श्रोत्रियः महर्षिः दिव्यतेजसा युक्तः देवैः प्रोक्तः, त्रैलोक्यपूजितं शम्भुं गन्तुम् उद्दिश्य, तारेण उत्पन्नं भयम् निवेदयितुं नियुक्तः। तथापि, एकान्ते पतिपत्नीसंयुक्ते स्थले गमनम् उचितं नास्ति; सामान्यजनानां अपि एषा मर्यादा, ततोऽपि त्रिशूलधारिणः शम्भोः। यदि कोऽपि कामातुरयोः युग्मयोः एकान्तसंवादं शृणोति, तस्य नरकात् मोक्षणं नास्ति। सर्वलोकनाथः, महाकालः, त्रिशूलधारी शम्भुः—कः तं निरीक्षेत् भवानीसंयुक्तं गूढवासे स्थितम्? महाभयं आगतम् इति, किम् अत्र मर्यादा वर्णनीयम्? तारेण उत्पन्नं भयम् दृष्ट्वा, त्वं गन्तव्यम्; तव तारेण रूपं स्वीकरणीयम्। साधूनां महाभयसमुद्रे उत्पन्ने, परहितार्थं स्वजीवनं दातव्यम्; त्वं गत्वा अन्यं रूपं धृत्वा, यथायोग्यं वद। देवानां वचनं निवेद्य, शीघ्रं शम्भुं प्रत्यागच्छ; ततः, ऋषे, उभयोर्लोके पूजनं करिष्यामः। ततः धूतशानः, देवाज्ञया, शुकीभूतः, त्वरया तत्र गतः यत्र लोकनाथः उमया सह रममाणः। तदा, शुकीभूतः अग्निदेवः भयेन तत्र आगतः, द्वारद्वारा प्रवेशं न शशाक। सः वातायने स्थितः, शिरः नमयन्, कम्पमानः; तं दृष्ट्वा शम्भुः हासन्, उमायाः गोप्यं वचनं उक्तवान्—"पश्य देवी, शुकः आगतः, धूतशानः, देवाज्ञया।" पार्वती लज्जिता, "अलम्, प्रभो," इति उक्त्वा, शम्भुः अग्निं द्विजरूपधारिणं संबोधितवान्। पुनःपुनः आह्वयन्, शम्भुः अग्निं ज्ञात्वा, "अत्र न भाषस्व; मुखं उद्घाट्य, एतत् गृह्य, अपनीय," इति उक्तवान्। ततः, शम्भुः स्ववीर्यं अग्न्याः मुखे क्षिप्तवान्; वीर्येण पूरितः अग्निः, निर्गन्तुं न शशाक। श्रमितः अग्निः दिव्यनदीतीरे गतः; तत्र, कृतिकासु वीर्यं क्षिप्त्वा, कार्त्तिकेयः जातः। यत् शम्भोः वीर्यं अग्न्याः शरीरे अवशिष्टम्, तत् द्विधा स्वपत्नीं प्रति अग्निः क्षिप्तवान्। स्वाहा, पुत्रकामिनी, प्रियतमायां, तद् न्यस्तम्; तया तुष्टा, तव वंशः तस्यां उत्पद्यते। पुनः, स्मृत्वा, अग्निः शम्भोः महाशक्तिं क्षिप्तवान्; अग्नेः वीर्येण तस्यां, उत्तमं युग्मं जातम्। सुवर्णः सुवर्णा च, पृथिव्यां अतुलरूपधारिणौ, अग्निं प्रमुदयतः, सर्वलोकानां सुखवृद्धिं कुरुतः। अग्निः प्रेम्णा सुवर्णां धर्माय दत्तवान्; सुवर्णस्य पुत्राय, प्रियसंकल्पं कृत्वा, ऋषिः विवाहं समारब्धवान्। बीजसंयोगात्, उभौ अग्निसुतौ अभवन्; सुवर्णः पुत्रः, देवश्रेष्ठरूपानि धृत्वा, विविधरूपधारी अभवत्। सः यत्र इच्छेत्, इन्द्रपत्नी, वायुपत्नी, कुबेरपत्नी, वरुणपत्नी, महर्षिपत्नी च रूपं ग्रहणं कृत्वा, गच्छति। कदाचित् ऋषिपुत्रः भक्तपत्नीषु पतिरूपधारी, सत्क्रिया युक्तः, तासु कामानां पूर्त्या रमते। एवं, सुवर्णा धर्मपत्नी, स्वाहा-पुत्री, मनःस्वच्छन्दं यत्र इच्छेत् तत्र गच्छति। पत्नीरूपं धृत्वा, सुवर्णा मनुष्य, दैत्य, देव, ऋषि, पितर, अन्येषु सौन्दर्य, दान, स्थैर्य, गम्भीर्ययुक्तेषु पतिषु रमते। यः देवः यां देवीं पत्नीं इच्छेत्, तस्याः रूपं धृत्वा, सुवर्णा तं रमयति, मनः विविधैः उपायैः आकृष्य, तस्य कामं पूरयति। एवं सुवर्णायाः आचारं दृष्ट्वा, सर्वे देवाः दानवाः च कुपिताः, अग्निसुतपुत्रपुत्र्यौ शप्तवन्तः। "एषा कृत्यं, व्यतिक्रमरूपं, मायाचरित्रं, पापम्; अतः, हविसवाहक, तव पुत्रः सदा भ्रमन्, व्यतिक्रमचिह्नितः भवतु।" "तथा, सुवर्णा, एकस्मिन् निष्ठा नास्तु, बहुषु, नानारूपेषु, तिरस्कृतरूपेषु च रमेतु—एषा तव पुत्र्याः दोषः।" एतत् शापवचनम् शृत्वा, अग्निः भयाकुलः, मम समीपं आगत्य, "मम पुत्रपुत्र्यौ प्रायश्चित्तं कथय," इति उक्तवान्। तदा अहम् उक्तवान्, "वह्ने, गौतमीं गत्वा, शंकरं तत्र पूजय; लोकनाथं ज्ञापय।" "महेश्वरस्य शक्त्या तव शरीरे स्थितया, तव पुत्रपुत्र्यौ जातौ; अतः—" "—देवदेवं शापं निवेदय, यथा शम्भुः तव सन्तानस्य हितं रक्षणं च करोतु।" "भक्त्या देवदेवीं स्तुत्वा, शिवः तुष्टः भविष्यति; ततः तव इच्छितं सन्तानसंबन्धि वरं लप्स्यसि।" ततः, मम वचनानुसारं, अग्निः गङ्गां गतः, तत्र महेश्वरं वेदसम्पन्नैः वचोभिः स्तुत्वा पूजयामास। "नमः विश्वेशाय, जगत्कर्त्रे, विश्वरूपाय, निर्मलाय, आद्याय, स्वयम्भुवे।" "यः अग्निरूपेण विनाशकः, आपरूपेण सृष्टिकर्ता, सूर्यरूपेण रक्षकः—तं त्रिनेत्रं नमामि।" ततः, भगवतः अनन्तस्य, शुभस्य, अक्षरस्य, तुष्टिः जातः; अग्निः, देवैः पूजितः, वरं लब्धवान्। सः विनयेन शिवं उक्तवान्—"तव शक्ति मयि स्थितः; तस्मात् सुन्दरः पुत्रः सुवर्णः लोकेषु प्रसिद्धः जातः।" "तथा, सुवर्णा अपि तव कन्या अभवत्, लोकनाथ; परस्परशक्तिसंयोगात्, तस्य दोषात्, उभयम् एतत् अभवत्।