सा धर्मपत्न्यनुगता दितिः, विनयसम्पन्ना, सर्वहृदयेन प्रणम्य स्थितवती। तदा, हे नारद, दित्या एवमुक्तया, दनुः सौम्यया भाषमाणा सन्ददर्श। सा दनुः स्नेहपूर्वकं दितिं प्राह—"साध्वी स्वगुणैः पतिं कश्यपं संतोषय; पतिसंतुष्ट्या सर्वाभिलषितं लभसे।" इति श्रुत्वा दितिः "एवं भवतु" इति प्रत्युवाच, सर्वात्मना पतिं कश्यपं संतोषयामास। ततो भगवाँल्लोकपिता कश्यपः दितिं प्राह—"किं ते दातव्यं? वद कामं, वरं वृणीष्व साध्वि।" तदा दितिः पतिं प्रत्युवाच—"मम पुत्रो भवतु, बहुगुणसम्पन्नः, सर्वलोकविजयी, सर्वैः सत्कृतः।" सैव नम्रभावेन प्राह—"यस्य जन्मना वीरपुत्रमाता स्याम्, तादृशं वरमिच्छामि, देवेश्वर।" कश्यपः तस्यै परं व्रतमुपदिशत्—"परमं व्रतं वक्ष्ये, द्वादशवर्षफलप्रदं; ततः अहं स्वयमेव इच्छितं गर्भं तव स्थापयिष्यामि। निष्पापः जातः सर्वकामफलप्रदः स्यात्।" पतिसंवादेन हृष्टा दितिः, विशाललोचना, पतिनिर्दिष्टेन विधिना तद्व्रतं सम्यगाचरद्। ये पवित्रस्थलेषु सेवा, पात्रेषु दानं, व्रतानुष्ठानं च न कुर्वन्ति, ते कथं जीवाः स्वाभिलषितं प्राप्नुयुः? व्रतसमाप्तौ कश्यपः दित्याः गर्भं न्यवेशयत्। पुनः रहसि स्नेहात् प्रियायै दितये कश्यपः प्राह—"तपसा युक्ताः ऋषयः अपि, कर्तव्यपरित्यागे, कामान् न प्राप्नुवन्ति, सुमुखि।" सः शिष्टाचारान् अपि उपदिशत्—"न सन्ध्ययोः निन्दितं कर्म कर्तव्यम्; न निद्रां न गमनं, न केशविमोचनं तस्मिन्नवसरे। न भोक्तव्यं, न जृम्भा, न प्रसारणं सन्ध्यायाम्, विशेषतः, यत्र भूतगणाः संप्रत्यागताः। सदा रहस्यं पालनीयम्, विशेषतः हास्ये; सन्ध्यायां गृहान्तः स्थितिः वर्जनीया।" "उलूखलादीनि, उपवेशनानि, वस्त्राणि दिवा रात्रौ वा नातिक्रमेत्। उत्तरदिशि शिरसा न निद्रायितव्यम्, विशेषतः सन्ध्यायाम्; न च मिथ्यावाक्यं न च परगृहगमनं।" पुनः—"स्वपत्नीविन्यस्तदृष्टिः पुरुषः स्यात्, अन्यासु न; एषा विधिः पालिता चेत्, त्रैलोक्याधिपत्ययोग्यो पुत्रो भविष्यति।" इत्युक्त्वा सा दितिः "एवं भवतु" इति पतिं प्रत्यनुज्ञाय, लोके पूजिता, कश्यपः तत्रतः देवदृष्ट्या प्रस्थितः। दित्याः गर्भः पुण्यसम्भूतः, बलवान्, विकसितः। एतान् सर्वानर्थान् मायासुरः स्वमायया साक्षात् वेद। तदा इन्द्रस्य मायायाः च स्नेहम् उदपादि, स्नेहसम्बद्धम्। मायासुरः रहसि गत्वा इन्द्रं विनयेन प्राह। स मायः इन्द्राय दित्याः संकल्पं, व्रतं, गर्भवृद्धिं, तस्य शक्तिं च स्नेहभावेन निवेदयत्। एकः सुहृद्, विश्वासस्थानमेकं, निर्भयः, पुण्यकर्मभिः लभ्यते। मायासुरः, नमुचेरनुजः, देवेश, कथं भ्रातुघ्नेन सख्यं तस्य स्यात्? पुरा नमुचिः, दैत्याधिपः, इन्द्रेण भीषणं वैरम् आसीत्। कदाचित् युद्धपरित्यागे, वीर्यशाली नमुचिः, इन्द्रं शतक्रतुमनुसृत्य, पृष्ठतः अन्वगच्छत्। तं समीपगच्छन्तं दृष्ट्वा, इन्द्रः शचीपतिः, भयात् ऐरावतं परित्यज्य फेनमाविशत्। स वज्रपाणिः शत्रुं फेनमात्रेण त्वरया प्राहृत्य, नमुचिं विनाशयामास; तस्य च भ्राता मायासुरः कनिष्ठः। भ्रातुघ्नस्य नाशाय, मायासुरः महत्तपः कृत्वा, देवेषु भीषणानि मायाविद्यानि प्राप। स तपसा विष्णोः, लोकाश्रयस्य, वरान् प्राप्य, दानप्रियवचनकुशलः अभवत्। अग्निं विप्रांश्च पूजयन्, युद्धाय सिद्धः इन्द्रः, याचकैः दानादिभिः कीर्तितः। मायासुरः, शत्रुः, युद्धायागतम् ज्ञात्वा, स ब्राह्मणरूपधारी मघवान् तं प्रति गतः; शचीपतिः पुनः पुनः दैत्यं मायासुरं प्राह—"दैत्याधिप, यं वाञ्छामि तं वरं देहि; तव दानशीलतां श्रुत्वा, ब्राह्मणश्रेष्ठः सन्नागतः।" मायासुरः तम् ब्राह्मणं मन्यमानः प्रत्युवाच—"यद् याचे तत् दत्तम्; याचके दातव्यं किंचिद् बहु वा, इति बुद्धिमन्तः विचिन्वन्ति।" ततः हरिः प्राह—"मम तव सख्यं वाञ्छामि।" पुनः मायासुरः—"किं तेन, ब्राह्मणश्रेष्ठ?" हरिः प्राह—"मम त्वया न वैरं, सखे।" सच्च सत्यं वदेत्युक्त्वा, दैत्यः स्वस्वरूपं दर्शयामास। स दैत्याय सहस्राक्षरूपं दर्शयामास। तं दृष्ट्वा विस्मितः मायासुरः हरिं प्राह—"किमेतत्? त्वं वज्रपाणिः! इदं कर्म तव न युक्तम्, सखे।" तदा हरिः तं परिष्वज्य हास्यपूर्वकं प्राह—"कृतमेतत्; बुद्धिमन्तः स्वकार्यं किञ्चिदुपायेन साधयन्ति।" ततः प्रभृति, हे मुनिशार्दूल, शक्रमाययोः महत् स्नेहसम्बन्धः अभवत्; मायासुरः सदा हरौ भक्तः अभवत्।