हरिणा एवमुक्ते तदप्रियया, या भगवतः भावस्याङ्गार्धे सन्निहिता, स्नेहसंवादेन च सङ्गता, श्रान्ता साभवत्। तस्याः कराग्रात् सुघोषितं स्वेदजलं स्रवति स्म। ततः तस्मात् प्रथमं धर्मः उत्पन्नः, ततो लक्ष्मीः, तदनन्तरं दानं, शुभवृष्टिः, गुणयुक्तं पुण्यं, जलानि, धान्यं, पुष्पाणि, फलानि च उत्पन्नानि। तत्र शुभवस्तूनि, सौन्दर्यं, सुशोभितवस्त्राणि, कामवस्तूनि, महौषधानि, नृत्यगीतादीनि, अमृतं, प्राचीनविद्या, वेदाः स्मृतयः, शास्त्राणि, आहारविहारः च समुत्पन्नः। शस्त्रविद्यादयः, गृहवस्तूनि, अस्त्राणि, तीर्थानि, वनानि, यज्ञाः, दानानि, शुभकृत्याः, वाहनानि, शुद्धाभरणानि, आसनानि च तत्र उत्पन्नानि। भावस्याङ्गसंयोगेन, मधुरसंवादेन, मृदुलहासेन च, सर्वाणि चराचराणि भूतानि, हे देवि, तस्मात् उत्पन्नानि; तत्र पापरहितानि वस्तूनि प्रादुर्भूतानि। सुखं, समृद्धिः, नित्यं शुभं च तव स्वरूपात् प्रकाशितम्, हे जगन्मातः, सर्वभूतानां भयात् मां रक्षस्व। केचन तर्के भ्रमिताः, अन्ये तत्र एव मग्नाः; अहं तं शिवशक्त्याः सुन्दरं अद्वैतस्वरूपं स्तौमि। एवं स्तुत्वा शिवः तस्य पुरतः प्रकटितः। स उवाच—"वद, हे हरि, किं ते वरमिच्छसि? किं ते परमं कामयितव्यम्?" हरिः प्रत्युवाच—"मम शत्रुः बलवान् आसीत्, शनैश्चरस्य दृष्टिवद् मां बद्ध्वा, नानाविधं मां अवमानितवान्। तस्य वचनैः शस्त्रैः च अहं आहतः; तस्य विनाशाय एषा क्रिया कृतवती। तस्माद्, हे लोकनाथ, शत्रौ जयः मे देहि।" "शत्रुनाशाय यः बलः, यः अन्यः शत्रुनाशकः, तं मे देहि। पराजितः अहं, तस्माद् तेषां विनाशे पुनः कीर्तिं जयश्रियं च प्राप्नुयाम् इति मे उत्तमम्।" शिवः इन्द्रं प्रति उवाच—"तव शत्रुः मया एकेन न हन्यते। तस्माद् त्वम् अपि विष्णुना सह, अक्षरेण हरिणा—" "—पौलोमीसहितः, जनार्दनं नारायणं त्रिलोकैकशरणं, अव distracted मनसा उपासस्व।" "ततः तव प्रियं मत्तः हरितः च लप्स्यसि।" पुनः भगवतः महेश्वरः, आदिकर्ता, उवाच—"मन्त्रप्रयोगः, तपः, योगशास्त्रं वा—यत्र संगमने कृतं, तत्र सिद्धिदं ऋषयः जानन्ति।" "किं बहुना, हे ब्राह्मण, गौतमीसिन्धुसंगमे, पर्वतगुहायाम्, नदीनां संगमे वा?" "ब्राह्मणः, बुद्ध्या मुकुन्दपादे स्थिरः, तत्र भवति; गङ्गायाः दक्षिणतीरे, आपस्तम्बः ऋषिसत्तमः—" "—तत्र वासं कृतवान्। अहम् अपि तत्र तुष्टिं प्राप्तवान्, हे शत्रुसूदन। तस्माद् त्वम् अपि पत्न्या सह गदाधरं प्रीयस्व।" आपस्तम्बेन सह, गङ्गायाः दक्षिणतीरे, तीर्थसंगमे स्नात्वा, भक्त्या देवम् स्तुतवान्। फेनागङ्गासंगमे जनार्दनं देवम् विविधैः वेदमन्त्रैः तपसा च सम्पूजितवान्। ततः विष्णुः तुष्टः—"किं दातव्यम्?" इत्युवाच। स प्रत्युवाच—"शत्रुनाशकं देहि," इति हरिः उक्तवान्। "दत्तं मन्यस्व," इति जनार्दनः उक्तवान्। तत्र शिवविष्ण्वोः गङ्गायाः कृपया तद् सम्पन्नम्। जलात् एकः पुरुषः उत्पन्नः, शिवविष्ण्वोः रूपधारः, चक्रत्रिशूलधारः; स पातालं गतः। स इन्द्रशत्रुं दैत्यं वज्रेण महता हत्वा, इन्द्रस्य मित्रः अभजकः वृषाकपिः अभवत्। इन्द्रः स्वर्गे स्थितः सदा वृषाकपिं अनुगच्छति स्म। तं अन्यत्र आसक्तं दृष्ट्वा, शची क्रुद्धा, स्नेहयुक्ता च, तम् उवाच। शतक्रतुः स्मितं कृत्वा ताम् इदं उवाच— "हे इन्द्राणि, मम मित्रं वृषाकपिः एव शरणं; तस्य जलं वा हविः अग्नये सदा प्रियं।" "प्रिये, अहं अन्यत्र न गमिष्यामि; तव स्वयमेव शपथं करोमि। तस्माद् त्वं मां संशयेन न भाषस्व, हे सुन्दरी।" "त्वं मम प्रिया, धर्ममन्त्रनिष्ठा, सहचरी, कुलीनाऽपि, सन्तानयुक्ता; त्वदन्यः को मे प्रियः?" "तस्माद् तव आदेशेन गङ्गां प्राप्त्वा, महतीं नदीं, देवदेवस्य, विष्णोः, चक्रपाणेः कृपया—" "एवं शिवस्य, वृषाकपिः, जलसम्भवमित्रस्य, कमलनाभस्य, लोकप्रसिद्धस्य कृपया एषः लाभः मम।" "भाग्यवती, दुःखं अतिक्रान्तवान्; अत्र अहं इन्द्रः, स्थिरः—यत्र पत्निः पतिसंमतिं अनुगच्छति, तत्र किम् असाध्यं?" "त्रिषु पुरुषार्थेषु, पत्निः एव परममित्रं, शुभस्य द्वयोर्लोकयोः चेष्टिनी।" "सुप्रसूतिः, मधुरभाषिणी, पतिसंनिष्ठा, सुन्दरी, गुणयुक्ता, समसुखदुःखा पत्निः त्रिषु लोकेषु किम् असाध्यं?" "तस्माद्, हे सुन्दरी, तव बुद्ध्या एषं सौभाग्यं प्राप्तम्; यत् त्वया उक्तं, तत् कर्तव्यम्—मम अन्यत् नास्ति।" "अमुष्मिन् लोके धर्मे च, सत्पुत्रः तुल्यं न; दुःखितस्य अत्र, पत्निः एव औषधं।" "परमपदप्राप्तये, पापनिर्मुक्तये, गङ्गायाः तुल्यं न; शृणु, हे सुन्दरमुखि।" "धर्मार्थकाममोक्षप्राप्तये, पापनिर्मुक्तये, शिवविष्ण्वोः अभेदज्ञानं तुल्यं न।" "तस्मात्, हे सती, तव बुद्ध्या, यद् मनसि आसीत्, तत् शिवविष्णुगङ्गानां कृपया प्राप्तम्।" "मम इन्द्रपदं पुनः स्थिरम्, मित्रबलात्; वृषाकपिः जलसम्भवः मम सहचरः, हे सुन्दरी।" इत्येवमेतत् ब्रह्मपुराणस्य उक्तानुसारं, भगवतः शिवविष्ण्वोः कृपया, धर्मलक्ष्मीदानादीनि, इन्द्रस्य विजयः, पत्न्याः महत्त्वम्, गङ्गायाः पुण्यं च, सर्वं कथितम्।