ऋचीकस्य तेजसा जामदग्निः अभवत्, स सर्वविद्याविदां श्रेष्ठः, धनुर्वेदे च परमपारगः, परमक्रूरश्च। तस्यैव ऋचीकस्य सत्यवत्याश्चौरववंशे रामो नामात्मजः समुत्पन्नः, यः क्षत्रियविनाशकः अग्निवत् प्रज्वलमानः आसीत्। तपसः शक्त्या जामदग्निः जातः, स ब्रह्मविदां अग्रगण्यः, तस्य मध्यपुत्रः शुनःशेपः, कनिष्ठः शुनःपुच्छः च। कुशिकपुत्रस्य गाधेः पुत्रः विश्वामित्रः अभवत्, स तपसा, विद्यया, शमेन च युक्तः। स ब्रह्मर्षिसमानत्वं प्राप्त्वा, धर्मात्मा विश्वामित्रः ब्रह्मर्षिः अभवत्, यः 'विश्वारथ' इति अपि स्मृतः। भृगूणां प्रसादेन कौशिकात् वंशवृद्ध्यर्थं अपत्यं जातम्, तस्य च विश्वामित्रस्य पुत्राः देवव्रतादयः प्रसिद्धाः। तेषां नामानि त्रिषु लोकेषु ख्यातानि, तत्र देवव्रतः, कति च, येभ्यः काट्यायनाः प्रसिद्धाः। शालवत्यां हिरण्याक्षः जातः, ततः रेनुः रेनुका च, संकृतिर्गालवो मुद्गलश्च अपि विश्रुताः। विश्वामित्रस्य पुत्राः मधुच्छन्दा, जय, देवल, अष्टक, कच्छप, हरित इत्यादयः। महात्मनः कौशिकानां वंशाः प्रसिद्धाः, पाणिनिः, बाभ्रवः, ध्यानपठनपरायणाश्च अपि। पार्थिवाः, देवव्रताः, शालंकायनाः, बाष्कलाः, लोहिताः, यमदूताः, करुषकाः च स्मृताः। पौरवस्य च कौशिकस्य च वंशजेषु ब्रह्मक्षत्रवंशस्य संयोगः प्रसिद्धः। विश्वामित्रस्य पुत्रेषु शुनःशेपः ज्येष्ठः स्मृतः; भर्गवः च कौशिकत्वं प्राप्तवान्। विश्वामित्रस्य पुत्रः शुनःशेपः एव, हरिदश्वस्य यज्ञे स यूपपाशबन्धनाय नियुक्तः। स देवैः दत्तः पुनः विश्वामित्राय न्यस्तः, देवैः दत्तत्वात् 'देवव्रतः' इति ख्यातिम् आप। देवव्रतादयः सप्त विश्वामित्रस्य पुत्राः, दृष्टद्वत्याः पुत्रः अष्टकः च, उभौ वैश्वामित्रौ। अष्टकस्य पुत्रः लौहि इति स्मृतः, जह्नुर्वंशश्च मया कीर्त्यते; अनन्तरं अहं महात्मनः अयोः वंशं वर्णयिष्यामि। अयुः प्रभायां, स्वर्भान्वः कन्यायां, पञ्च पुत्रान् वीर्यवन्तः, महारथांश्च, उत्पादयत्। नहुषः तत्र ज्येष्ठः, ततो वृद्धशर्मा, ततः रम्भः, राजिः, अनेनः च, ये त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धाः। राजिः पञ्चशतानि पुत्राणि अपद्यत, तस्य राजवंशः इन्द्रभयदायकः क्षत्रवर्गः इति ख्यातः। यदा देवासुरयोः घोरः संग्रामः अभवत्, तदा उभयः देवासुराः पितामहम् उपगम्य पप्रच्छुः—"भगवन्, अस्माकं युद्धे कः विजयी भविष्यति? सत्यम् इच्छामः श्रोतुम्।" तदा पितामहः उवाच—"यस्मिन्पक्षे राजिः आयुधपाणिः युद्धाय प्रविशति, ते नूनं त्रीन् लोकान् जयिष्यन्ति, अस्मिन्संदेहे नास्ति।" यत्र राजिः तत्र स्थैर्यम्, यत्र स्थैर्यं तत्र श्रीः, यत्र स्थैर्यश्री, तत्र धर्मः, ततो जयः। तदनन्तरं, देवासुराः पितामहस्य उक्त्या तुष्टाः सन्तः, विजयानुकूल्याय राजिं वरयित्वा उपजग्मुः। स स्वर्भानोरपौत्रः प्रभायां जातः, चन्द्रवंशस्य वृद्धिकरः राजा, परमतेजस्वी च आसीत्। सर्वे देवा असुरा च हृष्टमनसः राजिं ऊचुः—"विजयाय अस्माकं उत्तमं धनुः गृहाण।" तदा राजिः तेषां भावं विज्ञाय, स्वहितमिच्छन्, उभययोः समक्षं स्वकीर्तिं प्रकाशितवान्—"यदि मम बलेन सर्वान् असुरान् निहत्य विजयः लभ्यते, तर्हि धर्मतः अहं इन्द्रः भविष्यामि; ततः एव युद्धे प्रवर्तिष्ये।" देवाः हृष्टचित्ताः तदनुमोद्य, "एवमस्तु, राजन्, यथेष्टं ते सम्पद्यताम्," इति प्रीत्या ऊचुः। ततो राजा असुराध्यक्षं अपि तद्वद पप्रच्छ। असुराः अहंकारयुक्ताः, स्वहितमेव ज्ञात्वा, तं राजानं गर्वितया वाचा प्रत्युवाचुः—"प्रह्लादः अस्माकं इन्द्रः, तस्मिन्हि विजयाय प्रवृत्ताः स्म; त्वं तु अस्माकं पक्षे युद्धे स्थित्वा न युध्य।" राजा "एवमस्तु" इति उक्त्वा, देवैः पुनः प्रेरितः, तैः उक्तः—"त्वया जिते, त्वं इन्द्रः भविष्यसि।" तदा स राजा सर्वान् असुरान्, वज्रधारिणापि दुर्जयान्, निर्जित्य, भगवतीं श्रियं देवेषु पुनः स्थापयामास। सर्वान् असुरान् हत्वा, राजिः महाबलः राज्यं स्वीकृत्य, इन्द्रेण सह सर्वैः देवैः पूजितः। "अहं राजेः पुत्रः, त्वं इन्द्रः, सर्वेषां देवतानां" इति पुनः उवाच, तस्य वचनेन इन्द्रः मोहं प्राप्तः। राजा प्रीत्या इन्द्रं प्रत्युवाच—"एवमस्तु" इति। स राजा स्वर्गं गतः, देवसदृशः अभवत्। राजेः पुत्राः इन्द्रात् राज्यं स्वीकृत्य, पञ्चशतानि पुत्राणि तस्य, इन्द्रस्य राज्यं अभवत्।