शार्ङ्गधनुषः मुक्तैः बाणैः शीघ्रैः घोषवद्भिः कौशलयुक्तैः विष्णुना सम्यक् लक्षितैः तेषां देवद्विषां शत्रूणां विनाशः अभवत्। यत्र देवाः गोः प्राप्तिं पुनः कृतवन्तः, तत् स्थलं बाणतीर्थं इति प्रसिद्धम्, वैष्णवतीर्थं च, जनैः गोतीर्थं इति अपि विख्यातम्। गोः हिताय दक्षिणे गङ्गातीरस्य गौः स्थापिता अभवत्; सर्वे देवाः तत्र शीघ्रं गत्वा गङ्गायां ताः गोः स्थापयामासुः। मध्ये तस्य गङ्गातीरस्य, देवैः एकं द्वीपं गोः आश्रयाय कृतम्; तत्र गङ्गायां गोः सहिताः देवयज्ञः सम्पादितः। तत् स्थलं यज्ञतीर्थं इति विख्यातम्, गङ्गायाः मध्ये गोद्वीपः; तत्र देवपूजा कृताः, शुभदं सर्वकामफलप्रदं च। गङ्गा स्वशक्तिं धृत्वा, हे दीप्तिमन्, अनन्तसंसारसागरस्य पारं गन्तुं नौका रूपेण अभवत्। विश्वेश्वरी दिव्या योगमाया, भक्तानां अभयप्रदा, गङ्गायाः दक्षिणे गोरक्षतीर्थं स्थापयामास। तौ श्वौ, सरमायाः चतुर्दृष्टौ पुत्रौ, यमस्य प्रियौ, मातुः शापं सर्वदोषान् च विस्तारतः निवेदयामासतुः। तौ सम्यक् निवेद्य, सुखकामनां च उक्त्वा, यमं शापपरिहारस्य उपायं पृष्टवन्तौ। ततः सौरिः ताभ्यां सह पितरं सूर्यं अभ्यधात्; श्रुत्वा स सूर्यः पुत्रं, देवश्रेष्ठं, गङ्गातटे संबोधितवान्। "हे पुत्र, उत्तमभक्त्या एकाग्रचित्तेन गौतमीस्नानेन, त्रैलोक्यस्य एकमेव पावनं, दण्डकवनमध्ये स्नात्वा, त्वं ब्रह्मा, विष्णु, मम, शिवस्य च सम्यक् स्तुतिं कुर्याः; हृदयेन यथाक्रमं पूजयित्वा, अस्माकं प्रसादं लप्स्यसि।" इत्युक्त्वा, पितुः वचनं श्रुत्वा यमः हृष्टचित्तः देवयोः तुष्ट्यर्थं देवपूजां कर्तुं प्रवृत्तः। स्थिरचित्तेन, गौतमीगङ्गयोः देवश्रेष्ठान् तुष्टवान्। दक्षिणे तटे, यमः श्वद्वयेन सह ब्रह्मणं दीप्तिमन्तं तुष्टवान्। उत्तरतटे, धर्मः स्वयं ईशानं विष्णुं च तुष्टवान्, सरमायै विषहराय वरं दत्त्वा, लोकहिताय बहून् वरान् याचितवान्। ये जना एतेषु तीर्थेषु स्नानं कुर्वन्ति, स्वस्य वा अन्यस्य वा, ब्रह्मा, विष्णु, महेश्वरं च आह्वयन्ति, शुभकामफलम् अवाप्नुवन्ति। बाणतीर्थे स्नात्वा शार्ङ्गपाणिं विष्णुं स्मरन्तः, दुःखं दरिद्रता च कदापि न प्राप्नुवन्ति, युगयुगेषु। गोतीर्थे वा ब्रह्मतीर्थे स्नात्वा, नियमेन ब्रह्मणं नमस्कृत्य, द्वीपं प्रदक्षिणं कृत्वा, पृथिवीं सप्तद्वीपां प्रदक्षिणीकृत्य, तत्र ब्राह्मणाय किञ्चित् दत्त्वा, दिव्यपूजास्थले यज्ञे अग्नौ किञ्चित् आहुतिं दत्त्वा, अश्वमेधादि महायज्ञफलम् अधिगच्छति। तत्र गायत्रीं वेदमातृं एकवारं जपन्, वेदाध्यायनं कृतम् इव मन्यते; निराशीः मोक्षयोग्यः भवति। दक्षिणे तटे स्नात्वा, भक्त्या शक्तिं विधिवत् पूजयन्, सर्वकामफलम् अवाप्नोति। सा माता ब्रह्मविष्णुमहेश्वरशक्तिरूपा, त्रिवेदात्मिका, सर्वकामप्रदा; सन्ततिः, धनं च लभ्यते। यः नियमेन स्नात्वा, दक्षिणे तटे आदित्यं साक्षात् पश्यति, स यज्ञं काम्यं विविधैः द्रव्यैः कृतवान् इव। यः उत्तरतटे गङ्गायाः स्नात्वा, दैत्यसूदनं विष्णुं पश्यति, नमस्करति, विष्णोः परमस्थानं प्राप्नोति। यः यमतीर्थे स्नात्वा यमेश्वरं पूजयति, संयतचित्तः, शीघ्रं स्वकार्यसिद्धिं लभते। पितृभ्यः तत्र अक्षयपुण्यं, फलवृद्धिः, कीर्तिवृद्धिः च; स्नानदानजपस्तुतिभिः, पापपितरः अपि मोक्षं प्राप्नुवन्ति। एवं, हे नारद, अष्टसहस्राणि तीर्थानि, त्रयः समूहः; तत्र स्नानं दानं च अक्षयपुण्यदं भवति। तेषां स्मरणं पवित्रं, बहुजन्मपापनाशनं; श्रवणं पितृभिः, वा परिवारैः पाठनं, तेषां महापापानि अपि मम आज्ञया नश्यन्ति। यः संयतचित्तः तत्र स्नात्वा, कर्म कृत्वा, किञ्चित् दानं ददाति, पितृयज्ञं कृत्वा, देवपूजां च, धनं धान्यं कीर्तिं बलं दीर्घायुः स्वास्थ्यं च लभते। स पुत्रान् पौत्रान् प्रियां पत्नीं यच्च इच्छति तत् लभते; प्रियतमेभिः संयुक्तः, कुलैः पूजितः, हृदयेन तुष्टः भवति। नरकस्थपितृन् उद्धृत्य, कुलं शुद्धं कृत्वा, प्रियजनैः सह, अन्ते विष्णुं वा शिवं स्मरन्, मोक्षं प्राप्नोति, यथा देवैः उक्तम्। Yakṣiṇīsaṃgama नाम तीर्थं सर्वफलप्रदं अस्ति; तत्र स्नानदानाभ्यां सर्वकामफलम् अवाप्यते। यत्र यक्षाधिपः देवः दर्शनमात्रेण भोगं मोक्षं च ददाति; तत्र स्नानमात्रेण महायज्ञफलम् लभ्यते। तत्र Viśvāvasu-भगिन्याः Pippalā नाम्ना, गुरुसंयुक्ता, गौतमीतीरे स्थितान् ऋषिसङ्घं समीपं गता। तान् कृशान् ऋषीन् दृष्ट्वा, अहङ्कारयुक्ता हसन्ती, तत्र गत्वा घोषयन्ती, "श्रूयताम्! श्रूयताम्! स्थीयताम्!" इति उच्चैः उक्तवती। तस्याः कर्कशवाक्येन ऋषयः तां शप्तवन्तः—"धाराप्रवर्तिनी भव!" इति। सा तत्र नदीभूत्वा Yakṣiṇī इति प्रसिद्धा अभवत्। ततः Viśvāvasु, ऋषीन् त्र्यम्बकं च पूज्य, गौतमीसहितः, तां तीर्थरूपेण नदीं कृतवान्। एवं तीर्थानां महिमा दिव्यः, पुण्यफलप्रदः, सर्वकामदः, पापनाशकः च, गङ्गायाः गौतमीतीरे देवैः कृतः इति।