एकदा भगवतः गणेशस्य महिमानं वर्णयन्ति स्म। स तु मातरं नृत्यगीतादिभिः विविधैः मनोरञ्जनैः प्रसन्नां कृतवान्। यदा सा तुष्टा अभवत्, तदा तस्मिन्नेव श्रीगणेशे शरणं गच्छामि। देवैः सहाय्येण, असुरैः युद्धैः, स्तुतिभिः, नमस्कारैः, मन्त्रोपचारैः, पितृकृपया च सदा समृद्धिम् अवाप्य, तस्मिन्नेव श्रीगणेशे शरणं गच्छामि। पुरातनैर् रिपुभिः युद्धे समुत्सृज्य, पितृकृतपूजितः सन्, पुनः विघ्नानां निवारणं कृतवान्, तस्मै श्रीगणेशाय नमामि। एवं देवसंघैः स्तुतः विघ्नेश्वरः पुनः तान् उवाच। "मया असुरारिपोः यज्ञे विघ्ननिवारणं भविष्यति," इति स भगवान् अवदत्। यदा देवयज्ञः समाप्तः, तदा गणेशः देवान् उवाच—"ये भक्त्या संयमेन च मम एतया स्तुत्या स्तोष्यन्ति, तेषां दरिद्रता दुःखं च कदापि न जायेत। ये भक्त्या यत्नेन च स्नानदानं कुर्वन्ति, सर्वेषां कार्याणां सिद्धिः भविष्यति।" तदानीं देवाः "एवं भवतु" इति प्रत्युवाचुः। यज्ञे समाप्ते, देवाः स्वस्वस्थानानि प्रतिनिवृत्ताः। ततः प्रभृति तद् तीर्थं विघ्नरहितं, सर्वकामदं, सर्वविघ्ननाशनं च प्रसिद्धम् अभवत्। तद् तीर्थं शेषतीर्थं नाम प्रसिद्धम्, सर्वकामदं। तस्य स्वरूपं यथावर्णितं वक्ष्यामि। शेषः महाहिः, रासातलस्य अधिपः, सर्वैः सर्पैः परिवृतः, रासातलम् प्रविष्टः। तत्र दैत्यदानवपुत्रैः रासातलम् प्रविष्टैः, सर्पाधिपः बहिः कृतः। दुःखी सन्, स मां उवाच—"त्वया रासातलं दैत्यदानवेभ्यः तथा मम अपि दत्तम्, किन्तु ते स्थानं न ददति; अतः शरणं त्वां गतोऽस्मि।" तदा अहं तम् उवाचम्—"गौतम्यां गच्छ। तत्र महादेवं स्तुत्वा इच्छितं वरं प्राप्स्यसि।" त्रिषु लोकेषु कोऽपि इच्छितं न ददाति। मम वचनेन प्रेरितः सर्पः गङ्गायां स्नानं कृत्वा, अञ्जलिं बद्ध्वा देवदेवं स्तुत्वा, प्रणम्य उवाच— "त्रैलोक्यनाथाय, दक्षयज्ञविध्वंसकाय, आदिसृजते, त्रैलोक्यरूपाय नमः। सहस्रशीर्ष्णे, संहारकर्त्रे, चन्द्रसूर्याग्निवारुणरूपाय नमः। सर्वरूपाय, कालरूपाय, शङ्कराय, सोमनाथाय, विश्वव्यापिने, जगन्नाथाय नमः। सर्वकामदं मे प्रयच्छ।" ततः प्रसन्नः महेश्वरः सर्पाय इच्छितान् वरान् दत्त्वा, दैत्यदानवराक्षसानां विनाशाय, त्रिशूलं दत्तवान्—"एतेन शत्रून् विनाशय।" शिवः शेषं सर्पैः सह त्रिशूलस्य विधिं उपदिश्य, रासातलम् गत्वा, युद्धे दैत्यदानवराक्षसान् त्रिशूलेन हत्वा। पुनः देवः तस्मिन्नेव शेषस्य स्थले, यत्र हरः स्थितः, तत्र प्रत्यागतः। आगतपथेन सर्पराजः देवदर्शनाय गतः। यत्र देवः रासातलात् निर्गतः, तत्र गुहा उत्पन्ना; तस्य भूमितः गङ्गाजलम् अतिपवित्रम् प्रवहद् अभवत्। तत् जलं गङ्गा अभवत्; गङ्गासंगमे देवस्य पुरतः विशालं सरः अपि आसीत्। तत्र सर्पः यज्ञं कृतवान्, यत्र अग्निः सदा वर्तते; तस्मात् जलं उष्णं अभवत्, गङ्गासंगमः अपि तत्र आसीत्। देवदेवं पूज्य, प्रसन्नः, शेषः शिवात् इच्छितं पातालं प्राप्तवान्, तत्र गतः। तस्मात् कालात् तत् तीर्थं नागतीर्थं नाम अभवत्, सर्वकामदं, पवित्रं, रोगदरिद्रनाशनं च। दीर्घायुष्यम्, समृद्धिं च ददाति, स्नानदानैः मोक्षं अपि लभ्यते; यः भक्त्या शृणोति, पठति, स्मरति वा, स तादृशं फलम् अवाप्नोति। तत्र, शेषाधिपे स्थले, यत्र शिवः शक्तिं ददाति, एकविंशति तीर्थेषु शतशः पुण्यस्थलानि सन्ति, सर्वसमृद्धिदानि। तद् तीर्थं महानलम् इति प्रसिद्धम्, वडवानलमिति च; यत्र महाग्निः देवता, नदी वडवा नाम्ना प्रसिद्धा। तत्र पुण्यस्थलं मृत्युपरिपाकदोषनाशनं, यत् पुरा नैमिषारण्ये ऋषयः महायज्ञं कृतवन्तः। ऋषयः तपसा मृत्युम् उपशमयन्तः, यज्ञे प्रवृत्ते, मृत्युः उपशमितः तत्र स्थितः। तस्मिन्नेव काले, स्थावरजङ्गमेषु कोऽपि न मृतः, पशून् विहाय; मनुष्याः अमृतत्वं प्राप्तवन्तः। तदा स्वर्गः रिक्तः, पृथिवी अतिपूर्णा, मृत्युः अवमानितः; देवाः दानवान् उवाचुः—"गच्छत, तं महायज्ञं विनाशयत।" दानवाः उक्तं श्रुत्वा देवैः प्रत्युवाचुः—"यज्ञविनाशनं करिष्यामः, किं तु अस्माकं किं लाभः? कारणं विना किमपि न भवति।" देवाः दानवान् उचुः—"अर्धं यज्ञस्य भवतु।" तदनन्तरं ते ऋषियज्ञस्थले गताः। श्रुत्वा, दानवाः शीघ्रं यत्र यज्ञः प्रवृत्तः तत्र गताः, यज्ञविनाशाय। ऋषयः तद् ज्ञात्वा मृत्युम् उचुः—"किं कर्तव्यम्? दानवाः यज्ञविनाशाय देवाज्ञया आगताः।" एवं पुण्यकथा संस्कृतनिबद्धा।