तत्र पिण्डप्रदानैः पितॄन् तर्पयित्वा, विशेषतः सुवर्णदानस्य महत्त्वेन, पुत्रलाभः निश्चितः स्यात्। ये तु न्यासहरणं कुर्वन्ति, मणीन् छादयन्ति, पित्र्यकर्माणि च लङ्घयन्ति, तेषां वंशः न सम्पद्यते। पापकृतां मृत्योरनन्तरं मार्गोऽयं निर्दिष्टः, शिष्टानां तु पुण्यकर्मणा जीवन्मात्रं पुज्यवंशः जायते। दित्याः गङ्गायाश्च संगमे स्नात्वा, तत्र सिद्धेश्वरं प्रभुं, अनाद्यन्तं नित्यचैतन्यसुखरूपिणं, पूजयेत्। स महादेवः लिङ्गरूपेण प्रकाशमयः, विकाररहितः, देवर्षिसिद्धगन्धर्वयोगेश्वरैः सेवितः। यः संयमपूर्वकं भक्त्या नित्यं पूजयेत्, चतुर्दश्यष्टम्यां स्तोत्रेण स्तौति, यथाशक्तिं सुवर्णं ददाति, ब्राह्मणान् च तत्र गङ्गायां तर्पयति, स शतं पुत्रान् लभते। सर्वान् कामान् प्राप्य, अन्ते शिवपुरीं गच्छति; यः क्वापि एतत् स्तोत्रं पठति, वन्ध्या अपि निस्सन्देहं षण्मासाभ्यन्तरे पुत्रं लभते। तदा तत् तीर्थं पुत्रतीर्थमिति प्रसिद्धं जातम्; तत्र स्नानदानाभ्यां सर्वान् कामान् आप्नोति। मरुद्भिः सख्येन मित्रतीर्थमिति, इन्द्रस्य पापरहितत्वेन शक्रतीर्थमिति, यत्र इन्द्रः श्रीं प्राप, तत् कमलतीर्थमिति, एतानि तीर्थानि सर्वाभीष्टदानि स्मृतानि। शिवेन "सर्वं भविष्यति" इति उक्त्वा अन्तर्धानं कृतम्; ये अपि स्वकार्यं सम्पाद्य आगताः, ते सर्वे तत्रैव प्रययुः। तत्र लक्षशः पुण्यतीर्थानि पुण्यदायकानि कीर्तितानि। यत्र यमतीर्थमिति प्रसिद्धं, तत्र पितृणां तुष्टिवर्धनं, दृष्टादृष्टकामदं, सर्वैः देवर्षिभिः सेव्यमानं स्थानं वर्तते। अस्य शक्तिं पापनाशिनीं कथयिष्यामि। तत्र अनुह्रदः नाम बलीयः कपोतः आसीत्। तस्य भार्या हेतिः नाम पक्षिणी, कामरूपी, अनुह्रदस्य मृत्युः पौत्री, हेतिः तु तस्य पुत्री। कालेन तयोः पुत्रपौत्राः अभवन्। तस्य शत्रुः बलीयान् उलूकः, पक्षिराजः आसीत्। तस्यापि पुत्रपौत्राः अग्निसमाः बलीयांसः, दीर्घकालं तयोः पक्षिणोः वैरमासीत्। गङ्गायाः उत्तरतटे कपोतस्य आश्रमः, दक्षिणतटे तु उलूकस्य। स तत्र पुत्रपौत्रैः सहितः वसति स्म, तयोः मध्ये दीर्घकालं संग्रामः अभवत्। पुत्रपौत्रैः अन्यैः च सहायैः सहितौ, उभौ बलीयांसौ युद्धं कृतवन्तौ, न उलूकः न कपोतः विजयं वा पराजयं वा प्राप्नोत्। कपोतः यमं पितरं सम्पूज्य, यमास्त्रं लब्ध्वा, सर्वेषां मध्ये श्रेष्ठः अभवत्। तथैव उलूकः अग्निं सम्पूज्य, महाबलवत्तरः अभवत्; तयोः उभयोः विकटं युद्धं अभवत्। तत्र उलूकः अग्न्यस्त्रं कपोतम् प्रति प्राक्षिपत्; कपोतः अपि यमपाशान् शत्रवे प्राहिणोत्। तदा उलूकस्य कृते यमदण्डपाशौ मुक्तौ; पुनः क्रौञ्चबकयोरिव युद्धमभवत्। तस्मिन्नेव समये, कपोतपत्नि हेतिः, ज्वलनं समीपं समागतम् आलोक्य, पतिं प्रति दुःखिता अभवत्। विशेषतः स्वपुत्रान् अग्निना परिवेष्टितान् दृष्ट्वा, सा ज्वलनं समीपं गत्वा, विविधैः वाक्यैः स्तुत्वा, प्रणम्य उक्तवती— "यज्ञेश्वराय, हविर्भुजे, दृश्यादृश्यरूपाय, सर्वस्वरूपिणे, येन देवाः हविः भुञ्जते, तस्मै नमः। स देवमुखः, देवहोता, देवपुरोहितः, देवदूतश्च। तं प्रपद्ये आदिदैवतं विभावसुम्, योऽन्तरात्मनि प्राणरूपेण, बहिः अन्नदातृरूपेण विराजते; स यज्ञकर्त्ता, विजयी, तं शरणं गच्छामि।" तदा अग्निः उक्तवान्— "इदं मम अस्त्रं, हे कपोतपत्नि, युद्धे अमोघं प्रक्षिप्तम्; वद कुतः अस्त्रं विश्रामयामि।" सा प्रत्युवाच— "मयि अस्त्रं विश्रामयतु, न पुत्रेषु, न पतौ; सत्यम् उक्तं भवता, हविर्भुजां नाथ, जातवेदः, नमस्ते।" अग्निः तस्या भक्त्या, पतिसंयुक्त्या तुष्टः, उवाच— "हे हेति, तव पतिं पुत्रांश्च रक्षामि; मम अग्न्यस्त्रं न तान् दग्ध्वा, त्वां च, तस्मात् सुखेन गच्छ।" एवं तु उलूकपत्नि स्वं पतिं यमपाशैः बद्धं, यमदण्डेन ताडितं दृष्ट्वा, दुःखिता, भीता, यमं समीपमुपेत्य स्तुतवती— "त्वत्तः भीताः जनाः पलायन्ते, ब्रह्मचर्यं चरन्ति, धर्मे स्थिताः भवन्ति, अहिंसां गृहं त्यक्त्वा वनं यान्ति, सौम्यतां प्राप्नुवन्ति, सोमपानं कुर्वन्ति।" एवं वदन्तीं दक्षिणदिक्पालः यमः ताम् उवाच— "वरणीयं वरं वृणुष्व, यद् इच्छसि तत् दास्यामि।" तदा तस्य वचनं श्रुत्वा, पतिव्रता सा प्रत्युवाच— "मम पतिः तव पाशैः बद्धः, दण्डेन ताडितः; तस्मात् पुत्रान् च पतिं च रक्ष, देवश्रेष्ठ।" एवं तयोः पतिव्रताभ्यां कृते, अग्नियमयोः अनुग्रहः जातः।