तदा तैः सर्वरोगनाशः संशयविनिर्मुक्तः सम्पद्यते, तैरेव चान्नसम्भवः, सर्वभूतानां च रक्षणं भवति। ताः औषधयः, ये लोके पूज्याः, मयि अहंकाररहिताः समालपति स्म। ताः जगादुः—"देवश्रेष्ठ, नः पतिं राजानं च ददातु।" तासां वचनं श्रुत्वा अहम् औषधीः अवदं—"यूयं सर्वाः पतिं राजानं च लभध्वं, यः प्रमोदवर्धनः भविष्यति।" पुनः "राजा" इति श्रुत्वा ताः पुनरुवाचुः—"क्व गच्छामः?" तदा अहं ताः अवदं—"मातरः गौतमीं गच्छन्तु।" ताः गौतमीं गत्वा, तस्याः सन्तुष्ट्या, तव राजा लोके पूज्यः भविष्यति। ताः गत्वा, मुनेश्रेष्ठ, गौतमीं नदीं स्तुत्वा तुष्टिं प्रापुः। तत्र ताः औषधयः इति चिन्तयन्त्यः—"लोके वसन्तः जनाः पापसमूहैः विविधान् क्लेशान् प्राप्नुवन्तः किं कुर्वन्ति? यदि त्वं, हे गौतमी, शम्भोः पार्श्वे पुण्यतोयेन पृथिव्यां न आगच्छसि।" "कः जानाति देहिनां वा नद्यः च पृथिव्यां गतिं, हे जलाधिपे? हे गङ्गे, पापसमूहविनाशिनि, त्वं सुलभा सदा।" "कः जानाति तव महिमानं, हे गङ्गे, त्रैलोक्यपूजिते, जगन्माते? स्मरारिरपि गौर्या आलिङ्गितः तवां शिरसि वहति।" "नमस्ते मातः, कामदायिनि; नमस्ते ब्रह्मस्वरूपिणि, पापनाशिनि; नमस्ते विष्णोः पद्मसम्भूते; नमस्ते शम्भोः जटाजूटोत्थिते।" एवं स्तूयमाना देवी उवाच—"किं ददामि?" ताः ऊचुः—"मातः, जगन्माते, महातेजस्विनं पतिं ददातु।" तदा गङ्गा नदी औषधीः प्रति अवदत्—"अहममृतस्वरूपा, यूयं च, औषधयः, अमृतमातरः। अहं सोमं, अमृतात्मानं, पतिं दास्ये।" तस्याः वचः सुराः मुनयः सोमः च स्वयम् अङ्गीकृत्य, औषधयश्च, स्वस्वस्थानानि जग्मुः। तत्र ताः औषधयः सोमं, अमृतरूपं, सर्वदुःखनाशकं पापनाशनं च, पतिं प्रापुः। तत् स्थलम् "सोमतीर्थ" इति विख्यातम्, यत्र सोमपानफलदं, स्नानेन दानेन च पितरः स्वर्गं यान्ति। यः एतत् नित्यं शृणोति, वा भक्त्या पठति, वा स्मरति, स दीर्घायुः, धनवान्, पुत्रवान् च भवति। तत् तीर्थं "धान्यतीर्थ" इति प्रसिद्धम्, सर्वकामदं, समृद्धिदं, सुरक्षा प्रदं, सर्वापद्विनाशनं च। औषधयः सोमं पतिं लब्ध्वा, सर्वलोकस्य गङ्गायाश्च कामवचनानि प्रहृष्टाः ऊचुः। तत्र वेदविदां वेदितं पुण्याख्यानं अस्ति—यः सुक्षेत्रं ददाति, सा माता स्वमातेव भवति। गङ्गातटे यः ददाति, स सर्वान् कामान् प्राप्नोति—सुक्षेत्रं, गावः, औषधयः च हृष्टाः लभन्ते। विष्णु-ब्रह्म-शिवस्वरूपिणे भक्त्या यः ददाति, स तदक्षयं विद्यात्, सर्वकामान् प्राप्नोति। औषधयः सोमवंश्या इति ज्ञात्वा, सोमः औषधीनां स्वामी इति च, यः ब्रह्मणा उपदिष्टमौषधीर्ददाति, स सर्वकामान् प्राप्य ब्रह्मलोके पूज्यते। ताः सोमवंश्याः औषधयः तुष्टाः पुनः पुनरुवाचुः— "राजन्, यः गङ्गायां नः ददाति, तं वयम् तारयामः; त्वं च, औषधीनां नाथ, चराचरं सर्वं तव वशे।" औषधयः सोमराजेन सह संवादं कुर्वन्त्यः—"राजन्, यः नः ब्राह्मणेभ्यः ददाति, तं वयम् तारयामः।" "वयं ब्रह्मस्वरूपाः, प्राणस्वरूपाः च; राजन्, यः ब्राह्मणेभ्यः ददाति, तं वयम् तारयामः।" "यो व्रतानिष्ठः सदा ब्राह्मणेभ्यः नः ददाति, स नः भक्तः; तं वयम् तारयामः।" "यत् किञ्चिद् जगति स्थावरजङ्गमं मया व्यवहितं, यः ब्राह्मणेभ्यः ददाति, तं वयम् तारयामः।" "यद् हविः, पिण्डं, अमृतं, वा यद् भुक्तं, यः श्रेष्ठं ददाति, तं वयम् तारयामः।" "यः एतद् वेदवचनं शृणोति, स्मरति, पठति वा भक्त्या, तं वयम् तारयामः।" "यत्र एष श्लोकः सोमराजेन सह गङ्गातटे औषधीभिः सह पठ्यते, तत् धान्यतीर्थं नाम। ततः प्रभृति तत् तीर्थं औषध्यम्, शिवम्, अमृतम्, वैदिकम्, मातृतीर्थं च।" "यः तत्र स्नानं जपं होमं दानं पिण्डदानं वा भोजनदानं करोति, स अनन्तं पुण्यं प्राप्नोति।" तयोः तटे, षड् लक्षाधिकानि तीर्थानि सन्ति, ये सर्वपापनाशकाः सर्वसमृद्धिवर्धकाः च। विदर्भतीर्थस्य पुण्यसङ्गमं, तथैव रेवतीतीर्थसङ्गमं, यद् तत्र अभवत् तत् पुराणविद्भिः ज्ञातं वदामि। तत्र भरद्वाज इति ऋषिः आसीत्, महान् तपस्वी; तस्याः भगिन्यः रेवती नाम, विकृतदर्शना विकृतस्वरा च आसीत्। स भरद्वाजः, भगिन्याः विकृतिं दृष्ट्वा, गम्भीरचिन्तया युतः, गङ्गायाः दक्षिणे तटे स्थितः। "कस्मै एषां भगिनीं दास्यामि, एतां विकृतदर्शनीं कन्यां? न कश्चित् ताम् गृह्णाति, भगिनी च दातव्या।" "हा, कन्या न कस्यचित् दुःखकारणं नास्ति; प्राणिनः सर्वदा, प्रतिपदं, जीवन्नपि मृत्युर्दृश्यते।