स राजा ब्रह्मवाद्यभूत्, शौर्येऽजय्यः, शत्रुभिः संग्रामे दुर्धर्षः, अग्निहोत्रकृत्, यज्ञपतिश्चाभवत्, हे राजन्। स सत्यवक्ता धर्मात्मा च, कामे संयतात्मा, त्रिषु लोकेषु कीर्त्या अनुपमः सदा। स एव शान्तात्मा ब्रह्मवाद्यः धर्मज्ञः सत्यवागुरुर्वै, तं श्रीमत्यूर्वशी स्वगर्वं परित्यज्य स्वयं ववृते। तया सह स राजा दश वर्षाणि, पञ्च, षट्, पञ्च, सप्त, अष्ट, दश पुनरष्ट च वसति स्म, द्विजोत्तमाः। चित्ररथस्य रम्ये वने, मंदाकिन्याः तटे, अलकायाः पुर्यां विस्तीर्णायाम्, नन्दनवनस्य चोत्तमे। उत्तरकुरून् गच्छन्, मनोहरफलवृक्षयुक्ते, गन्धमादनपादपृष्ठे, मेरुशिखरे चोत्तरे। एतेषु दिव्येषु वनेषु, यत्र देवगणाः चरन्ति, तत्र राजा ऊर्वश्यया सह परमं सुखं भुक्तवान्। पुण्ये भूम्नि, महर्षिभिः स्तूयमाने, पृथिव्याः स्वामी प्रयागे राज्यं स्थापयामास। एवं स राजा, इलायाः वंशजः, महात्मा, गङ्गायाः उत्तरतटे प्रतिष्ठानायां वसति स्म। तस्य सप्त पुत्राः, देवपुत्रसमाः, गन्धर्वलोके प्रसिद्धाः अभवन्—आयुः, धीमानमावसुश्च, विश्वायुः धर्मात्मा, श्रुतायुः, अपरः दृढायुः, वनायुः, बह्वायुश्च—एते सर्वे ऊर्वश्याः पुत्राः। अमावसोरुत्तराधिकारी राजा भीमः, तस्य च पुत्रः काञ्चनप्रभः, राजा महात्मा। काञ्चनप्रभस्य सुतः सुहोत्रो विद्वान् बलवान्, तस्मात् केशिन्यां जातः जाह्नुः। स महायज्ञं सर्पसत्रं चकार; तदा पतिदर्शनकांक्षया गङ्गा स्त्रीरूपेण प्रवहिता। तस्य अचिकित्सतः, गङ्गा तस्मिन्यज्ञवाटे प्रवाहितवती; सर्वतो यज्ञवाटं तया आप्लुतं दृष्ट्वा, सुहोत्रः क्रुद्धः गङ्गां शशाप—'त्वां जलं पित्वा तव प्रयत्नं विफलं करिष्यामि।' 'एष ते गर्वस्य फलं शीघ्रमेव लभस्व गङ्गे!' इति। महर्षयः दृष्ट्वा गङ्गां जाह्नुना पीतां, तां जाह्नवीं तस्मै कन्यां न्यवेदयन्; स च युवनाश्वस्य कन्यां कावेरीं पत्नीत्वेन स्वीकृतवान्। युवनाश्वस्य शापेन, गङ्गा मध्ये त्यक्त्वा, उत्तमं सरितां कावेरीं प्रविष्टा, या जाह्नोः धर्मपत्न्यभूत्। जाह्नुः कावेरीं धर्मचारिणीं प्रियतमां पत्नीं अभ्यजनीत्, तस्मात् धर्मात्मा सुतः सुनन्दो जातः; तस्य पुत्रोऽभवत् अजकः। अजकस्य उत्तराधिकारी बालकाश्वः, मृगयारतः राजा; तस्य पुत्रः कुशो जातः। कुशस्य चत्वारः देवतेजसः पुत्राः—कुशिकः, कुशनाभः, कुशाम्बः, मूर्तिमांश्च। कुशिकः सदा वने वसन्, गोपालकैः पालितः, पुत्रमिन्द्रसमं लब्धुम् तपः अतीव अचरत्। स चिन्तयामास—'मम इन्द्रतुल्यः पुत्रो भूयात्' इति। तदा भीतः इन्द्रः समुपेत्य, सहस्रवर्षे पूर्णे, तम् तपस्विनं दृष्ट्वा। तस्य घोरं तपश्चर्यम् आलोक्य, सहस्राक्षः इन्द्रः, स्वयं पुत्रदः, सदा तस्य प्रियंकरोऽभूत्। सुतकाम्यया, इन्द्रः स्वयम् एव तस्य पुत्रत्वेन जातः; एवम् साक्षात् मघवान् गाधिः अभवत्, कुशिकस्य पुत्रः। गाधेः पत्नी पौरा; तस्मात् गाधिः अभवत्। गाधेः सुभगा कन्या सत्यवती नाम्ना शुभा। गाधिः तां सत्यवतीं काव्यपुत्रं ऋचीकाय दत्तवान्; तस्य पतिः, भार्गवः भृगुवंशजः, तुष्टः तां स्वीकृतवान्। सुतकामः ऋचीकः गाधयेऽपि हविर्निर्माय, भार्गवः सत्यवतीं समाहूय उवाच— 'शुभे, एतद् हविः त्वं स्वयम् उपयुञ्जीथा, मातृसहितं च; तव तेजस्वी पुत्रो जातो भविष्यति, श्रेष्ठः क्षत्रियः।' 'स त्वया जातः क्षत्रियैः अजेयः, श्रेष्ठक्षत्रियविनाशकः। त्वत्तः च धर्मिष्ठः तपस्वी पुत्रो भविष्यति।' 'एष हविः शान्तः उत्तमः ब्राह्मणः जनयिष्यति।' इति स्वपत्नीं उक्त्वा, ऋचीकः, भृगुवंशजः, सदा तपःपरायणः, वनं प्रविवेश। गाधिः पत्नीसमेतः ऋचीकस्य आश्रमं गतः। तीर्थयात्रायां राजा पुत्रीं द्रष्टुम् उपागमत्; तदा सत्यवती मुनिना दत्ते द्वे हविषी आदत्त। तद् हविः सावधान्या गृह्य, मातरं दत्तवती; सा च जनन्या, दिव्यप्रभावेन, स्वं हविः पुत्र्यै दत्तवती। अज्ञात्वा, सा स्वं हविः स्वयम् उपयुञ्जानाऽभवत्; एवं सत्यवती तद् सर्वं क्षत्रियविनाशकं हविः जग्राह। सा तद् दीप्तं, भीषणरूपं गर्भमधत्त। तां तथा दृष्ट्वा ऋचीकः योगबलात् उपेत्य अब्रवीत्। तदा द्विजश्रेष्ठः स्वां पत्नीं सुन्दरीं प्राह—'शुभे, त्वं जनन्या विपलभ्या, हविषोः परिवर्तनं कृतम्।' 'तव पुत्रः क्रूरकर्मा, अति उग्रः भविष्यति; तस्य भ्राता ब्राह्मणस्वभावयुक्तः ऋषिः भविष्यति।' 'मम तपसा सर्वं ब्रह्म तस्मिन् न्यवेश्य।' इति पत्याऽभिहिता, सत्यवती सा कुलवधूः।