गङ्गायाः उत्तरतीरे पिशाचतीर्थं नाम प्रसिद्धम् अस्ति। तत्र पिशाचभावात् कश्चन ब्राह्मणः मोक्षं प्राप्तवान्, हे विप्रवर। लोके सुयवस्यस्य पुत्रः जिगर्ति नाम्ना प्रसिद्धः, सः गृहक्लेशैः पीडितः, दुर्भिक्षेण च संतप्तः आसीत्। सः स्वपुत्रं मध्यस्थं शुनःशेपं, ब्रह्मविदां श्रेष्ठं, महता वित्तेन यज्ञार्थं कश्चन क्षत्रियाय विक्रयित्वा, तेन पापं कृतवान्। आपद्गतोऽपि विद्वान् कः पापं न करोति? सः मुनिः धनं स्वीकृत्य पापस्य कर्ता अभवत्। तेन धनलाभाय पापं कृत्वा, सः असाध्यरोगैः पीडितः अभवत्। कालान्तरे मृतः सः नरकं प्राप्तः। पूर्वकृतपापानां भोगं विना तस्य नाशः नास्ति। यमस्याज्ञया यमदूतैः सहितः सः नानायोनिषु भ्रमन्, अन्ते घोररूपः पिशाचः अभवत्। तं यमदूताः शुष्कद्रुमेषु, निर्जले वने, शून्यदेशे, ग्रीष्मतापेन संतप्ते स्थले च निपातितवन्तः। ये कन्यां, पुत्रं, भूमिं, अश्वं, गावः वा विक्रीणन्ति, ते प्रलयं यावत् नरकात् न निवर्तन्ते। स्वकृतपापफलात् सः यमदूतैः भीषणेभ्यः यातनां प्राप्य, दुःखार्णवे निमग्नः, स्वकृतदुष्कृतं स्मरन्, करुणया रुदन्, तत्र स्थितः। कदाचित् मार्गे चरन्, जिगर्तेः सः मध्यपुत्रः शुनःशेपः तं पिशाचस्य करुणरवं पुनःपुनः श्रुतवान्। तदा विक्रयपुत्रपापं, ब्रह्महत्यापापं, पित्रा कृतं पापं च, तस्य मनसि स्फुरितम्। तदा शुनःशेपः तम् उवाच—"को भवान्, किमर्थं एवम् आर्तः?" तदा जिगर्तिः दुःखितः प्रत्युवाच—"अहं शुनःशेपस्य पिता। महापापं कृत्वा, घोरयोनिम् आपन्नः, नरके पच्यमानः, इदानीं मध्यस्थावस्थां प्राप्तः। सर्वे पापकृतः एवं गतिं प्राप्नुवन्ति।" तदा पुत्रः दुःखितः उवाच—"पितः, मम दोषेणैव त्वं मां विक्रयित्वा नरकं प्राप्तः। अतः अहं त्वां स्वर्गं नयामि।" एवं संकल्प्य, गाधेः सुतः, पुत्रभावं प्राप्य, महर्षिः सन्, पितुः परलोकगमनाय गङ्गां चिन्तयन् प्रयातः। अनन्तदुःखसन्तप्तानां देहिनां, महामोहसागरमग्नानां, विष्णुपादाम्बुजं विना त्रिषु लोकेषु अन्यः नास्ति शरणं। इति निश्चित्य, महात्मा सः मुनिः, पितुः उद्धारणेच्छया शीघ्रं गौतमीं गतवान्, तत्र स्नात्वा शम्भुं विष्णुं च स्मृतवान्। ततः सः पित्रे, यः प्रेतपिशाचरूपः दुःखितः आसीत्, जलं दत्तवान्। तेन एव तर्पणेन जिगर्तिः क्षणेन शुद्धः सन्, शुभरूपं प्राप्तवान्। दिव्ययानसमन्वितः, देवगणैः सेवितः, सः पुत्रस्य तेजसा, गङ्गायाः प्रभावेन, हरिशम्भुब्रह्मणां कृपया, दशसहस्रसूर्यसमप्रभः, विष्णुलोकं गतः। तस्मात् तदतीर्थं पिशाचनाशनं, महारोगहरं, महापापनाशनं, केवलस्मरणमात्रेणापि प्रसिद्धं जातम्। अत्र त्रिशततीर्थानि अन्यानि च सन्ति, यत्र भोगमोक्षौ लभ्येते—किं बहुना? एतत् सर्वसिद्धिप्रदं, ऋषिभिः पूजितानि त्रिशततीर्थानि केवलस्मरणेनापि कामान् ददाति। अन्यच्च, गङ्गायाः उत्तरतीरे निम्नभेदः नाम तीर्थं त्रिलोक्ये प्रसिद्धम् अस्ति, सर्वपापनाशनं। तस्य केवलस्मरणेन सर्वपापानि नश्यन्ति; तत्र वेदद्वीपदर्शनात् वेदवित् भवति। कदाचित् ऐलः राजा धर्मात्मा उर्वशीं कामयामास; कः तस्याः मदनलोचनयोः दर्शनात् मोहितः न स्यात्? सा तु अग्निदर्शनानन्तरं सीमितकालं स्थाप्य तत्र गतवती, यत्र राजा अल्पं घृतं भुङ्क्ते स्म। सः तां स्वकीयां कृत्वा, नित्ययौवनां रमणीं, शयने सुप्तायां, तस्याः पार्श्वात् पुरूरवाः उत्पन्नः। तं नग्नं दृष्ट्वा सा तत्क्षणात् निर्गता; स्त्रीणां चित्तं विद्युत्समा चपला, तत्र स्थैर्यं क्व? राजा तां रात्रौ विस्मितः नग्नः अपश्यत्; तस्मिन्नेव समये सः शत्रून् प्रति युद्धाय गतः। विजित्य तान्, पुनः देवभूमिं प्रतिनिवृत्तः, तत्र वसिष्ठेन, पुरोहितश्रेष्ठेन, उपदिष्टः। उर्वश्याः प्रस्थानं श्रुत्वा, सः शोकाभिभूतः, न हवनं, न भोजनं, न श्रवणं, न दर्शनं चकार। तदा पुरोहितः तं मृतकल्पं राजानं हेतुवाक्यैः बोधयामास। "सा मृता, राजन्, मा शुचः। एवंस्थिते त्वां पापानि न स्पृशेयुः। स्त्रीणां हृदयं त्वया न ज्ञातम्; ताः शृगालहृदयाः इव, अतः मा शोच। कः स्त्रीभिः न मोह्यते? तासां स्वभावः छल, क्रूरता, चपलता, मायाचातुर्यं च। एवं तासां स्वभावः; ताः कथं सुखदाः? कः कालदोषेण न नष्टः? कः यशः कामयमानः लब्धवान्? कः लक्ष्म्या न मोहितः, वा स्त्रीभिः न हतः? मदान्धानां वस्तुतत्त्वं स्वप्नमाया इव। स्त्रीभिः कस्य सुखं? इति ज्ञात्वा शोकं त्यज, राजन्। शंकरविष्णुगङ्गासु विना त्रिषु लोकेषु शोकिनां अन्यः नास्ति शरणं।" एवं श्रुत्वा, राजा शोकं जित्वा, धर्मात्मा ऐलः गङ्गायां स्थितः। इति ब्रह्मपुराणे पिशाचतीर्थस्य, निम्नभेदतीर्थस्य च महिमा, शुनःशेपस्य पितृमोक्षः, ऐलस्य उर्वश्याशोकविनाशश्च, पुण्यकथारूपेण प्रतिपादितम्।