शतक्रतुः, स्वगुरवे "तथास्तु" इति प्रत्युत्तरं दत्वा, स्वपत्नीसमेतः, गौतमी-नाम्नीं जगत्प्रतिष्ठां गङ्गां जगाम। हरिः, प्रमुदितः, दण्डकवनस्य मध्ये शम्भुं देवेशं तपस्यार्थं गतः। प्रथमं गङ्गां नमस्कृत्य स्नात्वा, अञ्जलिं बद्ध्वा, केवलं शिवं शरणं गत्वा, स्तोत्रं उक्तवान्। "पिनाकपाणिः, स्वबलात् चराचरं सर्वं सृजति, पालयति, लयं च करोति, तस्यासक्तः, एकः, स्वतन्त्रः, अद्वैतः, आनन्दस्वरूपः; सः अस्माकं कृपां करोतु।" "यस्य यथार्थरूपं वेदान्तरहस्यविदः सनकादयः अपि न जानन्ति, सः पार्वतीपतिः, सर्वकामदः, मम कृपां करोतु, मम तमः नाशयतु।" "स्वयंभू-देवं, शुभं विश्वकर्माणम् सृज्य, तस्य भीषणं शिरः दृष्ट्वा, नखाग्रैः छित्वा, तद् अपाकृत्य, तस्माद् त्रिविधं पुरुषार्थं उत्पन्नम्।" "पापं, दरिद्रता, लोभः, मोहः, दुःखं च अनन्तरूपेण उत्पन्नम्; एते संसारदुःखरूपेण सर्वं जगत् व्याप्नुवन्।" "एतत् दृष्ट्वा, देवेशः भीतः, देवीं प्रति उवाच—'जगत् निमज्जति; रक्ष त्वं, लोकानां माता, विश्वेश्वरि, उमे, सर्वशरण्ये, शुभे, कृपालु।'" "विश्वाधारः, वरदायिनी, जय! त्वं भोगः, समाधिः, परममोक्षः, स्वाहा, स्वधा, कल्याणम्, आदिसिद्धिः, वाणी, विद्या, शुभानि, अजरामरस्वरूपा।" "ज्ञानरूपेण च अधिकेन, मम आज्ञया, त्वं त्रैलोक्यं रक्षसि; त्वया एव त्रैलोक्यं सृज्यते, तव स्वभावात् तस्य विविधता अपि।" "एवं हरेः उक्तवाक्यं श्रुत्वा, तस्य प्रिया, स्नेहसंवादे निमग्ना, श्रान्ता, भवस्य अर्धाङ्गे सन्निहिता, अङ्गुलीभिः स्वेदजलं सिञ्चति स्म।" "ततः प्रथमं धर्मः, तदा लक्ष्मीः, तदा दानम्, उत्तमवृष्टिः, गुणयुक्तं पुण्यम्, आपः, धान्यं, पुष्पाणि, फलानि च उत्पन्नानि।" "शुभवस्तूनि, सौन्दर्यम्, उत्तमवस्त्राणि, काम्यवस्तूनि, औषधिमहानि, नृत्यानि, गीतानि, अमृतम्, पुरातनविद्या, वेदाः, स्मृतयः, आचारः, खाद्यपेयम् च।" "शस्त्राणि, विद्याः, गृहवस्तूनि, अस्त्राणि, तीर्थानि, वनानि, यज्ञाः, दानानि, शुभक्रियाः, यानानि, निर्मलाभरणानि, आसनानि च।" "भवाङ्गसंयोगेन, मधुरसंवादेन, मृदुलहासेन, सर्वं चराचरं सृष्टम्, हे देवि, तस्मात् पापरहितानि वस्तूनि जातानि।" "सुखं, ऐश्वर्यं, नित्यं कल्याणं, तव स्वभावात् प्रकाशितम्; अतः, मां रक्ष, जगन्माते, सर्वजीवदुःखात् भयभीतं।" "केचित् विवादैः मोहिताः, केचित् तत्र निमग्नाः; अहं तद् सुन्दरं अद्वैतस्वरूपं शिवशक्त्याः स्तौमि।" एवं स्तुवत्सु, शिवः तस्य पुरतः प्रादुरभवत्। "वद, हे हरि, कं वरं इच्छसि? तव परमकामं कथय।" हरिः उवाच—"मम शत्रुः शक्तिमान्, शनैश्चरस्य दृष्टिवत् मां बन्धित्वा, नानाविधं तिरस्कृतवान्।" "तस्य विनाशाय, एषा क्रिया कृताः; तदर्थं, हे लोकनाथ, शत्रुविजयं देहि।" "शत्रुनाशाय यः बलः, तं देहि, यत् च शत्रुनाशकं; मम पराजयात्, तेषां विनाशे, पुनः कीर्तिं, विजयश्रीं प्राप्नुयाम् इति उत्तमं मन्ये।" तदा शिवः इन्द्रम् उवाच—"तव शत्रुः मया केवलं न हन्तुं शक्यः; अतः त्वं अपि विष्णुना सह, अक्षरेण हरेण—" "—पौलोमीसमेतः, जनार्दनं नारायणं, त्रैलोक्यैकशरणं, अव distracted मनसा उपास्य।" "ततः, तव प्रियं मत्तः हरेः च प्राप्तव्यम्।" पुनः, महेश्वरः, आदिसृष्टा, उवाच— "मन्त्रप्रयोगः, तपः, योगश्च—यत्र संगमेषु क्रियते, तत्र ऋषयः सिद्धिदायकं मन्यन्ते।" "किम् अधिकं, हे ब्रह्मन्, गौतमी-सिन्धुसंगमे, पर्वतानां गुहासु, नद्यः संगमे?" "ब्राह्मणः, बुद्धिः मुकुन्दपादेषु स्थिता, तत्र भवति; गङ्गायाः दक्षिणतीरे, आपस्तम्बः, ऋषिसत्तमः—" "—तत्र स्थितः। अहं अपि तत्र तुष्टिं प्राप्तवान्, हे शत्रुनाशन। अतः, त्वं अपि, स्वपत्नीसमेतः, गदाधरं प्रसादय।" आपस्तम्बेन सह, गङ्गायाः दक्षिणतीरे, भक्त्या तीर्थसंगमे स्नात्वा, देवं स्तुत्वा। फेनागङ्गासंगमे, जनार्दनं विविधैः वेदमन्त्रैः, तपसा च प्रसादयामास। तदा विष्णुः तुष्टः "किम् दातव्यम्?" इति उवाच। सः "शत्रुनाशकं देहि" इति प्रत्युवाच। हरिः उक्तवान्—"दत्तं मन्यस्व।" तत्र, गङ्गायाः शिवविष्णुकृपया, तत् सिद्धम्। जलात् पुरुषः जातः, शिवविष्णुरूपधारी, चक्रत्रिशूलधृत्, अधस्तात् गतोऽभवत्। सः तदा दैत्यं, इन्द्रशत्रुं, महावज्रेण हत्वा, इन्द्रस्य मित्रः अभजकः, वृषाकपिः अभवत्। स्वर्गे स्थितः अपि, इन्द्रः वृषाकपिं सर्वदा अनुगतः। तं अन्यत्र आसक्तं दृष्ट्वा, शची, क्रुद्धा, स्नेहयुक्ता, तं उवाच; शतक्रतुः, स्मितं कृत्वा, ताम् इदं उवाच— "हे इन्द्राणि, मम शरणं वृषाकपिः एव, यस्य जलं वा हविः अग्नये सदा प्रियं।" "प्रिये, अन्यत्र न गमिष्यामि; तव स्वयमेव शपथं करोमि। अतः, त्वं मां संशयेन न भाषस्व, सुन्दरी।" "त्वं मम प्रिया, धर्ममन्त्रनिष्ठा, सहचरी, सती, पुत्रयुक्ता; त्वं विना अन्यः को मे प्रियः?" "अतः, तव आज्ञया गङ्गां महानदीं प्राप्त्वा, देवदेवस्य विष्णोः चक्रपाणेः कृपया—" इत्येवम् एष कथा।