तैः सृष्टाः, पुनः गतवन्तः; मया अन्विष्यन्ते, किन्तु न पुनरागच्छन्—यः गतः सः एव गतः। ततः, दिव्याङ्गिरसः कुलोत्पन्नाः महर्षयः जाताः, वेदवेदाङ्गतत्त्वविदः, सर्वशास्त्रनिपुणाः। ते, आङ्गिरसस्य गुरोः अनुमतिं लब्ध्वा, प्रणम्य, तपसि दृढनिश्चयाः, मातरं न पृष्ट्वा निर्गतवन्तः। माता गुरोः अपि अधिकं पूज्या; तदा, नारदस्य माता कोपात् स्वपुत्रान् शप्तवती। "ये पुत्राः मां अवमान्य सर्वथा तपः कर्तुं निर्गतवन्तः, तेषां कस्यापि सिद्धिः न भविष्यति।" ते विविधेषु स्थलेषु अन्विष्यन्तः, तपस्यां सिद्धिं न प्राप्तवन्तः; सर्वत्र विघ्नाः तान् अनुवर्तन्ते। केषुचित् स्थलेषु दैत्यैः, केषुचित् मानवैः, स्त्रीभिः, स्वदेहदोषैः च विघ्नाः अभवन्। एवं विचरन्तः, सर्वे अगस्त्यं तपोनिधिं, घटोत्पन्नं, दक्षिणदिग्पतिं, लोकगुरुं, उपगच्छन्। ते अग्निकुलोत्पन्नाः आङ्गिरसाः, शान्ताः विनीताः दक्षिणदिग्पतिं प्रणम्य, पृष्टवन्तः। "भगवन्, केन दोषेण अस्माकं तपः न सिद्ध्यति, यद्यपि पुनःपुनः विविधैः उपायैः तपः कुर्मः?" "किं कर्तव्यम्? कः तपस्याः उपायः अत्र? ब्रह्मणश्रेष्ठ, साधनं कथय; त्वं तपस्यां अग्रणी।" "त्वं बुद्धिमन्तः मध्ये प्रसिद्धः, वाक्प्रवरः, यतिषु शान्तः, दयालुः, शुभकृत्तमः।" "क्रोधरागविवर्जितः, यथेष्टं वक्तुम् अर्हसि। ये गर्विताः, दयाहीनाः, गुरुपरिचर्यायाम् अलसाः, असत्याः, क्रूराः, ते सत्यम् न जानन्ति।" अगस्त्यः, क्षणं ध्यानं कृत्वा, शनैः सर्वान् उक्तवान्—"यूयं शान्तचित्ताः, ब्रह्मणा प्रजापतयः कृताः; किन्तु तपः न पर्याप्तम्—अपनय पतनकारणं स्मरत।" "ये पूर्वं ब्रह्मणा सृष्टाः, सुखं प्राप्तवन्तः, ये पुनः अन्वेष्टुम् निर्गतवन्तः, ते अपि आङ्गिरसः अभवन्।" "यूयम् अपि कालक्रमे पुनःपुनः निर्गतवन्तः; निश्चितं, प्रजापतेः अपि महत्तराः भविष्यथ, न संशयः।" "गङ्गायां तपः कर्तुं गच्छत, या त्रैलोक्यपावनी; अत्र अन्यः उपायः नास्ति, गङ्गा शिवप्रियैव।" "तत्र, तीर्थे, ज्ञानदं आराध्य आश्रमे, स महात्मा सर्वसन्देहं निवारयिष्यति; गुरुं विना कश्चन क्वचिद् सिद्धिं न प्राप्नोति।" तैः पृष्टम्—"कः ज्ञानदः—ब्रह्मा, विष्णु, महेशः, आदित्यः, चन्द्रो वा?" "अग्निर्वा, वरुणो वा, कः ज्ञानदः?" पुनः अगस्त्यः उक्तवान्—"शृणु, कः ज्ञानदः।" "यद् आपः, तद् अग्निः; यद् अग्निः, तत् सूर्यः; यद् सूर्यः, स विष्णुः; यद् विष्णुः, स भास्करः।" "यद् ब्रह्मा, स एव रुद्रः; यद् रुद्रः, तत् सर्वम्। यस्मिन् सर्वं अस्ति, तद् ज्ञानम्—स एव अत्र ज्ञानदः।" "बहवः गुरवः—आचार्याः, प्रेरकाः, भाष्यकाराः, व्याख्यातारः, शरीरदातारः—तेषु ज्ञानदः श्रेष्ठः।" "यद् एव अत्र ज्ञानम्, तेन भेदः नश्यति। एकः अद्वयः शम्भुः, बहुधा विद्वद्भिः कथ्यते—इन्द्र, मित्र, अग्नि इत्यादिना—भेदमोहात्।" ऋषेः वचनं श्रुत्वा, ते गीतानि गायन्तः गतवन्तः; पञ्च उत्तरे गङ्गायाम्, पञ्च दक्षिणे गङ्गायाम्। अगस्त्येन निर्दिष्टं देवपूजनं कृत्वा, तत्त्वध्यानस्थिताः, उपविश्य देवता आराधितवन्तः। सर्वे देवगणाः तैः तुष्टाः अभवन्, ऋषे, सृष्टिकर्ता युगादौ जगत्प्रभवः संस्थितः। धर्मविप्लवस्य निवारणाय, वेदस्थापनाय, लोकहिताय, धर्मकामार्थप्राप्तये।