इन्द्रस्य मायायाश्च स्नेहसम्बन्धः सुमधुरः समजनि। मायया, गुह्यं गत्वा, सौम्यया चित्तवृत्त्या इन्द्रं नम्रतया संबोधितवान्। सः सखायं प्रति दितेः संकल्पं, तस्याः व्रतम्, गर्भस्य च वृद्धिं, तस्य विविधशक्तीश्च, स्नेहपूर्वकं प्रकाशितवान्। एकः सखा, यः विश्वासस्यैकमेकं निकेतनं, भयशून्यः, विविधैः पुण्यकर्मभिः लब्धः, स एव प्राप्यते इति तत्रोक्तम्। माया नाम महाबलः दैत्यः नामुचेरनुजः प्रियतमः आसीत्। हे देवाधिप, कथं तस्य भ्रातुघ्नेन सह सख्यम् सम्भवेत्? नामुचिः पूर्वं दैत्यानां बलवान् स्वामी, इन्द्रेण सह भयंकरं रोमाञ्चकरं वैरं कृतवान्। कदाचित् युद्धं विरम्य, स वीर्यवान् दैत्यपतिः नामुचिः शतम् हतानाम् इन्द्रं पृष्ठतः अन्वगच्छत्। तं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, शचीपतेः इन्द्रः भयभीतः, ऐरावतं गजं परित्यज्य फेनमध्ये प्रविष्टवान्। स तत्र वज्रपाणिः शत्रुम् फेनमात्रेण शीघ्रं प्रहारं कृत्वा निहन्ति स्म; तत्र नामुचिः विनष्टः, तस्य च भ्राता माया कनिष्ठः आसीत्। माया भ्रातुघ्नस्य नाशाय महत्तपः कृत्वा, देवेषु भीषणानि मायाविद्यान् प्राप्तवान्। सः तपसा विष्णोः, लोकशरणस्य, वरान् लब्ध्वा, दाने वाक्चातुर्ये च निपुणः अभवत्। तत्र इन्द्रः, अग्निं ब्राह्मणांश्च पूज्य, युद्धाय सज्जः, याचकैः अभ्यर्थितः दानानि दत्तवान्, सूतैः स्तूयमानः। माया मायावी शत्रुः युद्धाय समागतः इति ज्ञात्वा, मघवा ब्राह्मणरूपं धारयित्वा तस्य समीपं गतवान्; शचीपतेः पुनः पुनः मायां दैत्यं संबोधितवान्। "हे दैत्येश, यं वरं अहं इच्छामि, स मे देहि; तव दानशीलता श्रुत्वा, प्रमुखब्राह्मणः इव अहं तव समीपं आगतः।" इति उक्ते, माया ब्राह्मणं मन्यमानः प्रत्युवाच—"यद् याचसे, तत् तुभ्यं दत्तम्। याचकस्य दानं कर्तव्यं, बुद्धिमन्तः बहु वा अल्पं वा विचारयन्ति।" एवं उक्ते, हरिः पुनरुवाच—"त्वया सह मैत्रीमेव इच्छामि।" माया पुनरपि—"किमर्थं एषा मैत्री, हे श्रेष्ठब्राह्मण?" इति पप्रच्छ। हरिः तं सखायं प्रति—"त्वया मम न कोऽपि द्वेषः, सखे," इत्युक्त्वा, "सत्यं वद" इति पुनः अवदत्। तदा दैत्यः स्वं रूपं प्रकाशयामास। हरिः तस्मै सहस्राक्षरूपं दर्शितवान्। तद्विलोक्य विस्मितः माया हरिम् उवाच—"किमेतत्? त्वं वज्रपाणिः! एषा क्रिया तव न शोभते, सखे।" हरिः तं आलिंग्य हास्यं कृत्वा अवदत्—"कृतं मया; बुद्धिमन्तः स्वकार्यं किञ्चित् उपायेन साधयन्ति।" ततोऽनन्तरं, हे मुनिशार्दूल, शक्रमाययोः महत् स्नेहः जातः; माया च सदा हरौ भक्तिमती अभवत्। माया इन्द्रस्य भवनं गत्वा सर्वं तस्मै निवेदितवान्। हरिः मायायै पप्रच्छ—"किं करवानि?" माया हृष्टः स्वमायां हरये दत्तवान्; हरिः प्रसन्नः पुनः अपृच्छत्—"किं करवानि, माये? वद।" माया अवदत्—"अगस्त्याश्रमं गच्छ; तत्र दिति गर्भिणी वसति। तां सेवस्व, किञ्चित्कालं तत्र स्थित्वा। हे मघवन्, तस्याः गर्भं प्रविश्य, वज्रं धारयित्वा, तं गर्भं यावत् न विनश्यति तावत् छिन्धि; यावत् न सः विनश्यति, तावत् वज्रेण ताडय; तदा शत्रुः न भविष्यति।" मघवा "एवं भवतु" इत्युक्त्वा, मायां पूज्य, एकाकी, विनीतः, दितिं मातरं प्रति गतवान्, तां दैत्यजननीं सेवितवान्; सा इन्द्रस्य वैरभावं न अवेदयत्। तत्र यः गर्भे स्थितः, तत्र भगवत् कश्यपस्य तपोबलम् अव्याहतम्, अनिवार्यं च आसीत्। ततः सहस्राक्षः पुरन्दरः वज्रं गृह्णन्, गर्भं प्रविश्य, दीर्घकालं तत्र स्थितवान्। सायं समये, दितिं शिरः प्रक्षालयन्तीं सुप्तां च दृष्ट्वा, वज्रायुधः "एषः समयः" इति मनसि कृत्वा, तस्याः गर्भं प्रविष्टवान्। तत्र स गर्भस्थः, इन्द्रं सन्नद्धं हन्तुं चोद्यमानं दृष्ट्वा, पुनः पुनः निर्भयम् उवाच—"किं मां न रक्षसि, हे वज्रपाणे? त्वं स्वभ्रातरं हन्तुमिच्छसि। युद्धे भ्रूणहत्यात् पापतरं नास्ति। युद्धं विना, महाबाहो, मम निर्गमनं प्रतीक्ष्य युध्य; अन्यथा न युक्तम्, हे शक्र। त्वं शतक्रतुः, सहस्रनेत्रः, शचीपतिः, पुरन्दरः, वज्रपाणिः, देवाधिपः; एषा क्रिया तव न शोभते, प्रभो। अथवा यदि युद्धे स्पृहासि, यथेष्टं मां निर्गमय; मार्गात् मां अपसार्य युध्य। आपदि अपि महान्तः कदापि कुत्सितं न कुर्वन्ति; अज्ञं निरायुधं च न युध्यन्ते। त्वं पण्डितः, हे वज्रपाणे; किं मां ताडयन् न लज्जसे? साधवः कदापि निन्द्यं कर्म न कुर्वन्ति। किम् कीर्तिर्वा पुण्यं वा भ्रातृघाते, गर्भस्थस्य च वधात्? किम् वीर्यं तत्र? यदि युद्धे तव निष्ठा मयि एव, तर्हि नूनं अहम् उपस्थितः, हे वज्रपाणे, मुष्टिं उद्धृत्य। बालघ्नः, ब्रह्मघ्नः, विश्वासघातकः—एतेषां कर्मणां फलं प्राप्यते। किमर्थं, हे शक्र, मां हन्तुम् इच्छसि? यस्याज्ञया सर्वं चराचरं स्थितम्, सः एव बालं मां हन्यात्; तत्र का कीर्तिः वा वीर्यं?" एवं वदति तस्मिन्नेव, इन्द्रः वज्रेण तं गर्भं छित्त्वा, क्रोधलोभसमाविष्टानां करुणा न क्वापि दृश्यते।