सागरः स्वगजं यथेष्टं विचरन्तं मुमोच, तस्य दक्षिणतीरे पूर्वसमुद्रस्य अश्वः पृथिव्यां प्रविष्टः गृहीतः। ततः स राजा पुत्रैः सह तां भूमिं खनितुम् आरब्धवान्। महोदधिं खनन्तः ते तत्र सम्प्राप्ताः। तत्रैव ते प्राचीनं भगवान् हरिं कृष्णं प्रजापतिं विष्णुं कपिलरूपिणं गम्भीरनिद्रायाम् स्थितं दृष्टवन्तः। तस्य जाग्रतः तेजसा ज्वलितदृष्टेः, महर्षयः सर्वे दग्धाः, चत्वारः एव अवशिष्टाः। तेषां मध्ये बर्हिकेतुः, सुकेतुः, धर्मरथो धर्मात्मा, पञ्चनदः च वीर्यवान्—एते राजानः तस्य वंशप्रवर्तकाः अभवन्। भगवतः श्रीहरिनारायणस्य कृपया सागराय अच्युतं वरं दत्तम्—इक्ष्वाकोः वंशे अनवरतम् अपत्यम्, कीर्तिश्च अव्ययम्। प्रभुणा तस्मै पुत्रः अपि समुद्रः दत्तः, स्वर्गे च नित्यवासः। समुद्रः च हविर्ग्राह्यं कृत्वा, तं महात्मानं राजानं पूजितवान्। तेन कर्मणा सागर इति नाम लब्धम्, अश्वमेधस्य अश्वः अपि सागरात् पुनः प्राप्तः। सागरः महातपाः शतं अश्वमेधयज्ञान् अकरोत्, षष्टिसहस्रं पुत्राणां तस्य संख्यातम्। कथं सागरस्य षष्टिसहस्रं वीर्यवन्तः पुत्राः जाताः, केन प्रकारेण, इति पृष्टम्। सागरस्य द्वे भार्ये तपसा पापक्षयित्री, ज्येष्ठा केशिनी विदर्भराजस्य पुत्री। कनिष्ठा तु महापतिव्रता, अरिष्टनेमेः कन्या, पृथिव्यां अनुपमा रूपेण। और्वः ताभ्यां वरं दत्तवान्—‘एकस्याः षष्टिसहस्रं पुत्राः भवन्तु, अन्यस्याः एकः वंशधरः पुत्रः स्वेच्छया।’ तत्र एका षष्टिसहस्रं पुत्रान् अङ्गीकृतवती, अपराऽपि एकं वंशधरं पुत्रम् इच्छन्ती। तस्याः एकः प्रतापी राजा पञ्चजनः जातः। अपरया कुम्भः बीजपूरितः प्रसूतः, तत्र षष्टिसहस्रं तिलपरिमाणानि गर्भाणि आसन्। कालेन तानि सम्यक् वृद्धिम् आगच्छन्, तानि घृतपूर्णेषु कुम्भेषु स्थापिता। प्रतिगर्भं धात्री नियुक्ताः, दशमासानन्तरं सर्वे क्रमशः जाताः। ते पुत्राः समये जाताः सागरस्य हर्षं वर्धितवन्तः, एवं स षष्टिसहस्रं पुत्रान् अलभत। कुम्भमध्यात् उत्पन्नाः ते पृथिवीपतेः पुत्राः नारायणतेजसा युक्ताः। एकः पुत्रः पञ्चजनः राजा अभवत्, तस्य पुत्रः महाबलः अंशुमान्। अंशुमानः पुत्रः दिलीपः, यः खट्वाङ्ग इति प्रसिद्धः, स्वर्गात् पृथिवीं प्राप्तः क्षणमात्रं जीवितवान्। तस्य बुद्ध्या, सत्येन, धृत्या त्रयः लोकाः जिताः। दिलीपस्य पुत्रः महाप्रतापी भगीरथः अभवत्। स एव प्रभुः गङ्गां नदीश्रेष्ठां पृथिव्यां अवतार्य, सागरं प्रति नीतवान्, ताम् अपि आत्मजां कृतवान्। तस्मात् गङ्गा ‘भागीरथी’ इति ख्यातिः प्राप्ता। भगीरथस्य पुत्रः श्रुत इति प्रसिद्धः। श्रुतस्य पुत्रः नाभागः धर्मात्मा, तस्य पुत्रः अम्बरीषः, यः सिन्धुद्वीपस्य पिता अभवत्। सिन्धुद्वीपस्य पुत्रः आयुतजित् वीर्यवान्, तस्य पुत्रः ऋतुपर्णः महाकीर्तिमान्। ऋतुपर्णः नलस्य मित्रम् आसीत्, दिव्याक्षविद्यायाम् निपुणः। तस्य पुत्रः आर्तपर्णिः, यः राजसु प्रसिद्धः। आर्तपर्णेः पुत्रः सुदासः, इन्द्रसखा राजा, तस्य पुत्रः सौदासः। स राजा कल्माषपादः, मित्रसह इत्यपि प्रसिद्धः, तस्य पुत्रः सर्वकर्मा नाम्ना विख्यातः। सर्वकर्मणः पुत्रः अनरण्यः, तस्य पुत्रः निघ्नः। निघ्नस्य द्वौ पुत्रौ—अनमित्रः रघुश्च, उभौ राजर्षिपुङ्गवौ। अनमित्रस्य पुत्रः पण्डितराजा दिलीपः। दिलीपस्य पुत्रः दिलीपः, यः रामस्य पितामहः। दिलीपस्य पुत्रः दीर्घबाहुः रघुः। अयोध्यायां प्राचीनः महाबलः राजा अजा राघववंशसम्भूतः, तस्मात् दशरथः जातः। दशरथात् धर्मात्मा महायशाः रामः जातः, तस्य पुत्रः कुशः। कुशात् अतिथिर्जातः, धर्मात्मा महाकीर्तिमान्। अतिथेः पुत्रः निःशधः, तस्य पुत्रः नलः, नलस्य पुत्रः नभः। नभतः पुण्डरीकः, तस्मात् क्षेमधन्वा स्मृतः। क्षेमधन्वनः पुत्रः बलवान् देवानिकः, तस्मात् अहीनगः प्रभुः जातः। अहीनगस्य पुत्रः राजा सुधन्वा, तस्मात् शलः। शलस्य पुत्रः उक्यः धर्मात्मा, तस्य पुत्रः वज्रनाभः, वज्रनाभस्य पुत्रः नलः महात्मा। एषा इक्ष्वाकुवंशस्य सागरात् आरभ्य रामपर्यन्तं महती परम्परा संप्राप्ता।