पिप्पलातीर्थात् पिप्पलादस्य पुरतः, यावन्ति योजनानि तानि गण्यन्ते, तावत् दूरीकृता सा डाकिनी वडवामूर्तिः, मुनिना निर्मिता, तस्मात् प्रदेशात् निर्गता। तस्यां महत्तीव्राग्निः समुत्पन्नः, यः लोका नाशयितुं समर्थः। तं दृष्ट्वा सर्वे देवा भीताः सन्तः शम्भुं जग्मुः। ते शम्भुं चक्रपतिं पिप्पलां च स्तुत्वा, पिप्पलादेन तुष्टं तं सुराः भीतान्तरात्मानः इदं वचः प्राहुः— "रक्षस्व नः, शम्भो! डाकिनी अस्मान् पीडयति, तस्याः वह्निः त्रैलोक्यं दाहयति। त्वं सर्वेश्वरः, भयभीतानां अभयप्रदः शरणं नः भव।" "ये निन्दिताः, क्लान्तचित्ताः, दुःखिता वा, येषां मनः शिथिलम्, सर्वेषां प्राणिनां त्वमेव शरणं, शिव। डाकिनी, मुनिना प्रार्थिता, तव नेत्रात् वह्निरूपेण उत्पन्ना, त्रैलोक्यं नाशयितुम् इच्छति। त्वमेव अस्माकं रक्षकः, अन्यः कश्चन नास्ति।" तदा जगन्नाथः तेषां योजनपरिसरे वसन्तीनां देवतानां प्रति उवाच— "एषः कार्यः युष्मान् न बाधते; अतः यूयं देवाः अत्रैव अहर्निशं तिष्ठन्तु, न भयम् अस्ति।" पुनः देवानामधिपतयः ईश्वरं प्राहुः— "त्वया अस्मभ्यं स्वर्गो दत्तः, कथं तर्हि, भगवन्, तं देवानामर्चितं लोकं परित्यज्य अत्र वसामः?" तद् वाक्यं श्रुत्वा शिवः पुनरुवाच। सः देवः सर्वदृष्टिः, सर्वतोमुखः, सदा रश्मिभिः दीप्तः, स्रष्टा इति ख्यातः। स एव अत्र सूर्यः, सदा दृश्यरूपेण स्थितः; तेन रूपेण सर्वे तिष्ठन्तु। शम्भोः आज्ञया देवाः ततः पारिजातवृक्षात् सूर्यं निर्माय, त्वष्टा भास्करं सम्बोध्य प्राह— "त्वं विश्वनाथः, अत्रैव स्थित्वा स्वयमेव देवतान् रक्ष। वयं अपि शम्भुप्रसादात् भागैः सह अत्र स्थास्यामः।" चक्रपतिं पर्यन्तं योजनसंख्यया, श्रेष्ठाः देवाः गङ्गयोः उभयतटे सम्प्राप्ताः, तत्रोपविशत्। गङ्गातटे अर्धाङ्गुलपरिमाणे त्रयः कोटयः पञ्चशतानि तीर्थानि स्थितानि, विप्रश्रेष्ठ; तेषां व्यवस्थां वर्णयितुं कः समर्थः? तदा सर्वे देवगणाः विनताननाः शिवं प्राहुः— "देवेश, विश्वरूप, पिप्पलादाय शमं कुरु।" जगन्नाथः 'ॐ' इति उच्चार्य पिप्पलादं संबोधितवान्— "यदि अपि देवाः नश्येयुः, तव जनकः न पुनरागमिष्यति। तव जीवितम् अपि तव पित्रा देवकार्यार्थं दत्तम्। दुःखितानां बान्धवः कः अन्यः? तव माता पतिसंयुता स्वर्गं गता, वत्स। अत्र लोपामुद्रा अरुन्धती च किञ्चन प्रकारेण तुल्ये; तयोः अस्थिभिः सर्वे देवाः सदा विजयीः सुखिनः च। तेन तव मातुः कीर्तिः विपुला च नित्यं स्थिरा च जाताऽस्ति; त्वया, पुत्र, सर्वत्र साधितम्। अतः श्रेष्ठतरं किञ्चन न कृतम्।" "तव पराक्रमात् भीता ये स्वर्गात् निष्कासिताः काण्डिशिकाः, तान् रक्षितव्यान्; देवांश्च तव भीतेः रक्षितव्यान्। पीडितानां रक्षणात् श्रेष्ठं कार्यं नास्ति। यावत् तव कीर्तिः मनुष्यलोके शोभते, तावत् एव दिव्ये लोके प्रतिदिनं तावत् वर्षाणि अचलानि तव वासस्थानं भविष्यति। येषां कीर्तिः नास्ति, ते मृताः; येषां विद्या नास्ति, ते अन्धाः; दानशीलाः न शक्तिहीनाः; धर्मनिष्ठाः न शोचनीयाः।" एवं देवेशस्य वचनं श्रुत्वा मुनिः शान्तचित्तः सञ्जातः, कृताञ्जलिः ईश्वरं प्रणम्य उवाच— "ये वाङ्मनसः कर्मणा वा कदाचित् मां सहायन्ते, मम हिते रता, तेषां हिताय अन्येषां च, सोमाय नित्यं नमः, देवैः पूजिताय।" "ये मां रक्षितवन्तः, पोषितवन्तः, मम वंशधर्मसंयुक्ताः, तेषां सर्वेषां कामान् शिवः चन्द्रशेखरः पूरयेत्, सदा तं नमामि। भगवन्, येन नाम्ना त्रिषु लोकेषु तीर्थं स्यात् तेषां येन मया सदा मातृपितृवत् पोषिता इव। तेषां कीर्तिः स्थिरा स्यात्, अहं च ऋणात् मुक्तः स्याम्। यानि देवक्षेत्राणि तीर्थानि च पृथिव्यां सन्ति—" "यद् अधिकं देवता: मन्यन्ते, तत् तदस्तु; ततः शुद्धः सन्, देवेषु यत् अपराधं तद् क्षमिष्यामि।" तदा सर्वेषां साक्षिणां मध्ये, सहस्रलोचनाध्यक्षाः देवाः दिव्यया वाचा तं वचनं ऊचुः; देवाश्च दधीचिसुतस्य उक्तिं पूजयामासुः। पिप्पलादस्य बुद्धिं, विनयम्, ज्ञानं, वीर्यम्, बलम्, धैर्यं, सत्यं, मातृपितृभक्तिं, हृदयशुद्धिं च ज्ञात्वा, शङ्करः तदा पिप्पलादं प्राह— "वत्स, यत् ते प्रियं, यत् देवतानां प्रियं, तत् सर्वं लप्स्यसे; शुभं व्रणीष्व, न ते मनः चलतु।" "ये धर्मनिष्ठाः गङ्गास्नानेन तव पदाब्जदर्शनं कुर्वन्ति, ते सर्वान् कामान् बलात् लभेरन्, शरीरान्ते तव शैवलोकं गच्छेयुः। पिता तव तव पादं प्राप्तः, माता अम्बिका च भगवन् तव प्राप्तवती; पिप्पला अमरश्च सुखम् आप्नुवन्तु। ते त्वां दृष्ट्वा भगवन् तव लोकं गच्छेयुः।" एवमुक्त्वा 'एवमस्तु' इति महेश्वरः देवैः सहितः प्रमुदितः पिप्पलादं पुनः प्राह। देवाः, तदा भीतिनिर्मुक्ताः हृष्टचित्ताः, सर्वे शिवसमीपे दधीचये इदं वचनं ऊचुः— "यद् देवैः कामितं तत् त्वया निश्चितं साधितम्। त्वं देवेशस्य आज्ञां पालयन् त्रैलोक्यस्य भूषणं जातः। यच्च पूर्वं त्वया याचितं, तदपि परार्थमेव न स्वार्थाय; अतः अन्यत् व्रणीष्व, तत् ते दास्यामः।