गौतमीतीरस्य सर्वत्र, विशेषतः कोटितीर्थे, पितृभ्यः श्रेष्ठं दानं विधीयते, यत्र अनन्तफलप्राप्तिः स्यात्। तत्र मुनयः एकोनपञ्चाशत्तिर्थानि विदन्ति, यानि प्रत्येकं एकं न्यूनानि भवन्ति। तेषु तीर्थेषु, गङ्गायाः उत्तरतीरे नरसिंहाख्यं तीर्थं प्रसिद्धम् अस्ति। अस्य प्रभावं श्रूयतां—सर्वत्र रक्षां ददाति एतत्। पूर्वं हि हिरण्यकशिपुर्दैत्यश्रेष्ठः, तपसा वीर्येण च, देवानपि अजेतुमशक्तः आसीत्। सः स्वपुत्रे भगवतः हरौ भक्तिं दृष्ट्वा द्वेषेण मनः कलुषितवान्। तदा सभायां स्तम्भात् साक्षात् श्रीनरसिंहः प्रादुरासीत्, स्वव्यापकस्वरूपं प्रकटयन्। हिरण्यकशिपुं हत्वा, तस्य सैन्यं अपाकरोत्; अनन्तरं सर्वान् महादैत्यांश्च युद्धे एकैकशः निघ्नन्, महान् मृगः सः। पातालगतान् शत्रून् जित्वा, सः सुरलोकं जगाम; तत्र विजित्य, भूलेखमुपगम्य, पर्वतवासिनः दानवान् अपि निहत्य। भगवान् मृगरूपधारी, सागरनदीग्राम-अरण्यनिवासिनः विविधरूपधारिणः दानवान् अपि निहन्यत्। तस्य वज्रात् अपि दृढतरः नखः, क्रोधोत्क्षिप्तजटामण्डलः, आकाशचारीन्, वातनिवासिनः, तेजोलोकगतांश्च दैत्यान् प्रहारैः पातयामास। राक्षसयोनि-जनननिनादगर्जितैः सः सर्वान् राक्षसान् जेत्वा, प्रलयाग्निवत् घोरगर्जनैः विलोकयन्, बाहुप्रहारैः, वेगेन च, असुरान् विदारयामास। एवं नानाविधान् दैत्यान् निहत्य, हरिः गौतम्याः तीरे अगच्छत्। तत्र दण्डकाधिपतेः शत्रुः अम्बर्यः नाम, पादपद्मसमुत्थितः, मनः नेत्रयोः च हर्षदायकः, प्रसिद्धः अभवत्। सः देवैरपि अजेतुमशक्तः, महाबलसम्पन्नः, तेन घोरं, भीषणं, रोमाञ्चकरं युद्धम् अभवत्। तत्र आयुधास्त्रयुद्धं हरिणा असुरपुत्रेण च कृतम्; श्रीहरिः तं रिपुं गङ्गायाः उत्तरतीरे हत्वा। तत्रैव गङ्गायाः नरसिंहतिर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् अस्ति; तत्र स्नानदानादिकर्मणां सर्वपापव्याधिनाशनं फलम्। सर्वदा एतत् तीर्थं सर्वत्र रक्षां ददाति, जरामृत्युनिवारणाय; यथा सर्वेषां देवतानां मध्ये हरिसमः नास्ति। सर्वेषां तीर्थानां मध्ये अपि एतत् तीर्थं श्रेष्ठम्; तत्र स्नात्वा नरहरिं पूजयेत्। स्वर्गे, भूमौ, अधस्तात् वा, तस्य किञ्चिदपि दुष्करं नास्ति; अत्र अष्टौ महातीर्थानि सन्ति, हे नारद। प्राज्ञैः प्रत्येकं कोटितीर्थफलं दाति इति कथ्यते; श्रद्धया वा अश्रद्धया वा, नामस्मरणमात्रेण अपि सर्वपापनाशनं भवति। यत्र नरसिंहः स्वयमेव नित्यं तिष्ठति, तत्र सेवायाः फलं कः वर्णयितुं शक्नुयात्? यथा सर्वत्र देवतानां मध्ये नरहरिः अतिश्रेष्ठः, तथा सर्वेषु तीर्थेषु नरसिंहतिर्थस्य तुल्यं नास्ति। गङ्गायाः उत्तरतीरे पिशाचतीर्थमिति प्रसिद्धम् अस्ति; तस्य पिशाचभावात्, कश्चन ब्राह्मणः तत्र मोक्षं प्राप्तवान्, हे बुध। लोके सुघोष्यस्य पुत्रः जिगर्ति नाम्ना प्रसिद्धः, सः पारिवारिकदुःखेन क्लान्तः, दुर्भिक्षेण पीडितः। सः स्वमध्यमपुत्रं शुनःशेपं, वेदविदां श्रेष्ठं, क्षत्रियाय पशुवधाय विक्रीणीत, बहुधनलाभाय। आपद्गतो जनः किमपि पापं न करोति, अपि च वेदवित्; तेन मुनिना विभाजनार्थं धनं स्वीकृतम्। सः अधमब्राह्मणः धनग्रहणात् गम्भीररोगैः क्लिश्यमानः अभवत्। यदा सः कालेन मृतः, तदा नरके पतितः; पूर्वकृतपापस्य भोगान्तरं नास्ति। यमस्याज्ञया तस्य दूतैः सः नानायोनिषु नीतः; अन्ते भीषणरूपः पिशाचः अभवत्। ततः शुष्ककाष्ठेषु, वनान्तरे, निर्जले स्थले, शुष्के, ग्रीष्मरश्मिसन्तप्ते, यमदूतैः क्षिप्यते स्म। ये कन्यापुत्रभूम्यश्वगवां विक्रयं कुर्वन्ति, ते प्रलयपर्यन्तं नरकात् न प्रतिनिवर्तन्ति। स्वकृतदुष्कृतफलात्, यमदूतैः पीडितः, सः दुःखराशौ पच्यमानः, कृच्छ्रात् रुदन्, कृतं स्मरन्। कदाचित् मार्गे गच्छन्, जिगर्तेः मध्यपुत्रः, पिशाचस्य रुदितध्वनिं पुनः पुनः शृणोति स्म। तदा पुत्रविक्रयपापं, ब्रह्महत्या, पितुश्च जिगर्तेः पापं, सर्वं तत्रैव आसीत्। शुनःशेपः तं पितरं दुःखितं पप्रच्छ—"कोऽसि त्वं, कस्य दुःखेन क्लिश्यसे?" सः जिगर्ति दुःखार्तः प्रत्युवाच—"अहं शुनःशेपस्य पिता।" "अत्यन्तपापं कृत्वा, घोरं जन्म प्राप्तवान्; नरके पच्यमानः, पुनः मध्ये स्थितः। सर्वपापिनां एष एव गतिः।" इति। तदा जिगर्तेः पुत्रः दुःखितः उवाच—"पितरः, मम दोषात्, त्वया मां विक्रय्य, नरकं प्राप्तः असि; अतः अहं त्वां स्वर्गं नेष्यामि।" एवं निश्चित्य, गाधेः पुत्रः, पुत्रत्वं लब्ध्वा, महर्षिः, पितुः परं लोकं दातुमिच्छन्, गङ्गाम् आलोक्य, तत्र गतवान्। अनन्तदुःखाग्निना दग्धानां, मोहसागरे निमग्नानां, त्रीषु लोकेषु, विष्णुपादाभ्याम् विना अन्यः न अस्ति गतिः। एवं निश्चित्य, सः महात्मा, पितुः दुःखात् मोक्षाय, शीघ्रं गौतम्याः तीरे अगच्छत्, तत्र स्नात्वा, शम्भुं विष्णुं च स्मरन्। तत्र पित्रे, प्रेतपिशाचरूपिणे, दुःखार्ताय, जलं दत्तवान्; तेन एव दानकर्मणा, जिगर्ति क्षणेन शुद्धः, शुभं रूपं प्राप्तः। सः दिव्ययानयुक्तः, देवसंघैः सेवितः, पुत्रस्य तपसा, गङ्गायाः प्रभावेन, हरिशम्भुब्रह्मणां कृपया, दशसहस्रसूर्यसमप्रभः, विष्णोः लोकं प्राप्तवान्।