इत्येवमुक्ते, महर्षे, भगवतः वाक्यं श्रुत्वा त्वं कोपं न कर्तव्यः शचीपतेः प्रति। क्षमस्व, महाबुद्धे; मरुतः अमृतत्वं प्राप्तवन्तः। ततो वृषध्वजः शिवः अपि दितिं सौम्यया वाचा संबोधितवान्। अथ सः चिन्तयामास—"मम एकः महाबलवान् पुत्रः स्यात्, यः त्रैलोक्याधिपत्येन शोभितः भवेत्" इति दृढनिश्चयेन तपः कृतवती त्वम्। अद्य तव यत्नः सफलः जातः—तव पुत्राः धर्मिष्ठाः, बलवन्तः, वीर्यशालिनश्च अभवन्। अतः शोकोपशमनाय, अन्यान् वरानपि निःसंशयं याचस्व, सुश्रोणि। एवं भगवतः वाक्यं श्रुत्वा, दितिः कृताञ्जलिः शंभुम् प्रणम्य उवाच। "इह लोके पित्रोः परमं सुखं स्वपुत्रदर्शनम्; विशेषतः, देवैरपि पूजित, मातुः तु स एव अत्यन्तप्रियः। यदि पुत्रः रूपवान्, बलवान्, वीर्यवान् भवति—एकः अपि पुत्रः पर्याप्तः; बहूनां किं वचनम्? तव प्रसादेन मम पुत्राः नूनं विजयीभविष्यन्ति, इन्द्रस्य भ्रातरः, प्रजापतेः पुत्रा च। अगस्त्यस्य अनुग्रहात्, गङ्गायाः कृपया, यत्र तव आशीर्वादः, तत्र शुभस्य संदेहः कुतः?" "मम कामः पूर्णः, तथापि भक्त्या अहम् अन्यं वरं याचे। शृणु देव, मम वचनं, यत् लोकहिताय भवेत्।" सृष्टिकर्ता तदा "ब्रूहि" इति उक्त्वा, दितिः विनयपूर्वकमिदं वचनं अब्रवीत्—"पुत्रप्राप्तिः लोके दुर्लभा, देवैः पूजिता; विशेषतः, मातुः स एव परमप्रियः—कथं तस्य वर्णनम्? यदि पुत्रः धर्मिष्ठः, धनवान्, दीर्घायुष्च भवेत्, स्वर्गस्य वा ब्रह्मसत्तायाः वा किम् आवश्यकम्, देवेश? अस्मिन् लोके परत्र च फलकामानां सर्वेषां सत्पुत्रप्राप्तिः सदा वाञ्छिता; अतः तव अनुग्रहः अत्र स्नानेन लभ्यताम्।" "निःसन्तानता स्त्रियाः वा पुरुषस्य वा, यदि जातु जायते, तदा महापापफलदा। केवलं अत्र स्नानेन स दोषः नश्यति; यः स्नात्वा इमं स्तोत्रं पठति, सः तस्य फलं प्राप्नोति। यः दानं दत्त्वा अत्र त्रिमासं स्नाति, सः पुत्रं लभते; अपुत्रा स्त्री अपि अत्र स्नात्वा पुत्रं प्राप्नोति। या स्त्री रजोनिवृत्त्या स्नात्वा अत्र स्नाति, सा त्रिमासेन पुत्रान् लभते; या च गर्भिणी स्नात्वा भक्त्या स्नाति—" "यदि सा अर्घ्यैः स्नात्वा इमं स्तोत्रेण मां स्तौति, तस्याः पुत्रः इन्द्रसमः भविष्यति—अत्र नास्ति संशयः। दिति, शृणु—येषां पित्रृदोषात्, वा परधनचौर्यपापात्, पुत्रप्राप्तिः न सिध्यति, तेषां अत्र परमं प्रायश्चित्तम् अस्ति। तत्र पिण्डदानं कृत्वा पितॄन् तर्पयित्वा, विशेषतः सुवर्णदानात्, पुत्रः अवश्यं लभ्यते। ये निधिं चोरयन्ति, रत्नानि गुह्यन्ति, पितृकार्यं च विना त्यजन्ति—तेषां वंशः न वर्धते। पापिनां मृत्युः अनन्तरं अयं मार्गः, परं पुण्यतीर्थसेवया जीवन्मध्ये कुलोत्कर्षः जायते।" "दित्याः गङ्गायाश्च संगमे स्नात्वा, सिद्धेश्वरं देवमजं अनन्तं चिदानन्दमयं पूजयेन्। सः महेश्वरः लिङ्गरूपेण, प्रकाशमयः, निर्लेपः, देवर्षिसिद्धगन्धर्वयोगिश्च पूजयन्ति। यः नियमेन भक्त्या प्रतिदिनं अर्घ्यैः पूजयति, चतुर्दश्यां अष्टम्यां च इमं स्तोत्रं पठति—" "यः शक्त्यनुसारं सुवर्णं ददाति, गङ्गायां विप्रान् भोजयति, सः शतपुत्रवान् भवति। सर्वकामान् लब्ध्वा, अन्ते शिवपुरीं गच्छति; यः क्वचित् अपि इमं स्तोत्रं पठति, वन्ध्या स्त्री अपि षण्मासेन पुत्रं लभते।" "अतः तत् पुण्यतीर्थं पुत्रतीर्थ इति प्रसिद्धम्; तत्र स्नानदानाभ्यां सर्वकामाः सिध्यन्ति। मरुद्भिः सौहार्दात् तद् मित्रतीर्थं, इन्द्रस्य निष्पापत्वात् शकृतिर्थं, यत्र इन्द्रः समृद्धिं प्राप, तत् कमलतीर्थम् इति विख्यातम्; एतानि तीर्थानि सर्वाभीष्टफलप्रदानि।" एवं "सर्वं भविष्यति" इति उक्त्वा, शिवः तत्रैव अन्तर्धानम् अगच्छत्; ये च तत्र आगत्य स्वकार्यं निरूप्य, स्वस्थानं प्रति गताः। तत्र शतसहस्राणि पुण्यतीर्थानि पुण्यदायकानि अभिषिक्तानि। तत्र यमतीर्थं नाम, पितॄणां तृप्तिवर्धनम्, दृश्यादृश्यकामदं, सर्वैः देवर्षिभिः सेवितम्। अस्य शक्तिं वक्ष्यामि, या सर्वपापनाशिनी। तत्र आसीत् बलवान् कपोतः अनुह्रदः नाम। तस्य भार्या आसीत् हेतिः नाम विहङ्गमा, कामरूपिणी। अनुह्रदः मृत्युः पौत्रः, हेतिः तु तस्य पौत्री आसीत्। कालान्तरे तयोः पुत्राः पौत्राः च अभवन्। तस्य शत्रुः आसीत् बलवान् उलूकः, पक्षिराजः। सः उलूकः अपि पुत्रैः पौत्रैः च, अग्निसमप्रभावान्, सह आसीत्। द्वयोः पक्षिणोः मध्ये दीर्घकालं वैरं आसीत्। गङ्गायाः उत्तरतीरे कपोतस्य आश्रमः, दक्षिणतीरे तु उलूकस्य, पक्षिराजस्य। सः तत्र पुत्रैः पौत्रैः सह वसति स्म, द्वयोः मध्ये दीर्घकालं संग्रामः अभवत्। पुत्रैः पौत्रैः च अन्यैः शक्तिमद्भिः सह, द्वावपि बलिनौ युद्धं कृतवन्तौ; न उलूकः, न कपोतः, विजयम् अथवा पराजयम् प्राप्नोताम्।