पार्थिवाः, देवराताः, शालङ्कायनाः, बाष्कलाः, लोहिताः, यमदूताः, करुषकाः च स्मर्यन्ते। पौरवस्य च कौशिकस्य च महर्षेः सन्ततिषु अस्यां वंशपरम्परायां ब्राह्मक्षत्रस्य सम्बन्धः प्रसिद्धः। विश्वामित्रस्य पुत्रेषु शुनःशेपः ज्येष्ठः स्मृतः; तत्रैव भर्गवः महात्मा कौशिकर्षिः अभवत्। विश्वामित्रस्य एव शुनःशेपः पुत्रः आसीत्; स च हरिदश्वस्य यज्ञे पशुरूपेण नियोजितः। देवैः प्रदत्तः शुनःशेपः पुनः विश्वामित्राय समर्पितः; देवैः प्रदत्तः इति सः देवरातः इति प्रसिद्धिम् अलभत। विश्वामित्रस्य सप्त पुत्राः — देवरातः च अन्ये च — स्मर्यन्ते; तथा दृषद्वत्याः पुत्रः अश्टकः च, उभौ अपि वैश्वामित्र्यौ एव। अश्टकस्य पुत्रः लौहि इति कथ्यते; अहम् अपि जह्नुश्च वंशं विस्तरेण कथयामि। अनन्तरं महात्मनः अयोः वंशानुक्रमं वर्णयिष्यामि। अयुः पञ्च पुत्रान् अलभत, सर्वे वीर्यवन्तः, महारथाः च; ते प्रभायाः, स्वर्भानोर् दुहितुः, जाताः। तत्र नहुषः प्रथमः जातः, अनन्तरं वृद्धशर्मा; ततो रम्भः, राजिः, अनेनः च, त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धाः। राजिः पञ्चशतान् पुत्रान् अलभत; एष क्षात्रवंशः इन्द्रस्य अपि भयं जनयति इति ख्यातिः। यदा देवासुरयोः घोरः संग्रामः अभवत्, तदा देवासुराः सर्वे पितामहम् उपगम्य पप्रच्छुः — “भगवन्, अस्माकं युद्धे कः विजयी भविष्यति? सत्यम् इच्छामः श्रोतुम्।” तदा पितामहा अवदत् — “यस्मिन कृते राजिः महाबलः शस्त्रगृहीतः युद्धे प्रविशति, तस्य पक्षः त्रीन् लोकान् जयति; अत्र संशयः नास्ति। यत्र राजिः, तत्र धृतिः; यत्र धृतिः, तत्र श्रीः; यत्र धृतिः च श्रीः च, तत्र धर्मः; तत्र एव जयः।” एवं श्रुत्वा, देवासुराः प्रसन्नाः, भगवतः वचनेन प्रेरिताः, राजिं श्रेष्ठं नरं उपगम्य, विजयं प्रार्थयन्तः तम् अवरुण्वन्। सः स्वर्भानोर् अपत्यः प्रभायाः जातः, परमतेजस्वी राजा, सोमवंशम् अपि ववर्ध। सर्वे देवासुराः हृष्टहृदयाः राजिं ऊचुः — “अस्माकं जयाय उत्तमं धनुः गृहाण।” तदा राजिः तेषां मन्तव्यम् अवगम्य, स्वहितम् अपि चिन्तयन्, स्वकीर्तिम् उद्घोषयन्, देवासुरयोः उभयोः प्रति इदं वचनम् अवदत् — “यदि मम बलेन सर्वान् असुरगणान् विजित्य, धर्मेण अहम् इन्द्रः भविष्यामि, तदा एव अहम् युद्धे प्रविशामि।” देवाः हृष्टचित्ताः सर्वप्रथमम् अनुमेमुः — “एवं भवतु, राजन्; यथेष्टं ते सिध्यतु।” ततो राजिः तद्वचः श्रुत्वा, असुराधिपं अपि पप्रच्छ, यथैव देवान् पृष्टवान्। असुराः, स्वार्थदृष्ट्या गर्विताः, तम् उत्तमं नरपतिम् उवाचुः — “प्रह्लादः अस्माकं इन्द्रः; तस्मिन कृते वयं जयम् इच्छामः। तस्मात् त्वम् अस्मिन युद्धे स्थित्वा, राजन्, अस्माभिः सह न युद्ध्याः।” राजा “एवं भवतु” इति उक्त्वा, देवैः पुनः प्रेरितः, तैः एवमुक्तः — “त्वया जिते, त्वम् एव इन्द्रः भविष्यसि।” तदा सः सर्वान् असुरान्, वज्रधारिणा अपि दुर्जयान्, विजित्य, भगवत्सम्पदा देवेषु पुनः प्रतिष्ठापितवान्। सर्वान् असुरान् निहत्य, महाबलः राजिः राज्यं स्वीकृतवान्; तदा इन्द्रः देवैः सह तं महात्मानं महाबलिनं राजिं पूजयामास। इन्द्रः “अहं राजेः पुत्रः” इति उद्घोष्य, पुनः अवदत् — “त्वं एव, प्रिय, सर्वदेवानां इन्द्रः; अत्र संशयः नास्ति।” “यस्मै अहम् इन्द्रः, तस्य पुत्रः कर्मणा प्रसिद्धः भविष्यति” इति इन्द्रस्य वचः श्रुत्वा, सः मोहितः अभवत्। राजा तुष्टः इन्द्राय “एवं भवतु” इति प्रत्यवदत्। स राजा स्वर्गं गतः, स देववत् अभवत्। राजेः पुत्राः इन्द्रात् राज्यं प्राप्तवन्तः; पञ्चशतान् पुत्रान् राजिः अलभत, तच्च इन्द्रस्य राज्यं अभवत्। ते पुत्राः, मोहवशात्, काममदेन च, अधर्मेण च, दिव्यम् इन्द्रलोकं प्रविश्य, नानाप्रकारेण तत्र स्थिताः। ब्रह्मद्विषः जात्वा, तेषां बलं वीर्यं च नष्टम्; तदा इन्द्रः स्वं ऐश्वर्यं पुनः प्राप्य, उत्तमं पदं पुनः अलभत्। रजिपुत्रान्, कामक्रोधपरायणान्, सर्वान् निहत्य, शतक्रतोः पुनः राज्यप्राप्तेः इयं कथा यः शृणोति वा पठति वा, स दुःखभाग् न भवति। रम्भः अपुत्रकः आसीत्; इदानीं अहम् अनेनसः वंशम् आख्यास्यामि। अनेनसः पुत्रः प्रसिद्धः राजा प्रतिक्षत्रः आसीत्। प्रतिक्षत्रस्य पुत्रः संजयः, संजयस्य जयः, जयस्य विजयः। विजयस्य पुत्रः कृतिः, कृत्याः हर्यत्वतः, हर्यत्वतः महाबलः सहदेवः। सहदेवस्य धर्मात्मा नदीनः पुत्रः, नदीनस्य जयत्सेनः, जयत्सेनस्य संकृतिः। संकृतेः धर्मात्मा ख्यातः क्षत्रवृद्धः पुत्रः; एते अनेनसः वंशजाः, क्षत्रवृद्धस्य अपि अन्यः वंशः अस्ति। क्षत्रवृद्धस्य पुत्रः सूनहोत्रः, महाकीर्तिः; सूनहोत्रस्य त्रीन् पुत्रान् — सर्वे धर्मिष्ठाः — आसीत्। तत्र काशः, शलः, गृत्समदः च, एते त्रयः; गृत्समदस्य पुत्रः शुनकः, शुनकस्य पुत्रः शौनकः इति।